Scheepsramp

BERT WAGENDORP

De zangeres Justine Pelmelay en haar man waren in het atrium van de Costa Concordia, even voor dat schip afgelopen vrijdag op de rotsen liep. Justine had een lied gezongen bij de piano; ik zou voor de mythevorming graag willen weten welk lied. Daarna waren ze naar de magic show in het theater gegaan. Daar begon opeens het theaterdoek te bewegen: 'Dat doet die illusionist goed zeg', dacht Justine nog.

Dat is het soort verhaal dat hoort bij de scheepsramp. Ik had graag nog wat meer details gelezen over de magische show: was het iets met een geketende man in een groot aquarium die zich moest bevrijden uit kettingen met hangsloten?

Wie scheepsramp zegt, zegt Titanic. Op 14 april 1912, om twintig minuten voor middernacht, voer het onzinkbare schip van de White Star Line ten zuiden van Newfoundland tegen een ijsberg. We zullen er de komende maanden nog vaak aan worden herinnerd; de ondergang van de Costa Concordia is een prelude op de komende Titanic-mania.

Je hoorde het de geredde passagiers van de Costa Concordia ook zeggen: dat ze heel erg moesten denken aan de Titanic, toen hun schip opeens verdacht scheef begon te hangen. Aan de film Titanic bedoelden ze, want je mag aannemen dat er onder de opvarenden geen 105-jarigen aanwezig waren die een eeuw geleden ook al de beroemdste scheepsramp aller tijden hadden overleefd.

Al moet je niks uitsluiten, want de geschiedenis van de scheepsrampen is gevuld met wonderbaarlijke verhalen. Zeker die met de Titanic. Dat schip was nog niet in de golven verdwenen, of als kleine plastic eendjes plopten de verhalen omhoog uit de nog nakolkende zee.

De even ongelooflijke als schitterende verhalen rond de ramp moeten ons verzoenen met de verstoorde illusie.

Het beste blijft dat over de rijkste man aan boord, John Jacob Astor. Die sprak, gezeten in een van de bars van het schip, de volgende gedenkwaardige woorden: 'I asked for some ice, but this is ridiculous'. Uit een boek over de ramp van de hand van Martin van Neck (De Titanic), dat binnenkort verschijnt, wordt duidelijk dat dit vermoedelijk een verzonnen verhaal is. Maar dat doet er niet toe. Beter een goed verzonnen verhaal, dan een slecht waargebeurd.

Het kan onmogelijk louter de ondergang van de Costa Concordia zijn geweest, wat maakte dat zowel de Volkskrant als Trouw als NRC Handelsblad maandag de krant openden met de gekapseisde oceaanreus. Daarvoor was de tol aan mensenlevens, gelukkig, te laag.

Het moet te maken hebben met het cruiseschip en waar dat voor staat: een romantische illusie op de zwarte golven, een droom van champagne, obers in livrei en zwoele dansmuziek. De Costa Concordia had 5 restaurants, 13 bars, 5 jacuzzi's, een theater en 4 zwembaden. De echte wereld bestaat aan boord even niet, het cruiseschip is een varende waan. Kennelijk hebben steeds meer mensen daar behoefte aan: vooral onder de geplaagde Europeanen neemt de populariteit van de cruise snel toe. Paradise regained, tot het schip op de rotsen vaart - of, zoals de Titanic, op een ijsberg.

Het orkest op de Titanic speelde tijdens de ondergang overigens niet het stichtelijke 'Nearer My God to Thee', zoals vaak is geschreven, maar een destijds bekend walsje.

Misschien zien we in de gekapseisde en gezonken cruiseschepen de verbeelding van onze eigen angsten: zo vaar je onbekommerd over de baren, zo trekt een rots een scheur in je illusies en golft het zoute water kolkend naar binnen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden