Scherpschutters beschermen skiërs ook op piste

Ruim 300 miljoen dollar heeft de Verenigde Staten gestoken in de veiligheidsoperatie voor de Olympische Winterspelen, die volgende week vrijdag in Salt Lake City beginnen....

Van onze correspondent Bert Lanting

Osama bin Laden, de Houdini van Afghanistan, is volgens de Amerikaanse tabloids in de bergen van Utah gesignaleerd, niet ver van Salt Lake City, waar eind volgende week de Olympische Winterspelen beginnen. Onzin natuurlijk, maar sinds de aanslagen van 11 september waart het spookbeeld van Bin Laden wel rond in de stad.

Ruim een week voor het begin van de Spelen marcheren al honderden zwaarbewapende militairen door het centrum van Salt Lake City. In de straten rond Temple Square, het spirituele hart van de stad, verrijzen steeds meer barricades en af en toe scheren Black Hawk-helikopters laag over de Mormoonse tempel.

'Het lijkt wel of we bezet zijn', moppert Larry Walker, terwijl hij in zijn auto tussen de barricades door laveert. 'Waar je ook kijkt, overal zie je militairen.'

'Flauwekul', reageert David Tubbs, directeur veiligheid voor de Spelen. 'Salt Lake City is geen legerkamp, iedereen kan gaan en staan waar hij wil. Alleen op de plaatsen waar de olympische wedstrijden zijn, wordt streng gecontroleerd. Natuurlijk is er bewaking. In Sydney zag het ook zwart van de militairen.'

De vermoeidheid valt van Tubbs' gezicht af te lezen. De FBI-veteraan die ook bij de Zomerspelen van 1996 in Atlanta deel uitmaakte van het veiligheidsteam, staat voor de lastige taak een gebied van 1500 vierkante kilometer te beveiligen. In Atlanta heeft hij geleerd hoe broos de veiligheid is; een vrouw werd toen gedood door een bom die in een tas in een park was achtergelaten. De FBI heeft de vermoedelijke dader, de extreemrechtse 'survivalist' Eric Rudolph, nooit te pakken kunnen krijgen.

Volgens Tubbs werd in Atlanta pijnlijk duidelijk dat er nauwelijks coördinatie was tussen de verschillende diensten. Dat is ditmaal anders. Na de aanslag decreteerde president Clinton dat de Secret Service voortaan de coördinatie op zich moet nemen van de veiligheidsmaatregelen rond dergelijke evenementen.

Het hart van de veiligheidsoperatie is het Olympische Coördinatiecentrum midden in Salt Lake City - waar vertegenwoordigers van alle diensten, waaronder de Secret Service, de FBI, de nationale garde en de rampendienst FEMA - vreedzaam bijeen zitten achter tientallen computerschermen.

Vergeleken bij Atlanta zijn de veiligheidsmaatregelen veel strikter; in totaal zullen er ongeveer 15 duizend FBI-agenten, politiemannen en militairen op straat zijn. Gouverneur Leavitt van Utah heeft ruim tweeduizend leden van de Nationale Garde opgeroepen voor de beveiliging van de 2500 atleten en de 70 duizend toeschouwers die dagelijks worden verwacht.

Volgens Tubbs hebben de aanslagen van 11 september niet veel veranderd aan de plannen, maar het is wel duidelijk dat de aanslagen hun sporen hebben nagelaten. Tijdens de opening en de slotceremonie zal het luchtruim boven Salt Lake City gesloten worden. De 'olympische ring' van 45 mijl rond de stad zal worden bewaakt door F-16 gevechtstoestellen van de Hill luchtmachtbasis, even buiten Salt Lake City.

Uit vrees voor mogelijke aanslagen met miltvuur zullen de atleten nauwelijks post krijgen. Sommige delegaties, zoals die van Australië, hebben besloten dat ze zelfs helemaal geen post zullen openen tijdens de Spelen. Rondom hun onderkomen, het olympisch dorp, is een hoog hek opgetrokken met veiligheidscamera's die de olympische badges vanaf honderden meters kunnen lezen. Langs de ski-pistes zullen scherpschutters van de Secret Service in witte camouflagepakken de wacht houden.

President Bush' directeur van nationale veiligheid, Tom Ridge, voorspelde onlangs na een inspectiebezoek aan Salt Lake City dat de stad 'een van de veiligste plaatsen ter wereld' zal zijn tijdens de Spelen. Kennelijk maken de autoriteiten zich echter nog steeds zorgen over de mogelijkheid van een terroristische aanslag. Minister van Justitie John Ashcroft gaf deze week op de valreep nog opdracht tot extra veiligheidsmaatregelen. Naar verluidt zou Ashcroft zich vooral zorgen maken over de veiligheid op plaatsen die niet met de Spelen te maken hebben.

De rekening voor de veiligheidsmaatregelen zal waarschijnlijk uitkomen op bijna 300 miljoen dollar, bijna drie keer zoveel als in Atlanta. De kosten beginnen zo hoog op te lopen dat Mitt Romney, de voorzitter van het organisatiecomité, zich openlijk afvroeg of de VS zich voortaan nog wel moet aanbieden als gastland voor de Olympische Spelen.

Rocky Anderson, de burgemeester van Salt Lake City, verzekert dat de autoriteiten zich zullen inhouden. 'Iedereen begrijpt dat de risico's aanzienlijk zijn, maar we zullen voorzichtig optreden.' Volgens hem zal er voldoende ruimte zijn voor de tegenstanders van de Spelen om te demonstreren. 'Maar van de rellen in Seattle hebben we geleerd dat het zaak is om meteen hard in te grijpen, zodra het uit de hand loopt.'

Volgens Tubbs zijn er vooralsnog geen concrete dreigementen binnengekomen bij de organisatoren van de Spelen. 'Natuurlijk zijn er altijd een paar gekken, maar veel dreigementen, ook loze dreigementen, hebben we nog niet gehad.'

Het grootste gevaar is volgens hem een aanslag door een 'lone wolf', een extremist die op eigen kracht opereert, net als zes jaar geleden in Atlanta. Maar waar hij zich het meest zorgen over zegt te maken is niet een aanslag, maar het probleem hoe alle veiligheidsfunctionarissen op tijd hun eten zullen krijgen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden