Scherpe, speelse, stevige dans ****

De bewegingen zijn bijna te snel voor het blote oog

Holland Dance Festival - Traces door Nederlands Dans Theater 1. Met choreografieën van Marco Goecke (Garbo Laughs), Jirí Kylián (Double You) en Crystal Pite (Solo Echo).


9/2, Lucent Danstheater, Den Haag. Daar ook vanavond. Tournee. www.ndt.nl.


Waarom een Nederlands gezelschap als Nederlands Dans Theater, en straks ook nog Conny Janssen Danst, wordt gepresenteerd in het Holland Dance Festival, dé internationale dansbiënnale, is vaag, zeker als er geen speciale choreografieopdracht is verleend.


Maar het neemt niet weg dat Traces van NDT een zeer aantrekkelijk programma is. En een typisch voorbeeld ook van 1 + 1 = 3; met name de twee wereldpremières, van Marco Goecke en Chrystal Pite, werken door hun enorme tegenstelling in elkaars voordeel. Goecke, graag geziene gast bij Scapino Ballet en NDT, is een fantastisch beeldenmaker. In Garbo Laughs zet hij zijn gebruikelijke razendsnelle, propellorachtige rotaties van handen, onderarmen en schouderkoppen neer tegen een wand van donkere wolkenluchten. Het is alsof de lichamen opgebroken zijn in talloze stukjes die in beweging samen een soort hakkelende stomme film vormen.


Je ziet het gebeuren, en toch gaan de schakelingen van zo'n dolgedraaide arm naar een repetitief schoppend onderbeen of een knikkend hoofd, ook weer bijna te snel voor het blote oog. Het ontmenselijkt de dansers. In hun zwarte broeken, blote basten, de vrouwen met tops, lijken ze mechanieke poppetjes in het schaakspel van hun choreograaf.


Hoewel Goeckes taal ook irritatie oproept - kan de man zich niet eens anders uitdrukken? - weet de dans toch weer verschillende dimensies te creëren en daarmee te fascineren. Belangrijk daarbij is de goede match met de muziek en het geluid, die de woordeloze dans een extra stem geven (vandaar Greta Garbo, die speelde in zowel stomme als geluidsfilms).


Op de tokkelende snaren van György Ligeti, met klanken die langs het atonale scheren, ogen de bewegingen vooral dwangmatig, neurotisch. Maar op de easy stem van Ray Charles kijken we naar slapstick, naar de onhandige, kwetsbare mens. Met ruisende papieren vleugels, of hijgend als honden zijn we weer toegetreden tot Goeckes favoriete wereld van de natuur en de mythologie.


Tegenover de gefragmenteerde, scherpe, control freak-wereld van Goecke staat de organische, zachte, let it be-wereld van Crystal Pite, vaste gast choreograaf van NDT. Haar stuk Solo Echo is een speelse, energieke stroom van rennen, glijden, trekken, zwieren op twee sonates voor cello en piano van Johannes Brahms. Het decor is een gestage sneeuwval van dwarrelende papiersnippers.


De solo's uit het begin groeien langzaam aan totdat alle dansers een fantastisch organische kluwen vormen, een bewegende sculptuur die, inderdaad, de echo's van al die individuen laat doorklinken.


Als stevige cesuur tussen deze uitersten staat Double You (2004) van Kylián. Een uiterst beheerste, sensitieve solo voor een man - hier de prachtig aardse Medhi Walerski - tussen twee slingerende reuzenpendules. De komende tijd zullen verschillende dansers van NDT de rol interpreteren.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden