'Scheiden jongens en meisjes moeten we zeker proberen'

Net als Wim Kuiper, de directeur van de Christelijke Besturenraad is ook Ferry Haan benieuwd of het scheiden van jongens en meisjes zin heeft. Hij staat achter het voorstel van Kuiper om een experiment op touw te zetten.

© THINKSTOCK

Wim Kuiper, de directeur van de Christelijke Besturenraad, heeft veel over zich afgeroepen met een voorzichtig voorstel om jongens en meisjes af en toe uit elkaar te halen op school. De term 'sharia' is gevallen. 'Terug naar de jaren vijftig', is een nauwelijks milder verwijt.

Experiment
Na Kaddafi en de Amerikaanse schuldencrisis lijkt de seksescheiding op Nederlandse scholen hét discussieonderwerp van de zomer van 2011 te zijn geweest. Toch vraagt Kuiper alleen maar om een experiment. Hij wil weten of scheiden van jongens en meisjes zin heeft. Dat wil ik ook weten. Ik zeg 'doen'.

De prestatieverschillen tussen jongens en meisjes hebben mijn volle aandacht. Tijdens mijn zijinstroom in het onderwijs kon ik niet om deze verschillen heen. De meerderheid van de vwo-populatie bestaat inmiddels uit meiden. De havo vangt de afstromende ongemotiveerde vwo-jongens op. Onderzoek van de Universiteit van Maastricht heeft de verschillen op Nederlandse schaal bevestigd. De jongens zijn niet goed uit de onderwijsvernieuwingen van de afgelopen decennia gekomen. Of beter gezegd. De meiden zijn er erg goed uitgekomen.

De prestaties van de jongens zijn niet afgenomen, maar die van de meiden wel toegenomen, aldus de onderzoekers uit Zuid-Limburg. Dat er verschillen zijn, wordt zo ver ik weet, door niemand meer bestreden. Met Kuiper ben ik het daarom eens dat we moeten kijken hoe we de prestaties van de dames en de heren, weer op één lijn kunnen krijgen. Hierbij moeten de prachtig presterende meiden natuurlijk niet gedemotiveerd raken. De jongens moeten gaan leveren. De meiden doen het al goed.

Competitiegeest
Wat ligt er dan meer voor de hand om de jongens af en toe bij elkaar te zetten, om hun competitiegeest wat aan te wakkeren? Gaan we doen, wanneer het mag. Of een seksescheiding in het onderwijs ook wettelijk is toegestaan, is namelijk de vraag. Ook dat gaan we uitzoeken.

Met uitzoeken bedoel ik overigens ook echt uitzoeken. Aan het begin van de vakantie kreeg ik de heugelijke mededeling dat de Universiteit van Amsterdam ook geïnteresseerd is in dit probleem. De Onderwijseconomen van het Top Institute for Evidence Based Research (TIER) willen met mij gaan experimenteren met de jongens en de meiden. Er zijn middelen gevonden om een aantal experimenten te starten. Voor mij zou het onderzoek een proefschrift moeten opleveren, maar belangrijker zijn natuurlijk de data waarmee we het onderwijsstelsel zouden kunnen aanpassen, zodat ook de jongens op niveau komen. De seksescheiding zal één experiment moeten zijn, wanneer het wettelijk mag. Andere, minder rigoureuze, experimenten zullen we natuurlijk ook proberen. Daarover later meer. Het scheiden van de seksen op de middelbare school is natuurlijk nogal een ingreep, maar als het werkt, werkt het.

Overigens zal alleen het scheiden van de seksen waarschijnlijk niet genoeg zijn. Er is al veel relatief veel internationaal onderzoek gedaan naar het scheiden van de seksen. Hieruit komt een gemengd beeld. Waarschijnlijk moeten de meiden en de jongens ook anders les krijgen. Uit de vele hersenonderzoekpublicaties komt naar voren dat meiden meer vrijheid aan zouden kunnen dan jongens. Wat ligt er dan meer voor de hand dan hen eerder naar huis te sturen? Zij maken hun huiswerk immers doorgaans wel. De jongens zouden meer structuur aangeboden en meer discipline aangeleerd, moeten krijgen.

Hierdoor zullen ze wellicht langere dagen moeten maken. Zou het toegestaan zijn om jongens langer les te geven dan de meiden? Is dat geen discriminatie? Zelfs als de meiden mogen kiezen? Interessante vragen, wat mij betreft. Hierbij moet natuurlijk het uitgangspunt zijn dat de prestaties van de meiden niet mogen dalen.

Startdatum

De startdatum van het onderzoek zal 1 januari van volgend jaar zijn. De logische start van de experimenten zal dan begin van het schooljaar 2012-2013 moeten zijn. Wanneer er scholen zijn die willen meewerken aan het scheiden van de seksen bij bijvoorbeeld het vak economie, mijn vak, dan hou ik me aanbevolen. Hoe meer zielen hoe meer vreugd, geldt zeker in de wetenschap.

Het is wel goed om te benadrukken dat we bezig zijn met Evidence Based Research. Het onderwijs heeft genoeg vernieuwingen over zich heen gekregen, die niet waren gebaseerd op enig aantoonbaar effect op de prestaties van leerlingen. Hierbij moeten we ook oppassen dat het debat niet wordt vervuild met allerlei maatschappelijke idealen. Natuurlijk zal niemand bestrijden dat jongens en meisjes met elkaar moeten opgroeien. Natuurlijk misgunt niemand het succes van de meiden. Vanuit feministische hoek wordt gemakkelijk geroepen dat de mannen wel erg snel piepen nu de jongens achterblijven. Waar waren deze onderwijsexperts toen de prestaties van de meiden decennialang slecht bleven? Nergens natuurlijk, maar dat maakt mij nu niet uit.

Wim Kuiper heeft gelijk. Het onderpresteren in het onderwijs heeft epidemische vormen aangenomen en de grootste groep onderpresteerders zijn jongens. De Nederlandse economie kan de duizenden hoogopgeleide jongens die we nu mislopen, goed gebruiken. Alles wat zou kunnen werken om jongens gemotiveerd te houden voor het onderwijs, moeten we proberen. Het enige risico dat we lopen is dat de opvattingen over onderwijs in de jaren vijftig toch niet zo slecht waren, als dat we sindsdien zijn gaan denken.

Ferry Haan

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden