Scheuren in het bastion van uitgever De Telegraaf

De oplage van De Telegraaf neemt af en de zondagskrant is nog geen succes. Binnen de machtige Telegraaf-holding is een machtsstrijd losgebroken die nog niet is uitgewoed....

In de top van het mediaconglomeraat de Telegraaf is een felle machtsstrijd gestreden tussen de traditioneel machtige aandeelhoudersfamilies. De Brabantse textielbaronnen Van Puijenbroek hebben die strijd in hun voordeel beslecht en proberen hun greep op het concern verder te versterken.

Holding de Telegraaf, uitgever van de grootste krant van Nederland, gold tot voor kort als een grote familie, een hecht en gesloten bolwerk waar buitenstaanders geen vat op krijgen. Nu de bedrijfsresultaten na jaren van voorspoed onder druk komen te staan, worden de scheuren zichtbaar.

Vorige week sneuvelde de algemeen directeur en lid van de raad van bestuur Willem Kok. De familie Kok is eigenaar van een substantieel aandelenpakket. Het terugtreden van de directeur werd wereldkundig gemaakt middels een voor de Telegraaf uniek persbericht. Mededeling: er bestond 'verschil van inzicht' over de te volgen koers.

Kok wenst geen toelichting te geven op zijn vertrek. Maar duidelijk is dat hij binnen de raad van bestuur recht tegenover de voorzitter Ad Swartjes en huisaccountant Fred Arp is komen te staan. De nog jonge manager gold als een restant van de oude macht, die van de aandeelhoudersfamilies.

Per 1 januari van dit jaar is de structuur van het bedrijf veranderd.

Voor het eerst kwam er een einde aan het collegiaal bestuur en werd een voorzitter benoemd: Swartjes. Kok dong naar die post, net als de financiële man, Arp. Swartjes kreeg het vertrouwen van de puissant rijke textielenbaronnen Van Puijenbroek, die een meerderheidsbelang vertegenwoordigen.

Ondanks een nettoresultaat over 2004 van ruim 22 miljoen euro, staat de rendementen bij het concern onder grote druk. Dit heeft de interne spanningen aangewakkerd. Kok gold als een bestuurder van de harde hand, terwijl Swartjes eerder de consensus zoekt. Vorig jaar vond een grote reorganisatie plaats waarbij honderden banen verloren gingen. Voor de bedrijfscultuur uniek; bij de Telegraaf werkte je voor het leven.

Het vertrek van Kok wordt door een van de directeuren betiteld als 'een overwining van de visie op de traditie'. De Telegraaf moet volgens hem worden geleid als een modern bedrijf en in de dagelijkse leiding moest de macht van de familieclans worden gebroken.

Het wegwerken van Kok gebeurde met instemming van de raad van commissarissen, oftewel de familie Van Puijenbroek. Zij zouden nu uit zijn op de aandelenpakketten van de familie Kok en die van een derde machtige partij, de familie Borrius Broek uit Laren. Die laatste familie houdt zich afzijdig van concernpolitiek. De familie Van Puijenbroek weigert elk commentaar, maar de oude banden tussen de aandeelhoudersfamilies lijken verbroken.

Met het vertrek van Kok is de rust bij de Telegraaf nog niet terug. 'Het rommelt op de tiende', aldus een van de directeuren in het bedrijf. Op de tiende verdieping van het Telegraaf-gebouw aan de Basisweg in Amsterdam, zetelt de raad van bestuur.

Vanwege de daling in oplage van de krant, het commerciële mislukken van de zondagskrant en het gebrek aan visie op de toekomst, zal de machtsstrijd bij de Telegraaf op een lager niveau voortwoekeren. Ingewijden verwachten dat voor het einde van het jaar onder directeuren 'nog enkele koppen gaan rollen'.

Swartjes, Arp en het vierde lid van de Raad, hoofdredacteur Johan Olde Kalter, weten zich veilig. Olde Kalter treedt binnenkort terug, de krant krijgt een nieuwe hoofdredacteur. De krant durft het vooralsnog niet aan over te stappen op halfformaat (tabloid), hoewel de plannen hiertoe tot in detail zijn uitgewerkt.

Nadat in een extern onderzoek werd vastgesteld dat het concern een visie op de toekomst ontbeert, probeert Swartjes de koers te verleggen. Net als andere uitgevers wil hij de Telegraaf uitbouwen tot een multimediaal concern waarbij hij vooral oog heeft voor televisie. Het belang van de Telegraaf in SBS is daartoe nooit aangewend.

Door de overname van SBS Broadcasting door een Amerikaanse en Engelse investeringsmaatschappij komt het Telegraafaandeel hier in het luchtledige te hangen.

John de Mol van Talpa heeft aangegeven graag met de nieuwe SBSeigenaren te willen praten over overname van de Nederlandse zenders. Vooralsnog zeggen de Amerikaanse en Engelse investeerders niet te willen verkopen. Met de veroveringsdrang van De Mol en de innige relatie met de Telegraaf verwachten ingewijden dat Swartjes het belang in SBS snel van de hand zal doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden