Column

Scheel kijken van verliefdheid

Het enige kinderboek dat Nobelprijswinnaar Patrick Modiano ooit schreef, is nu vertaald. Mooi, constateert Arjan Peters, hoewel er iets merkwaardigs aan de hand is.

Beeld Harshagen&Hrastar

Lief hoor, het enige kinderboek dat Patrick Modiano ooit maakte, Catherine Certitude (1988), en dat door Jean-Jacques Sempé weldadig werd geïllustreerd.

Toen de Franse auteur vorig jaar de Nobelprijs voor Literatuur kreeg, haalde vertaalster Marijke Arijs het kleinood tevoorschijn en lichtte Modiano's Nederlandse uitgever in, zodat we na 27 jaar hier De kleine ballerina kunnen voorlezen en lezen (Querido; euro 19,99).

Bij dat laatste doet zich iets merkwaardigs voor. Nee, het gaat er niet om al meteen iets te zeuren te hebben, nu we ten langen leste over een vaderlandse editie van Modiano's kinderboek beschikken.

Het is alleen geen kinderboek.

Dit is een boekje van een vertederde volwassene.

Modiano schrijft over de kleine Catherine, die danseres wil worden. Maar ze draagt een bril, en die kan niet op bij dansles. Onhandig. Hoewel niet zozeer voor Catherine: die ontdekt dat de wereld zacht en donzig wordt als ze haar bril afzet, en hard en scherp als ze hem opzet. 'Ik leefde in twee verschillende werelden, een met en een zonder bril. En de wereld van de dans was niet het echte leven, maar een wereld waarin je kunstige luchtsprongen maakte in plaats van gewoon te lopen. Ja, een droomwereld, zoals de wazige, zachte wereld die ik zonder bril zag.'

Zonder bril durft ze hardop te dromen.

Modiano is groot, en hij had in 1988 misschien een sentimentele bui, maar hier geloof ik geen barst van. Een kind met een bril doet het ding niet af om verzaligd in de mist te tasten, laat staan dat ze beter en makkelijker danst zónder die bril, omdat 'de wereld van de dans niet het echte leven is'.

Een gedreven danser zal 'de wereld van de dans' als veel echter beschouwen dan die zogenaamd echte, waarin mensen lelijk en lomp aan de zwaartekracht lopen te gehoorzamen.

De kleine ballerina is niet het verhaal van Catherine. Het is het verhaal van Modiano die scheel kijkt van verliefdheid op zijn eigen creatie.

Neem dán het gedicht 'Kinderspel' in de postume bundel De wemeling van Erik Menkveld (Studio 3005; euro 23,-). 'Met stok in vuist vanonder kinderkin/ het benarde klankkastje uitgesleurd/ door de f-gaten deze snikhete/ muziekschoolvoorspeelavond in - ach/ heel wat zachtzinniger tevoorschijn/ gestreken kan je sarabande zeker, Bach.// Maar hoe verfomfaaid ook, hoe heelhuids/ allerminst en op het scherpst bevochten -/ onverdrotener reddeloos en vlijmender/ dan in dit vuurrode optredentje/ kun je nauwelijks klinken.'

Je ziet het verbeten muzikantje, je hoort het piepen uit haar viooltje, en je krijgt er ook nog een beeld bij van de toekijkende dichter die weet dat een tekort lief kan zijn, maar die ervoor waakt dat te verheerlijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden