Analyse verklaringen Astrid Holleeder

Schelden op broer Willem Holleeder is niet genoeg voor een veroordeling

Willem Holleeder luistert naar getuigenis van zuster Astrid. Beeld Annet Zuurveen

Meer dan veertig verklaringen legde Astrid Holleeder af tegen haar broer Willem, die alles weerlegt. Ook haar gespreksopnamen lijken onvoldoende voor een veroordeling. Toch ligt er wel tastbaar bewijs. 

‘Je bent een fantast, een leugenaar, een parasiet’, roept Willem Holleeder door zijn microfoon.

‘Ik laat me niet afschieten door jouw vriendjes’, klinkt het terug uit Astrid Holleeders geblindeerde getuigencabine. ‘Jij hebt Cor gedaan, en je hebt het me verteld ook. Je hebt mijn leven verwoest, man. Ga jij maar kapot in je cel. Ik had een fucking kogel door je kop moeten schieten!’

Donderdag begon het zesde en – voorlopig – laatste geplande openbare verhoor van Astrid Holleeder in het proces tegen haar broer Willem, die terechtstaat voor vijf liquidaties en een poging daartoe.

Met zus Sonja stapte Astrid Holleeder op 21 april 2013 naar justitie om – destijds heimelijk – belastend over haar criminele broer te verklaren. Daarna werd ze door de politie, de rechter-commissaris, officieren van justitie en de rechters in het aanpalend liquidatieproces Passage meer dan veertig keer gehoord. Ze schreef Judas, een familiekroniek over haar criminele broer, en Dagboek van een getuige, over hoe erbarmelijk ze in dit proces, Vandros, als getuige door justitie is behandeld.

Zijn haar verklaringen voldoende voor een veroordeling van Willem Holleeder?

'Een krenking is al genoeg'

‘Hij is ziek’, beweert Astrid, in de overtuiging dat Willem Holleeder een reeks mensen liet liquideren. ‘Het enige wat helpt zijn vier muren.’

Ze heeft verklaard dat haar broer een psychopaat is, een ‘rupsje-nooitgenoeg’ die altijd meer geld wilde, meer macht en meer aanzien in de onderwereld. Die ondanks veroordelingen steeds opnieuw in de fout ging. ‘Een boefje vind ik niet erg’, zegt Astrid, ‘maar bij mensenlevens ligt bij mij de grens’.

Zes openbare verhoren, verspreid over vijf maanden, trachtte Astrid Holleeder toehoorders ervan te overtuigen dat haar broer mensenlevens neemt als het hem zo uitkomt. En het komt hem al snel goed uit, zei ze donderdag, want ‘een krenking is al genoeg’.

Maar mondelinge verklaringen over liquidaties en Willems ‘platte petten’ bij zowel politie als justitie, zijn niet genoeg. Dat haar broer ‘verknipt’ is door hun gewelddadige vader en dat hij zijn moeder, broer en zussen al decennialang in een tirannieke greep houdt – alles wordt door haar broer weersproken.

Makkelijk praten

Daarop antwoordt Astrid steevast: ‘Willem heeft makkelijk praten. Niks van wat hij zegt is te toetsen, want iedereen is dood.’ Waarop Willem Holleeders advocaat Sander Janssen – terecht – repliceert: ‘Maar dat geldt ook voor u. Niets van wat u zegt over uw gesprekken met Cor van Hout, zijn voor ons te toetsen.’

Omdat Astrid Holleeder wist dat mondelinge verklaringen niet genoeg zijn, heeft ze gesprekken met haar broer heimelijk opgenomen. Toch hebben ook die bandopnames, terugkijkend op de procesdagen tot dusver, ogenschijnlijk weinig hard bewijs opgeleverd.

Zo verklaarde Astrid een bandopname te hebben ‘teruggevonden’ waaruit haar broers angst zou blijken dat Dino S., een hoofdveroordeelde in het liquidatieproces Passage, belastend over Willem zou gaan verklaren. Maar op de band wordt dat nergens letterlijk gezegd. 

Tijdens een ander gesprek zegt Holleeder dat zijn zus Sonja ‘ook’ wilde dat haar levensgezel Cor van Hout zou worden vermoord. Maar het woordje ‘ook’ kan op iemand anders slaan dan op Willem Holleeder. 

Het is ...

Op een derde bandopname zegt Willem tegen Astrid: ‘Iedereen denkt dat Jessy het heeft gedaan, maar het is….’ De naam die hij daar lijkt te noemen, is niet te verstaan. Uren heeft de rechtbank eraan besteed om uit Holleeder te krijgen wat hij daar heeft gezegd, maar ‘dat kan van alles zijn geweest’, antwoordde de verdachte.

Astrid stelt ook dat haar broer tegen haar fluisterde dat Sjaak B. de motor bestuurde bij de liquidatie van Cor van Hout. Sjaak B. werd direct daarna aangehouden, maar al snel weer vrijgelaten wegens gebrek aan bewijs.

Natuurlijk blijkt nergens uit deze bandopnames letterlijk dat Holleeder een monster is, zegt Astrid, want ‘onze wereld is een schijnwereld met schijncommunicatie, waarin alles anders is dan wat er wordt beweerd’. Ze blijft herhalen dat haar familie heimelijk communiceerde. Rondjes lopend in het bos, fluisterend, nooit namen noemend, met leugens en veel non-verbale signalen om de afluisterende recherche dwars te zitten. ‘Het zal voor jullie moeilijk te begrijpen zijn’, zegt ze. ‘Het zijn geen gewone gesprekjes, er zit altijd iets achter.’ En: ‘De non-verbale communicatie (daarbij maakt ze schietgebaren) hoor je op band niet terug.’

Voordeel van de twijfel

Ondanks gebrek aan onomstotelijk bewijs krijgt Astrid voorlopig het voordeel van de twijfel. Een verzoek van advocaat Janssen om de hechtenis van Willem Holleeder te schorsen wegens gebrek aan bewijs, werd donderdag afgewezen.

Immers, zo zegt de rechtbank: dat is te voorbarig, de twee kroongetuigen uit het Passageproces zijn nog niet gehoord. En Janssens pleidooi heeft de verdenkingen tegen Holleeder niet weggenomen. Dat zal ook komen doordat niet alleen Astrid belastend over haar broer heeft verklaard; ook haar zus Sonja, Willems ex Sandra den Hartog en misdaadjournalist Peter R. de Vries dreven de verdachte de afgelopen vijf maanden in een hoek. De Vries veranderde tijdens zijn verhoren zelfs van een ondersteunende in een hoofdgetuige. Daarmee groeide hij uit tot een veel geduchter tegenstander voor Willem Holleeder dan diens zus Astrid, die de aanzet gaf tot dit proces.

De misdaadjournalist voerde al in de jaren tachtig en negentig veel gesprekken met criminelen, onder wie Willem Holleeder zelf. Hij citeerde op zitting uit belastende gesprekken, onder meer over Holleeders relatie met de misdaadorganisatie die voor talloze liquidaties is veroordeeld. Het grote verschil met getuige Astrid: De Vries maakte aantekeningen van die gesprekken en werkte ze destijds met een oude typemachine uit. Tot tastbaar bewijs, naar nu blijkt. Op papier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.