Scheiden doet lijden

De laatste tijd lijkt er een massale reddingsoperatie op gang te komen om datgene te redden dat meer dan ooit in gevaar schijnt te zijn....

BRAM BUUNK

Met alle ellende vandien. Dit prachtige en unieke instituut heeft volgens bezorgde politici en moralisten bescherming nodig. Want mensen worden pas gelukkig als ze hun leven lang bij elkaar blijven. Maar bovendien: echtscheidingen kosten de samenleving geld. Veel geld.

In Groot-Brittannië is zojuist besloten dat echtparen die willen scheiden, anderhalf jaar bedenktijd in acht dienen te nemen alvorens de scheidingsprocedure kan beginnen. Soms is dat langer dan het huwelijk zelf heeft geduurd. De Labour-partij - als goede socialisten natuurlijk niet wars van enige betutteling - willen scheidlustige paren zelfs verplichten een huwelijkstherapeut te raadplegen.

De Oostenrijkse regering is van plan toekomstige eega's te verplichten een cursus huwelijksleer te volgen. Lessen in huishouding, kinderopvoeding, omgaan met geld, en, niet te vergeten: in huwelijkstrouw. Vooral door te denken dat vreemdgaan is te voorkomen, spreiden de Oostenrijkers niet alleen een ontroerend optimisme ten toon, maar ook een gebrek aan kennis van de menselijke natuur.

Maar ook psychologen laten zich niet onbetuigd. De Amerikaanse psycholoog Markman heeft voorgesteld echtparen in het begin van hun relatie een communicatietraining te geven. Komen er dan problemen, zo is de redenering, dan hebben mensen ten minste de vaardigheden om daar iets aan te doen. Preventie heet dat. Want mensen rennen naar kerk en stadhuis in de verwachting dat het eeuwige geluk in het verschiet ligt.

Psychologen willen die illusie hard aanpakken. Ze willen mensen duidelijk maken dat geluk alleen is weggelegd voor degenen die heel hard aan hun relatie werken. Want liefde is een werkwoord, zo roept de Vlaamse relatietherapeut Vansteenwegen. En dat werkwoord luidt: communiceren.

Communicatie is het toverwoord van de relatietherapeuten. Nu zien therapeuten alleen mensen met relatieproblemen, en zulke personen communiceren inderdaad niet altijd op de meest verhelderende en fraaiste manier. Het moet gezegd: relatietherapeuten hebben indrukwekkende resultaten geboekt door met echtparen te werken aan hun communicatie. Maar dat gebeurt vooral omdat mensen in zo'n situatie willen veranderen en dankbaar gebruik maken van de technieken die ze krijgen aangereikt.

Maar wanneer je huwelijksproblemen oplost door de communicatie aan te pakken, betekent dat nog niet dat een slechte communicatie ook de oorzaak was van die problemen. En het betekent helemaal niet dat je huwelijksproblemen en echtscheidingen kunt voorkomen door paren al lang voor er problemen ontstaan communicatietraining te geven.

Recent onderzoek aan de Katholieke Universiteit Nijmegen laat zelfs zien dat een preventieve communicatietraining tot meer problemen in de relatie leidt. De training lijkt de aandacht op de problemen te richten, en daarmee een averechts effect te hebben.

Wanneer je mensen vraagt waarom ze gescheiden zijn, gooit een slechte communicatie helemaal geen hoge ogen. Bij veel scheidingen speelt een relatie met een derde een rol. Het lijkt me niet gemakkelijk dat te voorkomen door een communicatietraining.

Natuurlijk gaat het in relaties niet allereerst om communicatie. Het draait om passie, liefde, erotiek, plezier en warmte. Er zijn tal van gelukkige echtparen die nooit hebben geleerd met elkaar te communiceren. Bovendien: veel mensen die moeizaam communiceren met hun huidige partner, blijken plots in staat te zijn tot de meest open en prachtige communicatie in een relatie met een nieuwe partner.

Behalve wanneer er ernstige zaken als mishandeling aan de orde zijn, moeten politici en psychologen zich niet ongevraagd bemoeien met zo iets moois als de liefde. Laten we mensen toch geen problemen aanpraten als ze die niet hebben. Laat mensen toch in een roze wolk zweven als ze dat willen.

Bovendien: het gaat prima met het huwelijk. Tweederde van de echtparen blijft altijd bij elkaar. Tot de dood hen scheidt. Het is eigenlijk een wonder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden