Schokbestendig huis gezocht

Of het appartement een aardbeving zal weerstaan? ‘Maar natuurlijk’, glimlacht de Turkse makelaar, ‘maakt u zich geen zorgen.’ Hij begint een gloedvol betoog over de bijzonder stevige, rotsachtige bodem van dit deel van Istanbul en gebaart om zich heen naar de crèmekleurige muren en het glimmende nieuwe interieur....

Het lijkt misschien flauw om tijdens het bezichtigen van een huis te informeren naar het aardbevingsgevaar, maar hier in Istanbul is dat niet zo gek. De Turkse metropool ligt vlak bij de Noord-Anatolische breuklijn, waar enkele aardschollen tegen elkaar drukken, en is al meermaals getroffen door een beving.

De laatste keer dat dit gebeurde was tien jaar geleden. Het epicentrum lag toen 80 kilometer ten oosten van de stad, maar ook in Istanbul werd een aantal gebouwen verwoest. Er vielen zeventienduizend doden. ‘Het was doodeng’, vertelt een vrouw met een gebloemde hoofddoek. ‘De muren golfden heen en weer. Ik ben naar buiten gerend en zo hard mogelijk naar een groot, open plein gehold.’

Seismologen waarschuwen al jaren dat er een kans is van 65 procent dat Istanbul de komende dertig jaar voluit zal worden getroffen door een aardbeving van 7 of hoger op de schaal van Richter. Desondanks staat de stad nog altijd vol ondeugdelijke gebouwen. Aannemers nemen om kosten te besparen vaak een loopje met de voorschriften en in ruil voor wat ‘soepgeld’, zoals dat hier heet, zien inspecteurs het gesjoemel door de vingers.

Ook rond het appartementencomplex dat de makelaar ons laat zien, staan veel gebouwen die geen al te degelijke indruk maken. Zo is één flat op de hoogste etage duidelijk breder dan op straatniveau.

Dat zie je hier wel vaker. Vanwege de hoge grondprijzen in Istanbul laten architecten hun gebouwen naar boven toe ‘uitdijen’ om vierkante meters te winnen. Maar bij een aardbeving is die bouwwijze levensgevaarlijk. In plaats van dat het zwiepen wordt afgeremd, versterkt de omgekeerde piramidevorm de beweging, waardoor het gevaar toeneemt dat het pand instort.

Op een ander gebouw zijn bouwvakkers juist bezig een extra verdieping te construeren. Hun baas verzekert dat hij het pand flink gaat versterken, zodat het de nieuwe verdieping zal kunnen dragen. Voor de toekomstige bewoners is het te hopen dat hij dat inderdaad doet. Maar als de bouwer bezuinigt op de noodzakelijke verstevigingen, zou hij bepaald niet de eerste zijn.

‘Het probleem is dat veel mensen niet leven als goede moslims’, zegt een slager. Hij snijdt met een groot mes een homp vlees in blokjes. De slager ziet in de aardbevingen een straf van God voor bandeloos gedrag. ‘Na de vorige aardbeving ging iedereen ineens naar de moskee, maar toen was het te laat. Het duurde ook niet langer dan een paar maanden. Daarna ging iedereen weer op de oude voet verder.’

Gelukkig ziet het complex dat de makelaar ons aanbiedt er, zo op het oog, redelijk stevig uit. We besluiten het appartement te nemen.

Na ondertekening van het huurcontract praten we nog even na met de makelaar. Tot onze verbazing laat hij zich nu ineens ontvallen dat hij zelf nooit in een soortgelijk appartement zou willen wonen. ‘Mijn echtgenote en ik wonen ver buiten de stad, in een laagbouwhuis, omdat we bang zijn voor aardbevingen. Mijn vrouw is echt als de dood. Wij hebben twee bevingen meegemaakt en hopen er niet nog een mee te maken.’

Er rolt een lachje over zijn gezicht. ‘Nou ja, veel geluk in uw nieuwe huis. Als God het wil, komt er geen aardbeving.’

Arjen van der Ziel

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.