Scherp, ironisch, grappig, grof en hondsbrutaal

In de autobiografie Hoe wil je me hebben? van interviewster Ruby Wax staat een foto van Ruby als klein meisje....

Die tanden, door Wax 'slagtanden' genoemd, bezorgden Ruby geen fijne kindertijd. 'Andere kinderen dachten dat ik 'Roevie' heette, doordat ik mijn lippen niet op elkaar kon krijgen', staat in haar boek dat onlangs in het Nederlands werd vertaald. 'Ik maakte absoluut geen kans om populair te worden.' Om nog ergens bij te horen, voegde ze zich bij de jongens. 'Ik werd hun bediende, een soort onderkruipsel dat hun smerige zaakjes opknapte.'

Het lijkt moeilijk te geloven dat het meisje onder dat alpenhoedje zich uiteindelijk ontpopte tot de beroemde BBC-ster. Ruby Wax (50) schreef voor series als Not the Nine o' Clock News en Girls on Top en in het beruchte BBC-programma Ruby Wax Meets... hield ze hondsbrutale interviews met celebs als Madonna, Sharon Stone, Hugh Hefner, Pamela Anderson, Imelda Marcos en O.J. Simpson. Het programma sloeg zo aan dat ze zélf bekend werd.

In haar tv-programma zet Wax beroemdheden op hilarische wijze op hun plaats. Ze is scherp, ironisch, grappig en tegelijkertijd oppervlakkig, grof en voyeuristisch. De sterren behandelt ze als haar gelijke en ze is daarin zo direct dat diezelfde sterren in verwarring raken. Als de Amerikaanse comédienne Roseanne samen met haar in een badkuip belandt en doorjammert over het feit dat ze altijd haar zin moet hebben, zegt Wax: 'Dat komt doordat je een vet zwijn bent.' Roseanne moet zo lachen dat ze ontdooit .

Het verhaal van Wax verloopt bijna clichématig: gepest als kind, beroemd als volwassene - met een nooit verzadigbare behoefte aan aandacht. 'Beroemd zijn vormt meestal een geweldige compensatie voor wat pappie en mammie verprutst hebben', zegt ze zelf.

Haar obsessie voor beroemdheden komt er vandaan. 'Om zelfkennis op te doen, overtuigde ik de BBC ervan dat ze me een serie over beroemde mensen moesten laten maken', schrijft ze . 'Het interesseerde me allerminst waar die beroemde figuur boodschappen deed of met wie hij neukte, in plaats daarvan stelde ik vragen waardoor ik hen, en zodoende ook mezelf, zou leren begrijpen.'

Haar ellendige jeugd biedt in ieder geval voldoende voedingsbodem. Haar ouders zijn getraumatiseerde Oostenrijkse joden die in 1938 naar Amerika vluchtten. Haar vader, een worstenvelletjesfabrikant, mishandelt Ruby en hamert er voortdurend op hoe stom ze is. 'Hij was een keiharde slager, beroepshalve en privé.'

Ook haar moeder wordt afgetuigd, en is op haar beurt ook niet helemaal in orde. Ze bedekt alle meubels met plastic en benadrukt steeds dat Ruby zo lelijk is. 'Ik zal wel straling in me hebben gehad toen ik zwanger van jou was', schreeuwt ze naar Ruby. 'Anders zou je niet zo recalcitrant zijn.'

In de jaren zestig vertrekt Ruby zo snel ze kan. Na een jaartje op de universiteit van Denver 'om af te studeren in het bouwen van joints' verkoopt ze LSD-pillen om naar Europa te kunnen reizen. Met de mannen wil het maar niet lukken . 'Mensen neukten verdomme met huisdieren, maar geen enkele man van wat voor geaardheid dan ook heeft ooit geprobeerd mij in bed te krijgen.'

In Europa belandt ze na een oneindige reeks sollicitaties op een toneelopleiding in Glasgow. Haar acteertalent blijkt niet al te groot - ze mag alleen hoeren en nonnen spelen - waardoor ze besluit zich op het schrijven en spelen van komische sketches te storten. Anti-Amerikaanse humor is haar specialiteit. Uiteindelijk krijgt ze haar eerste tv-programma, Girls on Top, met Dawn French en Jennifer Saunders, en zo begint haar tv-carrière.

Leuk?

Ach.

Wax' verhaal is geen enkel moment saai, maar ze beschrijft haar leven alsof het een van haar eigen sketches betreft. Van zichzelf en haar ouders maakt ze karikaturale figuren. Het verhaal is zo zwartgallig, zo extreem, zo over the top, dat het op sommige punten ongeloofwaardig wordt. Dat ze twee eerdere huwelijken verzweeg in haar autobiografie, maakt het ook niet aannemelijker. De grappen over haar traumatische jeugd doen geforceerd aan. In haar boek verraadt ze hoe dat komt, als ze vertelt over een bezorgde decaan: 'Ik stelde het medeleven dat ik daarbij ondervond zo op prijs, dat ik begon te overdrijven.'

Alleen als Wax het over de crisis heeft die ze een tijd geleden doormaakte, wordt het wat realistischer. En ook wat zweveriger. Tijdens de zwangerschap van haar derde kind stort ze in en wordt ze opgenomen . Daar ontdekt ze een van de geheimen van haar succes: gevoelens onderdrukken. 'Bij de televisie heb je helemaal geen gevoel nodig', aldus Wax. 'Sterker nog, hoe minder het gevoel, hoe succesvoller je wordt, want dan kun je met het grootste gemak, zonder wroeging anderen onder de voet lopen.'

Ze herstelt en raakt verzeild bij een universiteit voor wereldspiritualiteit, waar ze plotseling helemaal niet cynisch meer over is. Ze slaat aan het mediteren. 'Die eerlijke blik in mijn binnenste garandeert dat ik nooit meer iemand anders de schuld geef van mijn verdriet en frustraties', schrijft ze.

Misschien horen we dan toch liever de cynicus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden