nieuws Protesten Hongkong

Schietende agent zet conflict in Hongkong weer volledig op scherp

De protesten in Hongkong zijn maandag opnieuw in alle hevigheid opgelaaid, na zware geweldsincidenten en dreigende reacties van de politieke leiding. Een schietende agent en een onverzettelijke Carrie Lam gooiden olie op het vuur.

De Hongkongse oproerpolitie zet met geweld twee betogers klem. Beeld AFP

 Een politieagent schoot een ongewapende betoger in de buik, en demonstranten staken een tegenstander levend in brand. Hongkongs hoogste bestuurder Carrie Lam waarschuwde dat ze geen concessies meer zou doen, en noemde de betogers ‘vijanden van het volk’.

Lam, die vorige week nog een hart onder de riem kreeg van de Chinese president Xi Jinping, zei dat er geen enkele kans bestaat dat de Hongkongse regering de ‘zogenaamde eisen’ van de betogers zal inwilligen. Ze kondigde aan dat ze ‘geen enkele inspanning zal nalaten’ om het geweld tot een einde te brengen. Hoewel ze geen concrete maatregelen aankondigde, voedde haar dreigende toon meteen de speculatie over een mogelijk verharding van aanpak van de protesten.

Lams uitlatingen werden als onverzoenlijk ervaren, na een dag vol destructie en chaos. Anders dan de afgelopen weken, waarin het geweld zich beperkte tot avondlijke botsingen tussen betogers en politie, werd maandag de hele stad geraakt. Grote delen van het metronetwerk raakten geblokkeerd, en de politie voerde een traangasaanval uit in het hart van de financiële wijk Central, net tijdens de lunchpauze. Op sociale media circuleerden hallucinante beelden van vluchtende kantoorbedienden.

Tijdens de onlusten maandag vielen minstens 64 gewonden, van wie enkele in extreem penibele omstandigheden. Zo schoot een agent in de wijk Sai Wan Ho met scherp op een 21-jarige betoger, die daarbij levensgevaarlijk geraakt werd. Op videobeelden is te zien hoe de agent één betoger vastgrijpt, terwijl hij zijn pistool op een tweede betoger richt en zonder enige waarschuwing schiet. Het slachtoffer verkeerde maandagavond nog in kritieke toestand.

Volgens een politiewoordvoerder hadden betogers het pistool van de agent kort tevoren proberen te stelen, en wilde hij een waarschuwingsschot lossen omdat hij zich bedreigd voelde. Maar Amnesty International noemde de schoten maandag een ‘duidelijk bewijs van roekeloos geweld’. De mensenrechtenorganisatie herhaalde haar oproep voor een onafhankelijk onderzoek naar het politiegeweld, wat nu nog door een intern orgaan wordt gedaan.

In een ander incident reed een gemotoriseerde agent in op betogers. Daarbij viel minstens één gewonde. Volgens een politiewoordvoerder werd de agent met onmiddellijke ingang geschorst.

Maar ook aan betogerszijde was er een geval van extreme agressie. Tijdens een felle discussie over de Chinese identiteit van Hongkongers werd een man met brandbare vloeistof overgoten en als een levende toorts in brand gestoken. Hij werd in kritieke toestand naar het ziekenhuis afgevoerd. Volgens de ziekenhuisautoriteiten heeft hij tweedegraadsbrandwonden op eenderde van zijn lichaam.

Met de geweldsescalatie staat het conflict in Hongkong, dat maandag zijn 23ste week inging, weer helemaal op scherp. De afgelopen weken was het geweld kleinschaliger geworden, en leek uitputtingsstrategie van de Hongkongse regering zijn vruchten af te werpen. Een golf van arrestaties – van intussen meer dan 3.500 betogers – en een verbod op het dragen van maskers maakte dat alleen de meest radicale demonstranten nog de straat opkwamen.

Het protest laaide echter weer op na de dood van de 22-jarige student Alex Chow, die vorige week ten val kwam bij een politieontruiming. De precieze omstandigheden van zijn val zijn niet duidelijk, maar volgens betogers was Chow op de vlucht voor de politie. Na massaal bijgewoonde herdenkingen afgelopen weekeinde riepen betogers op tot een algemene staking, die vervolgens in geweld ontaardde.

De schade van alle onlusten voor Hongkong is aanzienlijk. Van de 93 metrostations zijn er volgens de regering 85 beschadigd, en betogers hebben 45.600 meter aan stoephekken en 2.900 vierkante meter aan tegels verwijderd, voor de bouw van straatblokkades. Het aantal toeristen is gehalveerd, en de retailverkoop is gekelderd. De semiautonome havenstad is sinds het derde kwartaal van 2019 in een recessie beland, en zal volgens Carrie Lam dit jaar een negatieve groei kennen.

Toch lijken de protesten nog steeds steun te krijgen van grote delen van de bevolking. Zij delen de aversie van de demonstranten tegen de toenemende invloed van Beijing op de Hongkongse politiek, en tegen het excessieve politiegeweld. Uit opinieonderzoek blijkt dat Carrie Lams populariteit, net voor de protesten nog 45 procent, zich op een dieptepunt van 20 procent bevindt. Had voordien 6,5 procent van de bevolking ‘geen enkel vertrouwen in de politie’, nu is dat meer dan de helft.

Zelfs in het financiële centrum van de stad moesten mensen vluchten voor het traangas. Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden