‘Schiet een Taliban af, je krijgt er twee bij’

Zondag pleegden ze een aanslag op president Karzai en bondgenoten in Kabul. Rukken de Taliban op?..

Hoe konden de Taliban zondag zo dicht bij president Karzai komen?
De Taliban zijn sinds twee jaar regelmatig in staat geweest om te opereren in en rond de hoofdstad Kabul. In januari kwamen bij een zelfmoordaanslag op een zwaar bewaakt vijfsterrenhotel bijvoorbeeld nog meerdere burgers en journalisten om.

‘Het spectaculaire aan de aanslag van zondag is dat drie mannen de beveiliging van drieduizend man wisten te doorbreken, nota bene tijdens een militaire parade’, zegt Afghanistanexpert Graham Usher van de denktank Middle East Desk telefonisch vanuit Islamabad. ‘Tijdens zo’n ceremonie zou de kracht van het Afghaanse leger en de NAVO juist onderstreept moeten worden.’

Zijn de Taliban herkenbaar voor veiligheidsmensen in Kabul?
Het is voor de politie in Kabul onmogelijk exact te zeggen wie Taliban is en wie niet. De Taliban bestaan vooral uit Pashtun, een Afghaanse stam waartoe 30 tot 40 procent van de bevolking behoort. Ook in de miljoenenstad Kabul wonen veel Pashtun. ‘De Pashtun hebben bovendien een traditie om gewapend over straat te gaan, dus het valt niet per se op als een Taliban met wapen naar Kabul komt’, verklaart Afghanistanexpert Usher.

Wat is het effect van deze aanslag?
Hoewel het doelwit – president Karzai – niet geraakt is, is de aanslag in hartje Kabul een propaganda-overwinning voor de Taliban. Op de Afghaanse televisie was live te zien hoe de nieuwe leiders van het land, inclusief de ambassadeurs van Groot-Brittannië en de Verenigde Staten, wegdoken voor kogels. Beelden van wegrennende soldaten en politiemannen haalden eveneens de wereldpers. Dit ondermijnt het geloof dat de regering-Karzai zichzelf kan beschermen, laat staan dat zij veiligheid aan Afghaanse burgers kan bieden. ‘De aanslag bewijst het ongelijk van de Afghaanse regering en de NAVO die beweren dat de Taliban verzwakt zou zijn’, zei woordvoerder Zabihullah Mujahid. De voornaamste boodschap van de Taliban is door de aanslag in één klap duidelijk: ‘Wij kunnen overal toeslaan, niet alleen in de provincies, maar ook in Kabul.’

Hoe sterk zijn de Taliban?
Er is een kerngroep van misschien duizend ‘hard core’ Taliban, zegt Nick Grono, de onderdirecteur van de denktank International Crisis Group. Ze worden gesteund door sympathiserende groepen, die gemeen hebben dat ze tegen de regering-Karzai en de NAVO-troepenmacht zijn. In totaal betekent dat dat er enkele duizenden strijders zijn. De Taliban overtreffen de NAVO-troepenmacht van vijftigduizend man niet in aantal, maar dat maakt volgens waarnemers niet zoveel uit. De Taliban profiteren van guerrillatactieken: ze kennen het land op hun duimpje.

Hoe kunnen de Taliban worden verslagen?
Dat zal moeilijk zijn. Hoewel de Taliban de afgelopen twee jaar zware verliezen hebben geleden door de inzet van NAVO-troepen is het aantal aanslagen toegenomen. Zes jaar terug hadden de Taliban moeite met recruitering, nu niet. Hun succes danken ze aan de corruptie onder officiële autoriteiten, de langzame wederopbouw en de aanwezigheid van buitenlandse troepen.

‘Als je een Taliban afschiet, krijg je er twee bij’, zegt Usher. Uit Canadees onderzoek blijkt volgens hem dat een van de voornaamste redenen om zich bij de Taliban aan te sluiten wraak is voor een gedood familielid.

De enige manier om een einde te maken aan de strijd, stelt Grono, is het vertrouwen van de bevolking in de regering te herstellen: ‘Bouw wegen, klinieken en schep banen. Je moet mensen bij de Taliban weghouden die anders tot hen aangetrokken worden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden