Schlemielig België

Er bestaat in Nederland de neiging om Belgische perikelen met een zekere meewarigheid te bezien. Gaat er iets mis bij de zuiderburen, dan maakt de Belgenmop al snel zijn opwachting....

Dit gezegd zijnde, mag onomwonden worden vastgesteld dat de reeks ontsnappingen van criminelen die zich de afgelopen weken in België heeft voorgedaan, getuigt van een zeldzame, op de lachspieren werkende schlemieligheid. De ontsnappingen variëren van een spectaculaire bevrijdingsactie per gekaapte helikopter die op de binnenplaats van een gevangenis landde, tot een brutale overval in een rechtszaal van het Brusselse justitiepaleis, waar twee gewapende mannen drie notoire gangsters hielpen te vluchten.

Inmiddels zijn de meeste ontsnapten weer ingerekend, maar dat kan niet verhullen dat er sprake is van een diep ingesleten patroon van naïviteit en onoplettendheid bij politie en gevangenispersoneel. En dat is helaas niet het enige probleem. Want de ontsnappingen hebben ook een verontrustende mate van bestuurlijke onmacht aan het licht gebracht.

Een pijnlijke illustratie hiervan is de gebrekkige begeleiding van gevangenen naar rechtbanken. Al vijf jaar geleden werd door een speciale commissie geconstateerd dat de begeleiding veel te wensen overliet. De gerechtelijke beveiligingsdiensten werden door de politie onvoldoende geïnformeerd over het ontvluchtingsgevaar bij het voorgeleiden van gevangenen. De commissie maakte gewag van een structureel hiaat in de beveiliging. Er werden aanbevelingen gedaan voor verbetering en er werden werkgroepen geformeerd om daarmee aan de slag te gaan. Maar daarbij is het nu tot toe gebleven.

Ook de tekortkomingen bij het justitiepaleis in Brussel zijn welbekend. Bij een maximale inspanning is beveiliging van het kolossale gebouw met zijn vele ingangen al een hels karwei. Maar de inspanning is minimaaltjes. Camera’s zijn er nauwelijks, de metaaldetector bij de hoofdingang doet het niet. Magistraten, advocaten en beveiligers kunnen het niet eens worden over wat de beste aanpak zou zijn, de betrokken overheidsdiensten hebben uiteenlopende belangen. Met als gevolg dat pogingen om de beveiliging daadwerkelijk te verbeteren, telkens vastlopen in de bureaucratische molen.

Misschien zou een doortastende minister hier doorheen kunnen breken. Maar hier raken we aan nog een deel van het probleem: in het decentraliserende België ontbreken daarvoor eigenlijk de middelen en de politieke ruimte op federaal niveau. En dus was na het beschamende incident in het Brusselse justitiepaleis dit het belangrijkste wapenfeit van minister van Justitie De Clerck: hij gaf de politie de schuld.

Deze is ongetwijfeld tekortgeschoten. Maar België zou meer baat hebben bij ministers die er in de eerste plaats blijk van geven dat ze zich verantwoordelijk voelen.

Reageren? volkskrant.nl/commentaar

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden