Schol en puitaal nu schaars in Waddenzee

De visstand in de Waddenzee is de afgelopen halve eeuw sterk afgenomen. Dit blijkt uit onderzoek door het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ). Het instituut peilt sinds 1965 de visstand in het Marsdiep, waar in het voor- en najaar dagelijks een fuik wordt geleegd. Uit de metingen blijkt dat de dagvangst in deze periode is gedaald van gemiddeld 45 kilo naar 4 kilo.

AMSTERDAM - De afname is bij veel soorten te zien, zoals de schol en de puitaal. De zalm en de rog zijn zelfs helemaal uit de Waddenzee verdwenen. Andere soorten duiken juist vaker op in de fuik, waaronder de zeebaars. Volgens NIOZ-onderzoeker Henk van der Veer gedijt de laatste vooral beter vanwege klimaatverandering: het water in de Waddenzee is warmer geworden, waardoor de zeebaars er vaker voorkomt.


Een sluitende verklaring voor de daling is er niet. Van der Veer vermoedt dat zandsuppletie een rol speelt. Jaarlijks worden voor de Noordzeekust miljoenen kubieke meters zand weggezogen en opgespoten, en dat heeft mogelijk gevolgen voor de visstand in de Waddenzee, zegt Van der Veer. 'Er lijkt een verband te bestaan. Mogelijk is de interactie tussen beide gebieden groter dan gedacht. Onderzocht moet worden of dit klopt.'


De alarmerende ontwikkeling van de visstand in de Waddenzee lijkt in tegenstelling met eerdere berichten over de Noordzee. Daar vertoont de visstand juist een opmerkelijk herstel, meldde marien-onderzoeksinstituut Imares een half jaar geleden.


'Dat gaat om commerciële vissoorten', zegt Van der Veer. 'Wij kijken naar het totaal. Dat levert een ander beeld op.' Het NIOZ heeft met onder meer de Waddenvereniging donderdag een website gelanceerd waarop burgers de data kunnen inzien: waddenzeevismonitor.nl.


Biologe Ingrid Tulp van Imares zegt dat het lastig is conclusies te trekken over de oorzaken van de afname. 'Er zijn de afgelopen twintig jaar allerlei factoren van invloed geweest, zoals temperatuurstijging van het water, zandsuppleties en de toegenomen garnalenvisserij.'


Het is lastig op basis van alleen monitoringonderzoek conclusies te trekken, aldus Tulp. Voor sommige soorten is de verklaring van de afname bekend, zoals bij jonge schol. Door de hogere temperatuur van het water groeit een vis sneller, waardoor meer voedsel nodig is. Als dat er niet is, zal de vis verder trekken naar kouder water. Zo is de afname van de puitaal veroorzaakt door zuurstofafname. Warm water bevat minder zuurstof en de puitaal is daar gevoelig voor, blijkt uit laboratoriumexperimenten, aldus Tulp. 'Maar van veel soorten hebben we geen idee waarom ze verdwijnen. Er zijn legio factoren. Vaak is het een combinatie.'


Het is overigens niet alleen kommer en kwel in de Waddenzee, zegt Tulp. 'Wij doen zelf ook onderzoek en zien ook soorten toenemen en zelfs nieuwkomers.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden