AnalyseOpening scholen en kinderopvang

Scholen misschien eerder open: hoe besmettelijk zijn de nieuwe virusvarianten voor kinderen?

Misschien al over twee weken moeten de basisscholen en kinderopvang weer open, vindt het kabinet. Onverantwoord, terwijl de Britse variant rondwaart?

Een leraar leest een boek voor op ruime afstand van de leerlingen. Scholen nemen extra maatregelen sinds de nieuwe stijging van het aantal coronabesmettingen.Beeld ANP

De scholen weer open? Tijdens de persconferentie op dinsdagavond hield premier Rutte zijn kruit nog even droog. ‘De moeilijkheid is dat we nog niet weten of de Britse variant besmettelijker is voor kinderen, en hoeveel.’

Toch is daar best wat over te zeggen. In het algemeen lijkt de mutant zich ruwweg anderhalf keer makkelijker van keel naar keel te verplaatsen dan het ‘gewone’ virus - volgens dinsdagmiddag door de WHO bekendgemaakte cijfers ligt de besmettelijkheid 10 tot 70 procent hoger. En bij kinderen en tieners lijkt het virus zelfs nóg eens een procent of twintig besmettelijker, bleek in december uit de eerste analyses.

Maar inmiddels is Public Health England toch een beetje op dat laatste punt teruggekomen. Dat de nieuwe variant vooral kinderen extra treft, lijkt gezichtsbedrog: de kinderen gingen nog naar school terwijl de rest van de samenleving al deels op slot zat, nogal wiedes dat ze oververtegenwoordigd waren. ‘De variant is besmettelijker voor alle leeftijdsgroepen. Maar er zijn geen aanwijzingen dat het proportioneel meer is bij kinderen dan bij volwassenen’, zegt kinderarts-epidemioloog Patricia Bruijning (UMC Utrecht), die de ontwikkelingen nauwgezet volgt. 

Dat beeld komt ook naar voren ook uit de net gepubliceerde resultaten van in totaal één miljoen Britse contactonderzoeken. Van de 38 duizend kinderen onder de tien jaar die intensief waren blootgesteld aan iemand met de Britse virusvariant, waren er 3.343 geïnfecteerd geraakt, ofwel 8,9 procent. Dat is flink meer dan de 6,2 procent die besmet raakte na contact met iemand met het ‘klassieke’ virus. Maar het is nog altijd veel minder dan de ziektekans van volwassenen: daar kreeg 20 procent van de nauwe contacten corona na blootstelling aan de Britse variant, ruim vijf procentpunt meer dan voorheen.

Kans op doorgifte

Zijn kinderen eenmaal geïnfecteerd met het virus, dan geldt ook bij de besmettelijke Britse variant: natuurlijk is er het gevaar dat ze het doorgeven, maar dat risico is kleiner dan bij volwassenen. Kinderen krijgen ook van de nieuwe variant immers weinig symptomen. En dat alleen al maakt de kans op doorgifte vier keer kleiner, blijkt uit onder meer uit een recente WHO-samenvatting van 45 studies.

Anderzijds: doe de scholen weer open, en je kunt uitbraakjes krijgen, ook van de Britse mutant. Dat leert alleen al de ervaring in Lansingerland, waar de mutant zo’n vijftig personen rondom twee basisscholen infecteerde. ‘Zorgen over verspreiding via de scholen kun je niet helemaal wegnemen. Er is altijd een kans dat kinderen het mee naar huis nemen’, zegt Bruijning.

Alleen is die kans ‘niet ineens veel groter dan hij het afgelopen halfjaar ook al was’, benadrukt ze. De Britse variant is immers nog niet op grote schaal in het land aanwezig: wie vandaag corona krijgt, is zo goed als zeker besmet met het ‘klassieke’ virus.

Geen uitzonderingspositie meer

Intussen is de nieuwe koers ook: meer maatregelen op school. Zo voert het kabinet de afstandsregel alsnog in op school, een wens die kinderartsen afgelopen zomer ook al hadden, maar het toen niet haalde wegens praktische problemen. En er komen experimenten met grootschalig testen van een hele school, in eerste instantie op vijftien tot twintig middelbare scholen, aldus Rutte.

Bruijning heeft er alle begrip voor. ‘Scholen hadden een soort uitzonderingspositie. Dat kan nu niet meer’, zegt ze. ‘Het kan niet meer zo zijn dat we straks zeggen: je zat drie uur naast iemand met het virus, maar het was op school dus dat telt niet.’ Wat haar betreft wordt er op school straks sowieso meer getest: de hele klas het wattenstaafje, als een leerling het virus blijkt te dragen.

Wetenschappers en beleidsmakers zitten met de scholen in de maag, omdat de medaille zo heel duidelijk twee kanten heeft. De scholen openen kan het befaamde R-getal van het virus al na enkele weken met enkele tienden verhogen, blijkt uit een internationale analyse van de coronamaatregelen in 131 landen. Maar anderzijds blijkt uit onder meer Leids en Maastrichts onderzoek dat kinderen tijdens een lockdown aankomen, minder bewegen, meer worden mishandeld, depressiever worden en reken- en leesachterstand oplopen.

Lees ook

Het kabinet hoopt de basisscholen en de kinderopvang op 25 januari te heropenen. Alle andere maatregelen in het kader van de lockdown blijven waarschijnlijk van kracht tot 9 februari. 

‘Kwetsbare’ kinderen mogen in tegenstelling tot hun leeftijdgenoten in de lockdown wel naar school. Maar hoe werkt dat nou precies? 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden