Schiphol moet tóch doorgroeien – omwonenden ‘verbijsterd’ door persoonlijke advies van Hans Alders

Om te voorkomen dat de netwerkfunctie van de luchthaven en de belangen van KLM ‘onherstelbare schade’ worden toegebracht, moet Schiphol tot en met 2023 doorgroeien naar 510 duizend vliegbewegingen per jaar. Dat zegt oud-minister Hans Alders, die als voorzitter van het polderorgaan Omgevingsraad Schiphol (ORS) zijn laatste advies geeft op persoonlijke titel. De raad zelf is verdeeld.

Een vliegtuig van KLM stijgt op van een landingsbaan van Schiphol. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat onderzoekt hoe de luchthaven haar start- en landingsbanen kan uitbreiden. Beeld ANP XTRA
Een vliegtuig van KLM stijgt op van een landingsbaan van Schiphol. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat onderzoekt hoe de luchthaven haar start- en landingsbanen kan uitbreiden.Beeld ANP XTRA

De ORS, waarin onder meer de luchtvaartbranche, omwonenden, bestuurders en de milieubeweging zitting hebben, was woensdagavond voor het laatst onder Alders’ voorzitterschap bijeen. Feestelijk werd het niet. Tot ‘verbijstering’ van omwonenden adviseert Alders minister Cora van Nieuwenhuizen (VVD, Luchtvaart) dat Schiphol moet doorgroeien, ondanks aanzwellende kritiek op de milieu- en geluidshinder.

Het persoonlijke advies om toch meer vliegbewegingen (starts en landingen) toe te staan is opmerkelijk. De tot nu eensgezinde adviezen van dit polderorgaan zijn doorgaans bepalend voor het Nederlandse luchtvaartbeleid. Maar van eensluidendheid is nu geen sprake. Schiphol pleitte woensdagavond bij monde van directeur Dick Benschop nog eens voor ‘gematigde groei’, precies wat Hans Alders ook voorstaat. Maar omwonenden vinden dat Schiphol een pas op de plaats moet maken tot 2023.

Ook bestuurders uit de regio en de milieubeweging staan op dat standpunt. De luchthaven is nu gebonden aan de afspraak dat er tot 2020 maximaal 500 duizend vliegbewegingen (starts en landingen) mogen worden verwerkt.

‘Mister luchtvaart’

In december werd al bekend dat Alders, die in de wandelgangen ‘Mister Luchtvaart’ wordt genoemd en die de naamgever is van het akkoord uit 2008 waarin afspraken zijn gemaakt over de toekomst van de luchthaven, zijn laatste klus als ORS-voorzitter niet kon afronden met een eensluidend advies aan minister Van Nieuwenhuizen.

Met zijn persoonlijke advies verwijst Alders naar eerdere afspraken over groei tot 510 duizend vliegbewegingen die later weer naar beneden zijn bijgesteld. De vermindering had te maken met nieuwe overeenstemming over de zogenoemde vierdebaanregel, waardoor Schiphol op piekmomenten (die extra overlast geven) vier banen tegelijk mocht gebruiken.

Voor eventuele groei wil Schiphol nu, zo werd woensdag nog eens duidelijk, die ‘vierdebaanregel’ nog verder oprekken. Volgens de directie zelf kan Schiphol – met inachtneming van afspraken met andere betrokkenen – tot 2030 doorgroeien naar minstens 540 duizend vliegbewegingen. Stillere en schonere vliegtuigen maken dat mogelijk, vindt de luchthaven.

Groei van Schiphol ligt politiek heel gevoelig. Volgens het regeerakkoord van Rutte III moet de omgeving van de luchthaven zo veel mogelijk hinder bespaard worden. Afgesproken is dat dependance Lelystad Airport op termijn 45 duizend vliegbewegingen, in principe vakantievluchten, overneemt.

Lelystad Airport

Maar opening van Lelystad Airport, na eerder uitstel nu voorzien in april 2020, is zeer ongewis. Minister Van Nieuwenhuizen ligt overhoop met de Europese Commissie die vindt dat, anders dan in Nederland politiek is afgesproken, Lelystad Airport niet alleen vluchten van Schiphol mag overnemen maar ook nieuwe partijen moet toelaten.

Nu de ORS niet tot een unaniem advies is gekomen over groei, een halt of krimp van Schiphol moet Den Haag de knoop doorhakken. Aan de afspraak dat de luchthaven dit jaar maximaal 500 duizend vliegbewegingen mag verwerken wordt niet getornd, maar de luchthaven dringt aan op perspectief voor de periode daarna.

Voor oud-minister Hans Alders, die als milieuminister in het derde kabinet-Lubbers (1989 - 1994) vraagtekens plaatste bij de groei van Schiphol, is het nu met zijn bemoeienis met het luchtvaartbeleid gedaan. De ORS krijgt zo snel mogelijk een interim-voorzitter, zo is bedoeling, nu belangrijke beslissingen geen verder uitstel dulden.

LEES MEER

In de achtertuin van Schiphol is nog aan alle kanten sprake van groei - maar tot welke prijs en welke grens?

Een op de acht luchtreizigers vliegt het land uit zonder eerst naar Amsterdam Airport af te reizen. Ze stappen op in Eindhoven of Rotterdam. De regionale luchthavens groeien sterk. Kunnen ze het overvolle Schiphol uit de brand helpen?

Kan Schiphol in zee voor twee tientjes?
Technisch is het opspuiten van land voor een vliegveld in zee geen probleem, zo beamen bouwers. Is het ook betaalbaar?, vraagt Peter de Waard zich af.

Omwonenden Schiphol zijn zo verdeeld over de groei van het vliegveld, dat er geen gezamenlijk advies komt
Minister Cora van Nieuwenhuizen moet zelf aangeven in welke mate luchthaven Schiphol nog mag groeien, nu het uitgesloten is dat het polderorgaan Omgevingsraad Schiphol (ORS) daarover een eensluidend advies uitbrengt. Het is duidelijk dat een grote meerderheid van bewonersorganisaties niet instemt met het laatste (nog vertrouwelijke) compromis – Schiphol tot 2028 met 25 duizend vluchten laten groeien.

Dat Lelystad vluchten over moet nemen van Schiphol is duidelijk, maar hoe?
Nu Brussel voorlopig een streep heeft gezet door het kabinetsplan om vakantievluchten van Schiphol naar Lelystad te verplaatsen, is de toekomst van de luchthaven onzeker. Hoe kan die nog gered worden?

Moordende concurrentie, rampenbestrijding: dit zijn de elf uitdagingen voor Schiphol

Verbetering: in een eerdere versie van dit stuk stond dat Alders minister was in het eerste paarse kabinet (Kok I). Dat klopt niet: hij was minister in het derde kabinet-Lubbers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden