'Scholen niet klaar voor rekentoets'

De rekentoets voor mbo en voortgezet onderwijs moet worden aangepast. Maar het is de vraag of dat helpt, want eerst moet het rekenonderwijs op de basisschool op orde zijn.

AMSTERDAM - De omstreden rekentoets in mbo en het voortgezet onderwijs moet worden aangepast. Volgend jaar zal worden bekeken of het cijfer voor de toets, zoals staatssecretaris Sander Dekker (Onderwijs) wil, vanaf 2016 meetelt bij het eindexamen. Dat is de uitkomst van een overleg van de vaste Kamercommissie voor Onderwijs met beide bewindslieden.


Eerder was kritiek geuit op onder andere de rigiditeit van de toets - die op de computer wordt afgenomen. Zo kunnen leerlingen niet 'terugbladeren' - reeds gegeven antwoorden corrigeren - en hebben ze slechts één herkansingsmogelijkheid. Verder is het betrekkelijk duister hoe de beoordeling van de toets tot stand komt en is er kritiek op het feit dat het Cito de opgaven en de uitslag van de toets niet openbaar maakt. Ook worden veel toetsvragen te 'talig' geacht: ze lijken meer het probleemoplossend vermogen van leerlingen te toetsen dan hun basale rekenvaardigheid.


Met ingang van het huidige schooljaar is de toets een verplicht onderdeel van het eindexamen. Wat Dekker betreft, telt het cijfer vanaf 2016 mee bij de 'slaag/zakbeslissing'. Eerder had Dekker al aangekondigd de aanbevelingen van de commissie- Bosker voor verbeteringen van de toets te zullen overnemen.


Het is echter de vraag of de staatssecretaris met deze cosmetische ingrepen kan volstaan. Want de kritiek op de rekentoets is fundamenteel van karakter. Zelfs founding father Heim Meijerink, voorzitter van de commissie die de regering in 2008 over het taal- en rekenonderwijs adviseerde, is ongelukkig met de praktijk zoals die zich heeft ontwikkeld. De overheid is te ondoordacht en te rigoureus te werk gegaan, zegt Meijering in het vakblad Didactief. 'Zolang het rekenonderwijs op de basisschool nog niet op orde is, is het eigenlijk nog te vroeg om in het voortgezet onderwijs en mbo al rekentoetsen voor te schrijven.'


Het rekenonderwijs op de basisschool zal echter onder de maat blijven zolang inschrijving op de pabo openstaat voor havisten zonder wiskunde in het pakket, zegt Jan Jimkes, oud-conrector van het St. Bonifatiuscollege te Utrecht. 'Die tekortkoming is niet te repareren met de invoering van de eis dat een pabo-student een voldoende moet hebben gehaald voor de rekentoets. Om als leerkracht op de basisschool goed rekenonderwijs te kunnen geven, moet je boven de rekenstof staan. Dat bereik je niet met een rekentoets, maar met de verplichting wiskunde op te nemen in het eindexamenpakket.'


De toets is het zoveelste voorbeeld van een vernieuwing die door de scholen moet worden uitgevoerd zonder dat ze bij de totstandkoming ervan betrokken waren. In die zin wekt de rekentoets bij Jimkes onaangename associaties met de urennorm en met de invoering van de tweede fase in het voortgezet onderwijs in de jaren negentig - waartegen hij zich destijds krachtig heeft verzet.


'Je ziet dat een vrij simpele opdracht (zorg ervoor dat het rekenonderwijs op peil blijft) verwordt tot een circus met wetswijzigingen, adviescommissies en begeleidende instanties die hun bestaansreden al snel aan zo'n hervorming ontlenen. Die clubs zijn zich op die toets gaan fixeren, terwijl het zou moeten gaan om wat eraan voorafgaat. En de scholen? Die denken eerst nog: er zal wel niets van terechtkomen. Als die hervorming tenslotte toch op hen afkomt, werken ze braaf mee aan foute oplossingen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden