Schippers wekt ergernis met euthanasieplan

Minister Schippers van Volksgezondheid heeft de ergernis gewekt van de christelijke partijen CDA, ChristenUnie en SGP met haar initiatief om te laten onderzoek of de euthanasieregels moeten worden opgerekt. De partijen zien het als een verkapte poging om het euthanasiedebat terug op de politieke agenda te krijgen.

DENHAAG - Schippers (VVD) kondigde de komst van een onderzoekscommissie dinsdag aan. 'Je kunt je afvragen of de euthanasieregels die we hebben voldoende duurzaam en toekomstbestendig zijn. De maatschappij wil meer dan de regels toestaan, dan moet je je afvragen of die regels ruimer gesteld moeten worden.' Aanleiding is de 'kwestieHeringa': de zaak rond de man die werd veroordeeld omdat hij zijn bejaarde moeder hielp bij zelfdoding. Zij was niet ziek maar wel 'klaar met het leven'.


Het CDA, de ChristenUnie en de SGP in de Tweede Kamer zijn hierover ongemeen ongerust. De drie waren in 2001 tegen de wet die euthanasie legaliseerde. In hun kritiek beklemtonen CU en SGP dat de kwestie los staat van het begrotingsakkoord dat zij onlangs sloten met VVD en PvdA. Zij voelen zich vrij hier vol tegenin te gaan.


Het CDA-Kamerlid Mona Keijzer voelt niets voor het oprekken van de euthanasiewetgeving. 'We moeten ons echt afvragen of euthanasie steeds de oplossing is. Bij wilsonbekwame dementerenden wordt euthanasie geopperd omdat sprake zou zijn van uitzichtloos en ondraaglijk lijden. Maar wie lijden? De familie, de naaste omgeving. Nu wordt al gedacht dat euthanasie mogelijk moet zijn voor mensen die klaar zijn met het leven. Maar vaak gaat het om eenzaamheid. Moeten we dat als maatschappij niet onderkennen en daar wat aan doen?'


Carla Dik-Faber van de ChristenUnie: 'Juist bij vraagstukken van leven en dood is grote zorgvuldigheid vereist, het oprekken van de huidige wetgeving past daar niet bij.' De SGP wil opheldering van Schippers. Fractievoorzitter Kees van der Staaij is bang dat 'allerlei nadenkcommissies' er bij voorbaat toe leiden dat de teugels gevierd worden en de bestaande wet al 'tussen haken' komt te staan. 'Nadenken mag geen vrijbrief zijn voor illegale praktijken', aldus Van der Staaij.


Schippers neemt met haar plan een voorstel van de VVD-fractie in de Tweede Kamer over. Kamerlid Ockje Tellegen vroeg haar onlangs een commissie in te stellen om hulp bij zelfdoding te bezien. 'Het gaat om de mensen met een stervenswens die nu niet onder de euthanasiewet vallen', zegt Tellegen. 'Mensen die vinden dat hun leven voltooid is en de wens hebben op een waardige manier te sterven. Zij hebben daar hulp van anderen bij nodig. De juridische problemen moeten in kaart gebracht.'


In december bespreekt de Tweede Kamer de tweede vijfjaarlijkse evaluatie van de euthanasiewet uit 2002. Dan moet ook een al eerder besteld rapport klaar zijn over euthanasie bij dementerenden.


De medische hulp bij het levenseinde dringt zich de laatste tijd op drie manieren op aan politiek Den Haag.


Euthanasiedebat dringt zich op


1 verwijsrecht

Moeten patiënten het recht krijgen om door te worden verwezen naar een huisarts die open staat voor euthanasie? D66 en GroenLinks hebben een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer ingediend om dat te regelen. Dit voorstel geeft patiënten het recht om hun euthanasieverzoek in elk geval te laten toetsen op 'uitzichtloos en ondraaglijk lijden', de criteria in de huidige euthanasiewet. Dit vraagstuk werd onlangs actueel door de kwestie-Heringa, rond de man die werd veroordeeld nadat hij zijn moeder had geholpen bij zelfdoding omdat de huisarts niet mee wilde werken aan euthanasie.


2 wilsonbekwaamheid

Wat als iemand een euthanasieverklaring heeft getekend, maar niet meer wilsbekwaam is op het moment dat mogelijk sprake is van 'uitzichtloos en ondraaglijk lijden'. Dit plaatst artsen voor ingewikkelde dilemma's. Kan ook het voorkómen van een uitzichtloos bestaan als dementerende in een verpleeghuis voldoende reden zijn voor euthanasie?


3 noodtoestand

Hoever mag een arts gaan om een terminale patiënt uit zijn lijden te verlossen? De Tuitjenhornse huisarts Nico Tromp ging te ver en kreeg grote problemen met de inspectie. Uit de reacties bleek dat veel huisartsen worstelen met de zogeheten 'palliatieve sedatie'. Bij euthanasie dient een arts dodelijke middelen toe, palliatieve sedatie geldt als normaal medisch handelen omdat het leidt tot een natuurlijke dood: een patiënt die nog uiterlijk twee weken te leven heeft, wordt met pijnstillers en slaapmiddelen tot rust gebracht, vaak met eerder overlijden tot gevolg. Tromp diende zo'n overdosis toe dat de patiënt die nog niet in de terminale fase was, binnen een half uur overleed. Dat is buiten elke orde. Maar hoever mag een arts wél gaan?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden