Scheiden veroorzaakt flinterdun onderzoek

Bewering:

'Scheiden doet lijnen (voor de volgende)'


Wie al drie, vier jaar na de bruiloft een echtscheiding moet overwegen is niet boos, verdrietig of ellendig en valt daardoor af - nee, die kijkt alweer met een half oog naar nieuwe kandidaten en valt daarom af. Mensen letten immers niet op hun gewicht om gezond te blijven, maar vooral om een partner te vinden op de huwelijksmarkt. Is die eenmaal gevonden, wat zou je je dan nog druk maken?


Om dit idee te bewijzen, volgde psycholoog Andrea Meltzer van de Southern Methodist University in Texas vier jaar lang 169 pasgetrouwde jonge stellen. Die moesten elk half jaar een uitgebreide vragenlijst invullen over hun huwelijksgeluk, hun huwelijksstress, hun gedachten over scheiding en, natuurlijk, hun lichaamsgewicht. Om meteen even een beeld te schetsen: bij aanvang was iedereen uiteraard erg gelukkig; de mannen gaven hun huwelijk een rapportcijfer van 9,5, vrouwen een 9,8 (Meltzer geeft drie cijfers achter de komma, maar dat is misschien wat veel van het goede). De mannen hadden een queteletindex van 26, vrouwen 23,2. Mannen waren rond de 25,6 jaar oud, vrouwen 23,4 jaar, en de helft was student, dus de inkomens waren niet hoog.


De uitkomsten kunnen we lezen in het jongste nummer van het gezaghebbende tijdschrift Health Psychology. In de loop van die vier jaar nam het gewicht toe en het geluk af: het gewicht met zo'n 7 kilo, het geluksgetal met 0,93 punten. Men bleef dus heel tevreden. Veel huwelijksstress was er ook niet, en het idee van scheiden kwam al helemaal bij vrijwel niemand op: als naar de meest extreme gedachte werd gevraagd, bleven de mannen gemiddeld steken op 0,77, vrouwen op een 1,1. Waarbij het wel vreemd is om het gemiddelde te bepalen van '0 - ik denk nooit aan scheiden' en '10 - we zijn gescheiden' en dan uit te komen op '5 - ik heb een eigen bankrekening aangevraagd' - maar dat schijnt geen punt te zijn in de gezondheidspsychologie.


Hoe dan ook: zoals Meltzer verwachtte, nam in de huwelijken waarin wel eens aan scheiding werd gedacht het lichaamsgewicht minder toe dan in de tevreden huwelijken. Na een gewaagde statistische dubbele salto kwamen de cijfers precies op hun pootjes terecht: voor elke stap die er meer aan echtscheiding gedacht werd, nam de queteletindex met 0,05 punten af, en dat was nog net significant ook.


Aangezien 1 punt op de queteletindex overeenkomt met ongeveer 3 kilo, scheelt het voor elke volgende echtscheidingsstap 150 gram. Wie is opgeschoven van 0 naar 10, van 'geen haar op mijn hoofd' naar 'de papieren zijn getekend', heeft dus een winst geboekt van 1,5 kilogram. Een verschil dat de nieuwe kandidaten op de huwelijksmarkt direct zal opvallen, mag je aannemen, dus inderdaad goed om er zo vroeg mogelijk rekening mee te houden.


Hoe belangwekkend de bevinding is, blijkt ook wel uit het feit dat de stappen in echtscheiding uiteindelijk iets meer dan 2 procent van de verschillen in queteletindex kunnen verklaren - met andere woorden, de andere 98 procent van de toe- of afname in queteletindex moet in andere factoren worden gezocht. Als het niet allemaal helemaal andersom is, en mannen vooral aan echtbreuk gaan denken als het vrouwtje wat begint in te vallen. 'We zeggen niet dat scheidingsplannen of stress gewichtsverlies veroorzaken', benadrukt Meltzer voor de zekerheid, 'het zijn strikt correlationele bevindingen.'


De data schreeuwen wanhopig dat ze zo mager als brandhout zijn, de analyses gillen radeloos dat het allemaal amper significant is, iedereen roept vertwijfeld dat het onderzoek nooit zal standhouden in vervolgonderzoek - maar de wetenschapper steekt de vingers in de oren en presenteert resultaten van een kleine steekproef als ontdekking van een grote natuurwet. 'Als individuen of hun echtgenoten meer dan gewoon tevreden zijn, komen ze aan, als zij of hun echtgenoten minder tevreden zijn dan normaal vallen ze af.' Maar dat schijnt geen punt te zijn in de gezondheidspsychologie.


Oordeel:

Vooral de data zijn broodmager

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden