Scherpe kritiek op vluchtelingenbeleid Australië na zelfverbrandingen

Twee gevallen van zelfverbranding hebben geleid tot hernieuwde, scherpe kritiek op het Australische vluchtelingenbeleid. Binnen een week tijd staken een Iraniër en een Somalische vrouw zich in brand op het eiland Nauru, waar Australië ruim duizend bootvluchtelingen heeft ondergebracht die het land niet binnen mogen.

Protest in Sydney tegen het Australische vluchtelingenbeleid. Beeld afp

De 21-jarige Somalische Hodan Yasi werd dinsdag, een dag na haar wanhoopsdaad, vervoerd naar een ziekenhuis in de Australische stad Brisbane, waar ze in kritieke toestand verkeert. Omid Masoumali (23) uit Iran overleed eind vorige week aan zijn verwondingen.

Sinds 2013 deporteert Australië bootvluchtelingen, die het land met name via Indonesië proberen te bereiken, naar 's wereld kleinste eilandstaatje Nauru of naar Manus, een eiland dat behoort tot Papoea Nieuw-Guinea. 'Tropische hellegaten', in de woorden van de Australische organisatie Doctors for Refugees. De bewoners van de 'buitengaatse gevangenissen' zijn er volgens deze en andere hulporganisaties fysiek en vooral geestelijk slecht aan toe.

De uitzichtloosheid van hun bestaan brengt vluchtelingen er vaker toe de hand aan zichzelf te slaan, aldus de mensenrechtengroepering Human Rights Watch (HRW). 'Het gebeurt iedere week,' zei Elaine Pearson, directeur van HRW in Australië, tegen The New York Times. 'Mensen verminken zich met messen, slikken scheermesjes door, nemen vergif in of proberen zich met lakens op te hangen.'

Scheermesjes

De uitzichtloosheid van hun bestaan brengt vluchtelingen er vaker toe de hand aan zichzelf te slaan, aldus de mensenrechtengroepering Human Rights Watch (HRW). 'Het gebeurt iedere week,' zei Elaine Pearson, directeur van HRW in Australië, tegen The New York Times. 'Mensen verminken zich met messen, slikken scheermesjes door, nemen vergif in of proberen zich met lakens op te hangen.'

Pearson sprak met gedetineerden die hun bestaan beu zijn en geen hoop meer koesteren op een beter leven. 'In Burma schiet de regering op ons, hier worden we geestelijk gedood,' zei een vluchteling die in zijn eigen land behoorde tot een vervolgde islamitische minderheid. Een Afghaan vertelde Pearson dat hij zo depressief was dat hij scheermesjes slikte. 'Ik kon drie weken niet eten van de pijn, ik raakte veertien kilo kwijt.'

Volgens Pearson rechtvaardigt de Australische regering haar beleid steevast met de stelling dat levens op zee gered worden. 'Maar nu proberen mensen zichzelf op land te doden,' schreef ze deze week op haar Facebookpagina. 'De regering kan niet lijdzaam toezien.'

Beeld afp

Reactie regering

De Australische minister voor Immigratie, Peter Dutton, verwierp evenwel elke kritiek van de kant van 'vluchtelingenadvocaten'. In een reactie op de zelfverbrandingen zei hij: 'We gaan onze politiek niet veranderen. De advocaten zijn degenen die beschuldigd moeten worden, omdat ze valse hoop wekken. 'Dutton zei dat Australië niet opnieuw mensen laat verdrinken. Ten minste 1200 vluchtelingen zouden in de jaren 2008-2013 op zee zijn omgekomen.

Australië stopte in dat laatste jaar met het plaatsen van vluchtelingen op het eigen Christmas Island. De conservatief Tony Abbott, de vorige premier, won destijds de verkiezingen met een campagne 'stop de schepen.' Het weren van de zogeheten bootmensen was al jaren een belangrijk thema in de Australische politiek.

Binnen de linkse oppositie gaan dezer dagen stemmen op om de wereldwijd als hardvochtig beschouwde koers te wijzigen. 'Als we de kans krijgen een regering te vormen (na verkiezingen in juli, red.), zullen we duidelijk maken dat we detentie voor onbepaalde tijd niet steunen,' zei de linkse oppositieleider Bill Shorten. Als alternatief noemde hij het herplaatsen van vluchtelingen naar landen als Cambodja. Australië betaalt dat land al voor de opvang van ongewenste bootvluchtelingen, zoals ook de regeringen van Nauru en Papoea Nieuw-Guinea financieel gesteund worden.

Dat laatste land is niettemin van plan het door Australiërs beheerde detentiecentrum te sluiten. Er verblijven bijna duizend mensen. Het hooggerechtshof van Papoea Nieuw-Guinea oordeelde vorige week dat hun opvang in strijd is met de grondwet. Die uitspraak maakt volgens Human Rights Watch de weg vrij voor herhuisvesting. 'Het regeringsbesluit om het beruchte detentiecentrum te sluiten, betekent nieuwe hoop voor de honderden asielzoekers en vluchtelingen die hier vastgehouden worden,' aldus HRW-specialist voor kinderrechten Michael Garcia Bochenek. 'Ze moeten onmiddellijk worden overgebracht naar andere landen, waaronder Australië, waar ze een nieuw leven kunnen opbouwen.'

Beeld afp

Lees ook:

Papoea Nieuw-Guinea gaat een omstreden asielzoekerscentrum sluiten waar op verzoek van Australië zo'n 900 vluchtelingen worden vastgehouden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden