'Schepen zie je prima aankomen'

Ondanks de waarschuwing van Rijkswaterstaat Oost-Nederland wagen velen een duik in de rivier. 'Ach, de straat oversteken is toch ook niet geheel zonder gevaar.'

ARNHEM - 'Sander, kom terug', roept Gerda Bongerdman uit Wageningen tegen haar zoontje die zich met zijn paarse krokodil iets te ver tussen de kribben van de Rijn waagt. De jongen heeft zijn zwemdiploma, maar mag van zijn moeder slechts tot aan zijn billen in het water. Of dat veilig genoeg is? 'Mijn buurvrouw van 80 weet zich te herinneren dat hier iemand is verdronken, maar dat was misschien wel zestig jaar geleden. Even verderop zwemmen ze zelfs de rivier over. Dit is een ideale plek. Dichtbij huis en lekker rustig.'


Gevaar lijkt inderdaad ver te zoeken in de warme Wolfswaard bij Wageningen. Op de grazige strookjes tussen de wilgen en langs de strandjes liggen mensen loom te zonnen of ze badderen in de spiegelgladde rivier. Toch waarschuwde Rijkswaterstaat dinsdag nadrukkelijk voor de gevaren van een duik, zelfs in een ogenschijnlijk rustig kabbelende rivier. Zonnen is prima, maar zwemmen in de grote rivieren en kanalen is letterlijk levensgevaarlijk.


'We schatten dat er elk jaar alleen al in Gelderland langs de grote rivieren en in kanalen tien mensen verdrinken bij het zwemmen of bij het springen van een brug', zegt Jan Huurman van Rijkswaterstaat Oost-Nederland.


Gerda Bongerdman is niet onder de indruk van dat getal. 'Ik ben voorzichtig, maar dat aantal zegt me niet zo veel. Zijn dat dronken mensen die domme dingen doen? Ik houd de kinderen goed in de gaten, je kunt de schepen hier prima zien aankomen. Ach, het oversteken van de straat is toch ook niet geheel zonder gevaar.'


Pedro Jansen uit Beuningen heeft een nog idyllischer zonplek gevonden, eveneens vlak bij huis. Samen met dochter Denise en haar vriendin Romy ligt hij in de Staartjeswaard op een prachtig stuk zandstrand langs de woelig stromende Waal. 'Naar Zandvoort? Kom nou, weet je hoe lang we dan in de file staan? Dit is prima', aldus Jansen. 'Zolang je tussen de kribben blijft, is het denk ik wel veilig.'


Volgens Huurman van Rijkswaterstaat is het een combinatie van factoren die het zwemmen in de rivieren gevaarlijk maakt. De scheepvaart is er daar een van. 'Schepen verplaatsen veel water, de zuigende krachten zijn groot. Bij elkaar passerende schepen kan het waterpeil soms meer dan 50 centimeter zakken en vervolgens weer stijgen, ook tussen de kribben.' Bovendien kunnen zwemmers en pootjebaders te maken krijgen met stromingen en draaikolken. 'De bodem is daardoor in beweging. Waar je net nog kon staan, zit nu opeens een diepe kuil', aldus Huurman.


Verder speelt de watertemperatuur een rol. De bovenlaag van het rivierwater is opgewarmd tot een aangename 21 graden, maar in dieper water zoals in de vaargeul is dat soms slechts 8 of 9 graden. 'Kom je daar vrijwillig of onvrijwillig in terecht dan kun je kramp krijgen of in ademnood raken. Dat is net zo iets als plots onder de koude douche gaan staan.'


Ondanks deze bedenkingen wordt het Rijkswaterstaat-advies in Lent, aan de overkant van de Waal bij Nijmegen, woensdagmiddag massaal genegeerd. Hoewel het ene grote schip na het andere voorbij vaart, zonnen en zwemmen er honderden mensen. John van Gent, zelf binnenvaartschipper, houdt zijn zoon Johnny goed in de gaten. 'Natuurlijk ga je met een kind niet liggen slapen, maar ik denk dat het hier best veilig is', aldus Van Gent. 'Verderop, aan de andere kant van de spoorbrug, voel je de stroming, daar kun je echt niet tegenin zwemmen, maar hier kan Johnny rustig dobberen'.


Langs de grote rivieren heeft schipper Van Gent nooit hachelijke avonturen met zwemmers beleefd. Wel soms in kanalen. 'Dan proberen ze via het gangboord aan boord te komen. Redden die mensen dat niet, dan moet je heel erg uitkijken dat ze niet in de schroef komen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden