Nieuwsvrijheid van onderwijs

Scholen mogen kinderen niet meer weigeren vanwege hun religie (maar het is de vraag of deze motie ergens toe leidt)

Een motie van de SP om scholen te verbieden kinderen te weigeren vanwege hun religie, kreeg dinsdag steun van een ruime Kamermeerderheid. Maar dat is niet voor het eerst en ook nu is er geen garantie dat het ergens toe gaat leiden. 

Minister Arie Slob van Basis- en Voortgezet Onderwijs.Beeld ANP - Bart Maat

Grote tevredenheid dinsdagmiddag in het seculiere deel van de Tweede Kamer. Een motie om scholen te verbieden kinderen te weigeren vanwege hun religie, kreeg steun van een ruime meerderheid. De indiener, SP-Kamerlid Jasper van Dijk, had GroenLinks en de PvdA al mee, maar kreeg een plotselinge meevaller toen ook de regeringspartijen VVD en D66 zich bij hem schaarden. Dat zijn samen 83 zetels. 

Voor leerlingen die daarvan binnenkort hopen te profiteren met hun schoolkeuze, moet het nieuws wel worden gerelativeerd. De acceptatieplicht voor scholen in het bijzonder onderwijs is al vele jaren een politiek thema. Steeds weer blijkt uit inventarisaties dat een deel van de scholen op religieuze grondslag kinderen van andere gezindten weert, soms openlijk en soms besmuikt. 

Dat zorgt met name in de krimpregio’s voor toenemende praktische problemen, als de enige overgebleven school in de buurt een protestants-christelijke school is. Bovendien meent een Kamermeerderheid dat het weigerrecht van de bijzondere scholen bijdraagt aan de segregatie. Scholen zouden dat recht vooral gebruiken om kinderen met een migratieachtergrond buiten te houden.

De PvdA bekeerde zich daarom al in 2002 onder partijleider Wouter Bos tot invoering van een acceptatieplicht. Ook D66 was toen al voor, evenals een groot deel van de VVD. Het kwam er niet van omdat het CDA in 2003 in het regeerakkoord liet vastleggen dat de coalitiepartners (VVD en D66) geen verdere initiatieven zouden ontplooien. Een acceptatieplicht botst in hun ogen met de grondwettelijke vrijheid van onderwijs. 

De PvdA werkte in 2005 vanuit de oppositie toch aan een wetsvoorstel en leek hard op weg om D66 en VVD met succes uit de tent te lokken. Maar toen stapte de PvdA in 2007 zelf weer in een kabinet met CDA en ChristenUnie en verdween het wetsvoorstel geruisloos in een la. De daaropvolgende poging, in 2014, wachtte drie jaar later hetzelfde lot. Nu waren het de VVD en D66 die in 2017  in zee gingen met CDA en ChristenUnie, nog voordat er serieus werk van was gemaakt. Invoering van een acceptatieplicht werd weer voor jaren onbespreekbaar.

Tot nu dus. De verkiezingen van 17 maart naderen, alle regeringspartijen maken zich langzaam maar zeker los uit het korset van het regeerakkoord en poetsen hun eigen ideologische veren weer op. Dat levert Van Dijk zomaar opeens zijn gewenste meerderheid op. In de woorden van VVD-Kamerlid Rudmer Heerema: ‘Het is duidelijk waar we staan.’

Of ze daar ook blijven staan, is een andere vraag. Minister Slob van Onderwijs (en van de ChristenUnie) zal binnenkort op de motie moeten reageren. Maar wat als hij ’m niet uitvoert? VVD en D66 benadrukken dat zij niet uit zijn op bonje in de coalitie en dat zij dus met stappen zullen wachten tot na de verkiezingen. Als het dan zo uitkomt, uiteraard. En dat zal alleen zo zijn in een kabinet dat op geen enkele manier afhankelijk is van CDA, SGP of ChristenUnie. In de Tweede noch de Eerste Kamer. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden