Schimmenspel

NIETS stelt democratische samenlevingen zo op de proef als het voeren van een oorlog. Het gebruik van militair geweld is een uiterst middel dat bondgenootschappen van democratische landen en hun bevolkingen gemakkelijk kan doen splijten....

Als de strijd lang gaat duren, wordt de westerse burger onrustig. Want alhoewel hij beseft dat soms niet aan militair ingrijpen te ontkomen valt, gaat zijn voorkeur uit naar een korte oorlog met zo min mogelijk slachtoffers. Maar hoe de oorlog in Afghanistan ook zal verlopen, hij belooft niet snel en schoon te worden.

De Amerikanen hebben daar geen moeite mee. Zij voelen zich aangevallen en menen geen andere keus te hebben dan actie te ondernemen tegen degenen die hen bedreigen. Voor de Europese bondgenoten ligt dat anders. Natuurlijk onderkennen ook zij het gevaar van het islamitisch terrorisme en zijn zij op dat punt solidair met de Amerikaanse partner. Formeel is er dan ook geen licht tussen de Amerikaanse en Europese positie. Men kan zich echter niet aan de indruk onttrekken dat het gevoel van urgentie bij de Amerikanen groter is dan bij de Europeanen, die tot nu toe een grote aanslag bespaard is gebleven. De twijfel aan de zin van de oorlog groeit in Europa sneller dan in Amerika.

Op dit ogenblik levert dat op het niveau van de regeringen nog geen grote problemen op. Maar op den duur kan de latent aanwezige spanning zich gaan wreken. Vooral ook omdat beide partijen zich nu al tamelijk ambivalent tegenover elkaar opstellen.

De Amerikanen willen Europese steun in hun campagne tegen Bin Laden en de Taliban, zeker nu de strijd minder voorspoedig verloopt en het politiek goed uitkomt om meer partijen bij de oorlog te betrekken. Maar de VS voelen weinig voor Europese bemoeienis met de manier waarop de oorlog gevoerd wordt. Zij wensen geen herhaling van de Kosovo-oorlog, toen zij met de bondgenoten ruzie maakten over de keuze van de militaire doelen. De Europeanen van hun kant willen wel militairen beschikbaar stellen, maar de bijdragen die de afgelopen week zijn toegezegd, zijn niet indrukwekkend. Zie de Duitse hospitaalvliegtuigen.

Het is een Europees-Amerikaans schimmenspel. De VS zeggen: jullie mogen meedoen, maar niet meepraten. De Europese regeringen zeggen: wij willen meedoen, maar in beperkte mate. Zij weten dat zij een wankel evenwicht moeten bewaren tussen trouw aan de bondgenoot en een twijfelend thuisfront. Maar juist dat niet mogen meepraten, kan het voor hen op termijn wel eens moeilijk maken de toenemende twijfel het hoofd te bieden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden