analysescholensluiting

Scholen mogen voorzichtig weer open. Heeft de sluiting wel iets geholpen?

Een leraar in Rotterdam zet de tafels in het klaslokaal anderhalve meter uit elkaar.Beeld Light Rocket via Getty

Stapsgewijs gaan de kinderopvang en de basisscholen straks weer open. Voorzichtig, want: het virus. Maar heeft weken met de kinderen thuis zitten eigenlijk wel iets opgeleverd?

Vraag de experts, de mensen die ervoor hebben doorgeleerd, wat we straks kunnen verwachten als de scholen weer opengaan, en dit is wat je hoort. ‘Garanties zijn er niet. We zullen heus nog weleens een besmetting met het virus gaan tegenkomen op een school’, zegt Patricia Bruijning (UMC Utrecht), epidemioloog en kinderarts. ‘Ik ben heel benieuwd. Het wordt spannend’, zegt Mariet Feltkamp, viroloog aan het LUMC.

Bij de persconferentie dinsdag klonk ook een opvallend ander geluid. In feite, erkende hoofdwetenschapper Jaap van Dissel van het RIVM, heeft het sluiten van de scholen ‘geen invloed gehad op het totaal aantal besmettingen’. Had de schoolsluiting het coronavirus wel een blauw oog geslagen, ‘dan had je een afname gezien’, aldus Van Dissel.

Simpel gesteld: de schoolsluiting van de afgelopen weken was nogal overbodig.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

Dat sluit aan bij de internationale onderzoeken. Taiwan heropende de scholen al in februari, en toch zette corona er niet door. Modelstudies die de coronapandemie naspelen, laten zien dat het dichthouden van de scholen hooguit een paar procent van de sterfte kan voorkomen. ‘Het bewijs dat een landelijke schoolsluiting covid-19 bestrijdt, is erg zwak’, stelde ook een Britse analyse in artsenblad The Lancet eerder deze maand. Terwijl de ingreep toch bepaald in de papieren loopt: wel 1 tot 3 procent van het bruto nationaal product, vooral vanwege de thuisblijvende ouders, blijkt uit diverse studies.

Maar durf het maar eens, de scholen weer opengooien. Hier is een virus dat de afgelopen weken de halve wereld verlamde en de intensivecareafdelingen bijna deed bezwijken. Een ziektekiem, die van de zwaarst getroffen groepen wel 10 tot zelfs 20 procent het leven kost en die in Nederland ondanks alle maatregelen nu al haast erger uitpakte dan de ‘supergriepgolf’ van 2017-2018. Zo’n drieduizend dertigers, veertigers en vijftigers liet het virus happend naar adem in het ziekenhuis belanden.

Voetje voor voetje

En het ijs is glad. In Seattle sloot men vorig jaar vijf dagen de scholen wegens extreem slecht weer: prompt waren er 6 procent minder besmettingen met verkoudheids-coronavirussen, stelden wetenschappers vast. Of neem een Londense berekening, waarmee ook het Outbreak Management Team (OMT) mee in de maag zit: in Europa zouden de schoolsluitingen de besmettelijkheid van het virus zo’n 20 procent hebben verminderd, aldus de rekenmeesters aan de Thames.

Dus betreden we vanaf 11 mei de destijds in allerijl ontruimde scholen zoals je een eng spookhuis betreedt: voetje voor voetje, de zintuigen op scherp, alert om niet te worden besprongen door de dood. Er zal ‘nauwgezet gemonitord’ moeten worden of het virus niet opnieuw de kop opsteekt, benadrukt het OMT. Zieke kinderen moeten naar huis, leraren met klachten getest, en de kwetsbare oude leraar met hartklachten of de voorleesoma op leeftijd kunnen voorlopig beter helemaal wegblijven. ‘Dat is ook in lijn met het beleid’, vindt Bruijning, zelf niet betrokken bij het advies. ‘Want we hebben afgesproken dat we de kwetsbare groepen beschermen.’

Terwijl de tekenen dat het virus de schoolbanken niet direct als zijn favoriete uitvalsbasis ziet, zich toch opstapelen. Zo is er bij de GGD’s geen enkel cluster ziektegevallen bekend waarbij een kind de aanstichter was en hebben de landelijke peilstations voor ziektekiemen na onderzoek van 137 kinderen met griepklachten er niet één gevonden met corona.

Minder ziek 

Kinderen kunnen het virus wel krijgen, ze worden er domweg minder ziek van. ‘En als je minder hoest en niest, draag je het virus ook minder over’, zegt Feltkamp. Voor ouders en leerkrachten is dat goed nieuws. ‘De kans is groter dat een leerkracht het virus overdraagt op een kind dan andersom’, zegt Bruijning.

Hebben we met de schoolsluiting met een kanon op een mug geschoten? Of was het domweg verstandig om het zekere voor het onzekere te nemen en bovenop al het andere de scholen te sluiten? De tijd zal het leren, stelde Van Dissel. 

Rutte beoefende intussen coronavoorschrift nummer vijf en waste de handen – in onschuld. ‘Wij hebben toen gezegd: de scholen zouden open kunnen blijven. Maar de samenleving stemde anders’, bracht hij in herinnering. Inmiddels weten we natuurlijk veel meer. Er is nu meer onderbouwing van ons standpunt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden