Scheepsmaatjes

Gecharmeerd door de kinderen die in traditionele zeemanskostuums in een beschermde omgeving opgroeien, zette fotograaf Stephan Vanfleteren alle 108 leerlingen van het internaat IBIS op de foto. En verklaart zelf het Belgische fenomeen nader.

'Den IBIS was een gevangenis', hoorde ik ooit een oude visser zeggen die er zijn jeugd had doorgebracht. De tijden zijn gelukkig veranderd. Kortgeschoren worden de kinderen al lang niet meer en de hangmatten zijn vervangen door stapelbedden. Maar er heersen nog altijd stevige structuur en sterke discipline bij Het Koninklijk Werk IBIS in Bredene.

In 1906 stichtte de toen toekomstige Koning Albert I 'de opleidingsschool voor kweekelingen der visscherij' om weeskinderen op te vangen en op te leiden. Tegenwoordig biedt het Koninklijk Werk IBIS verblijf aan een honderdtal jongens tussen 6 en 16 jaar die worstelen met complexe en moeilijke gezinssituaties. Het onderwijs biedt hun een maritieme opleiding met wekelijks een dagtocht op zee met het opleidingsschip De Broodwinner. Wie afstudeert, vindt zijn weg in de baggersector of het loodswezen, soms in de visserij of in het gewone beroepsleven.

Ibis is de Egyptische god van de wijsheid en scholing, maar ook de naam van de heilige vogel die ten tijde van de oude Egyptenaren waarschuwde voor overstroming van de Nijl. Het is een vogel die zijn nest maakt aan de oevers van de Nijl, een metafoor voor het jonge leven dat zich kan vastklampen om niet meegesleurd te worden door de hevige stroming van onze maatschappij.

Ondertussen staan al bijna 2.300 kinderen met hun naam, pasfoto en persoonlijke gegevens in een van de vele stamboeken. De laatste jongen is nummer 2.296. Jordan, 8 jaar oud. De traditie van het stamnummer wordt tot op de dag van vandaag behouden. Bij inschrijving krijgen ze een uniek nummer, dat voor de rest van hun leven in hun hoofd gebeiteld zit. De IBIS-jongeren beschikken over verschillende uniformen, waaronder een zondags 'firstclassuniform' voor plechtigheden en een prachtig gala-uniform voor feestelijkheden.

Op zich lijken een verplicht uniform, het stamnummer en de discipline inderdaad niet meer van deze tijd. Een prachtig anachronisme aan zee. Vele van de kinderen hebben bijzondere namen zoals Tiziano, Tiago, Yentl of Jaydee maar ook exotische namen als Nak-Soe, Zinedine, Vladimir of Mutwa Kigoma. Of Gabriël, zoals de aartsengel, of Noah, de bijbelse figuur die de zondvloed overleefde. Maar de mooiste naam was Storm. De naam van een lieve kwetsbare jongen als metafoor voor de problematiek van een reeds woelig en turbulent leven.

Ieder kind heeft recht op een zichtbare horizon, ook wanneer het stormt op zee.

De fototenstoonstelling Engelen van de Zee is t/m 20/11 te zien in Het Visserij NAVIG, Oostduinkerke, België. De foto's zijn opgenomen in het boek Onze vissers van uitgeverij Hannibal.

Stephan Vanfleteren
Stephan Vanfleteren
Stephan Vanfleteren
Stephan Vanfleteren
Stephan Vanfleteren
Stephan Vanfleteren
Stephan Vanfleteren
Stephan Vanfleteren
Stephan Vanfleteren
Stephan Vanfleteren
Stephan Vanfleteren
Stephan Vanfleteren
Stephan Vanfleteren
Stephan Vanfleteren
Stephan Vanfleteren
Stephan Vanfleteren
Stephan Vanfleteren
Stephan Vanfleteren
Stephan Vanfleteren

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.