Scherpe aanpak Molimard-variant

In vervolg op de vorige rubrieken behandel ik vandaag opnieuw twee partijen die voortvloeien uit één van de scherpste speelwijzen binnen de Molimard-variant....

De eerste partij werd een kleine vijfentwintig jaar geleden gespeeld in het door Wiersma gewonnen toernooi om het Nederlands kampioenschap 1976. Ditmaal is het Hans Jansen die zich, in zijn ontmoeting met mede-debutant Johan Capelle, bedient van de ambitieuze speelwijze die vijf jaar tevoren door Sjoerd Visser in de wedstrijdpraktijk was geïntroduceerd (zie de Volkskrant van 11 november 2000).

Capelle-H. Jansen

(NK 1976)

1.32-28 18-23 2.38-32 12-18 3.31-27 7-12 4.43-38 17-21 5.37-31 23-29 6.33x24 20x29 7.34x23 18x29 8.39-34 13-18 9.34x23 18x29 10.35-30 8-13

Visser deed tegen Van Dijk (NK 1971) meteen 10...19-23 11.28x19 14x23. De tekstzet had uitsluitend dàn wezenlijk verschil gemaakt wanneer (zoals in Van den Berg-Sijbrands 2000 het geval was) 1 al op 7 had gestaan en 41 op 37, zodat wit na 11...8-13 12.30-25 2-8 niet met schijf 44 mag opkomen en derhalve op 13.49-43 is aangewezen.

11.30-25 2-8 12.44-39

Nu kan dit wèl. Het belang van het achterwege laten van (12.)49-43 komt dadelijk aan het licht.

12...15-20 13.41-37 19-23 14.28x19 14x23 15.25x14 10x19 16.31-26 11-17!!?

Jansen laat zich vrijwillig aan zijn rechter vleugel opsluiten.

17.46-41 5-10 18.50-44 10-14 19.48-43!!?

Dit is waar het om gaat. Door veld 43 niet met 49 maar met de kroonschijf te bezetten, een mogelijkheid die Van Dijk onbenut liet, bereidt Capelle de manoeuvre 38-33! (29x38) en 42x33 voor. Van deze methode om zich van de indringer op 29 te ontdoen, gaat beduidend meer kracht uit dan van het terugruiltje 40-34 (29x40) en 35x44 waartoe Van Dijk en Van den Berg hun toevlucht namen.

Doordat Capelle echter in de komende fase te veel tijd vermorst met (lichtelijk verzwakkende) zetten aan zijn rechter vleugel, zal het rendement van de manoeuvre 38-33x33 ditmaal minimaal zijn. Maar die omstandigheid maakt de grote betekenis die aan dit enigszins verborgen stellingsfacet moet worden toegekend, er voor mij beslist niet geringer op!

19...1-7 20.40-35 19-24 21.44-40 7-11 22.36-31 13-19 23.39-34 12-18 24.38-33 29x38 25.42x33 8-13 26.43-39 4-10 27.49-43 10-15 28.34-29

Natuurlijk niet onmiddellijk 28.47-42? wegens 28...24-29!, 30...18-22 en 31...21-27 enz. met een vernietigende damslag naar 49.

28...23x34 29.40x20 15x24 30.47-42

Zie diagram 1

In de diagramstand kan zwart, zoals Harm Wiersma destijds in zijn (toenmalige) rubriek in het Algemeen Dagblad aantoonde, de beste kansen naar zich toe trekken met 30...18-22! 31.27x18 13x22. Zo is 32.41-36(?) bezwaarlijk wegens 32...19-23!, temeer daar wit na 33.45-40 9-13 niet 34.40-34? mag spelen in verband met de damzet 34...21-27!, 35...22-27!, 36...23-29, 37...11-17 en 38...16x47/49 +. En ook na 32.32-27 (derhalve het beste) 32...21x32 33.37x28 16-21! blijft de stelling geladen met dynamiet. Twee voorbeeldjes slechts: 34.41-36? 9-13! en nu:

1) 35.39-34 24-29! gevolgd door 36...22-27, 37...21-27, 38...17-21(!) en 40...19x26 +.

2) 35.45-40 22-27!! gevolgd door 36...21-27!, 37...24-29, 39...17-21 en 40...11x35 +.

30...18-23? 31.42-38 13-18 32.45-40 9-13 33.40-34 3-9 34.41-36 23-28* 35.32x12 21x41 36.12x21 16x27 37.36x47 27x36 38.34-29 14-20 39.29-23 19x28 40.33x22 11-17 41.22x11 6x17 42.39-34 20-25 43.38-33 13-18 44.34-29 18-22 45.29x20 25x14 46.43-38 14-19 47.38-32 19-24 48.32-27 22x31 49.26x37 9-13 50.37-32 13-18 51.32-28 17-21 52.35-30 24x35 53.33-29 35-40 54.28-23 18-22 55.23-19 40-44 56.19-14 44-49 57.14-10 Remise.

Uit het internationale toernooi van Minsk 1983, gewonnen door Korenjevski vóór het duo Gantwarg en Stokkel(!), komt de tweede partij. Het betreft het hartverwarmende gevecht tussen Alexander Baljakin en Alexander Dibman, de tweevoudige wereldkampioen van de jaren 1986-1987. De partij heeft al eens, zij het zonder commentaar, in deze krant gestaan. Ik wist toen echter nog niet wat ik, dankzij het computerprogramma TRUUS, sinds eergisteren weet, namelijk dat Baljakin in het gevorderde middenspel een schitterende winstgang heeft laten lopen...

Baljakin-Dibman

(Minsk 1983)

1.32-28 18-23 2.38-32 12-18 3.43-38 7-12 4.31-27 17-21 5.37-31 23-29 6.34x23 18x29 7.33x24 20x29 8.49-43 1-7 9.41-37 15-20

Hiermee wijkt Dibman af van de hoofdvariant, die met 9...19-24 10.39-33 21-26 11.44-39 24-30 enz. verder gaat.

10.39-33 10-15 11.33x24 20x29 12.35-30 5-10 13.30-25 19-23 14.28x19 14x23 15.31-26 11-17!!?

Dezelfde strategie dus als in de andere partijen die in deze serie de revue zijn gepasseerd. Alleen zal de zwartspeler schijf 2 niet goed weten te activeren, wat mij géén onbelangrijk verschil lijkt...

16.44-39 10-14 17.46-41 7-11 18.36-31 13-19 19.40-35 19-24 20.39-33 9-13 21.43-39 14-20 22.25x14 24-30 23.33x24 30x10 24.38-33 13-19 25.48-43 10-14 26.42-38 4-9 27.45-40 14-20

Als een speler als Dibman een (voor hem niet bijster gunstige) vereenvoudiging als 28.33-29, 29.27-22 en 30.32x25 toelaat, kan dit maar één ding betekenen, namelijk dat hij zijn stelling hevig wantrouwt. Maar Baljakin jaagt op nog groter wild:

28.40-34 9-14 29.34-30! 20-25 30.30-24! 19x30 31.35x24 23-29 32.24-19 14x23 33.33x24 3-9 34.47-42 9-13 35.41-36 13-18 36.39-33

Zie diagram 2

36...23-29 37.24-19 2-7 38.33x24 18-22 39.27x18 12x14 40.31-27!

Gespeeld om 40...8-13 met 41.27-22! 17x28 42.32x23(!!) te kunnen beantwoorden. Desondanks had zwart zich daar op in moeten laten, want na zijn volgende zet kan wit zelfs geforceerd winnen:

40...7-12 41.38-33! 12-18 42.33-29?

Hierna zal er een (vrijwel) volmaakt volwaardige puntendeling uit de bus rollen. Baljakin hàd 42.37-31!! 8-13 43.33-28! moeten spelen. Drie varianten om aannemelijk te maken dat Dibman dan onmogelijk nog aan verlies had kunnen ontsnappen:

1) 43...17-22 44.26x17! 22x33 45.17-12! 18x7 46.24-20! 15x24 47.32-28 33x22 48.27x29 +.

2) 43...14-20 44.50-44/45(!!) 20x29 45.28-23!! met schijf- en (uiteindelijk) partijwinst na 45...17-22* 46.26x28 29-33 47.28x39! 18x29 enz.

3) 43...14-19 44.42-37!! 19x30 45.28-23!! (de verbluffende pointe) 45...18x29 46.27-22! 17x28 47.32x34 30x48 48.26x17 11x22 49.31-26 48x31 50.36x9 +.

42...8-13 43.50-45 14-19 44.45-40 19x30 45.40-35 30-34 46.29x40 15-20 47.42-38 20-24 48.37-31 25-30! 49.43-39 18-23! 50.40-34

En zonder 50...13-18 en 51...23-28 enz. = af te wachten, kwamen de spelers remise overeen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden