Schijn

Tolerantie? Ach, het zal wat...

Stephen Sanders

In wezen toch allemaal schijn. Vernis. Vooral niet te hard krabben, want dan stoot je op de echte laag, de onderlaag, waar je op zijn best onverschilligheid aantreft.

Mag je nog van geluk spreken, want meestal wacht daar, gespreid in een bedje van onschuld, regelrechte afkeer en haat.

De mensen hebben nu wel begrepen dat ze beter niet hardop kunnen zeggen wat ze denken. Paul de Leeuw is lachen, ja. Maar je denkt toch niet dat ze een homo in hun eigen gelederen accepteren? Een moslim als schoonzoon? Een echte neger toelaten op de familiereünie? Ach, de mensen...

En zo dreint dat liedje van de betweters nog een tijdje door.

U kent het type man, vrouw, maar meestal toch een man, dat met onverholen genoegen vaststelt dat wat voor het oog veranderd lijkt, in wezen, als het erop aankomt, niet meer is dan een schijnbeweging, een handige manoeuvre van 'het systeem' of 'de maatschappij' (ze houden het graag abstract), om onnozele halzen zoals u zand in de ogen te strooien.

Trappen zij dus mooi niet in. Want zij schouwen als het ware dwars door de schijngestalten heen, en zien daar de werkelijke toestand van de wereld. En die is, het spijt ze dat ze het moeten zeggen, onveranderlijk slecht.

Vooral studenten die hun sociaal-wetenschappelijke studie niet hebben afgemaakt, of, erger nog, een jaar filosofie studeerden en toen besloten dat de stof te simpel was, voelen zich aangetrokken tot deze quasi- diepzinnigheden. Het is hun zelfbehaalde bul, die ze nooit erkend kregen.

Het woord van Nietzsche, dat het diepzinnige nu juist aan de oppervlakte te vinden is, gaat voor hen niet op. De wereld is een grote truc, en zij kennen de geheimen van de goochelaar.

Mooi tegenvoorbeeld: dit speelt in de provincie, dus tegenwerpingen van ja, de grachtengordel, zo kan ik het ook, mogen nu worden ingeslikt.

Groningen, stad, een regenachtige maandagavond. Afspraak komt te vervallen, ik besluit de tijd te doden in een sauna. Ik vind in het telefoonboek: een homosauna (altijd meer homo dan sauna): gesloten, op ma. En iets in Haren, het Blaricum van het Noorden.

De taxichauffeur is een chauffeuse, een stevige, blijmoedige vrouw, die me meteen informeert over haar man, kinderen, kleinkinderen, zonder snik in haar stem. Ze weet trouwens zeker dat er in Groningen zelf ook iets te vinden is. Scheelt toch weer in de kost'n.

Des te beter, zij weet de weg, en we stoppen voor de homosauna die op ma. gesloten is.

'Is dit de homosauna?' informeer ik voor alle zekerheid.

Maar zij moet angst, discriminatie, vooroordelen horen, want ze vaart uit: 'En wat dan nog? Maakt toch niet uit. Het blijft er wel aanhang'n, hoor.'

Ik ben nu een ouderwetse, slechte man, ik weet het, maar weiger toch te zeggen dat ik heus niks tegen homo's heb.

Het hoge Noorden, geen camera in de buurt, een taxichauffeuse die nu eens onbekommerd haar hart kan luchten. Wat ze deed.

Zo diep zit dat dus, die tolerantie.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden