Schatten opkomst nattevingerwerk

De voorspellingen voor de SGP zijn gunstig. Dat wil zeggen: de weersvoorspellingen. Want het mag dan behoorlijk gaan regenen vandaag, de plichtsgetrouwe staatkundig gereformeerde achterban maakt hoe dan ook massaal de gang naar de stembus, weer of geen weer....

De LPF daarentegen moet van de regen het ergste vrezen. Veel potentiële LPF-stemmers twijfelen toch al aan het nut van deze tweede verkiezing in een jaar, blijkt uit de peilingen.

Het weer op verkiezingsdag doet ertoe, beamen de deskundigen. Het beïnvloedt de opkomst. Maar meer gevolgen dan voor SGP en LPF durven zij hieraan niet te verbinden. Welk effect de opkomst heeft op de uitslag voor de grote partijen, blijkt in dit tijdperk van zwevende kiezers nauwelijks te schatten.

De Leidse politicoloog en verkiezingsanalist Rudy Andeweg: 'Vroeger werd algemeen aangenomen dat mooi weer goed was voor de PvdA. De traditionele achterban van die partij was bij slecht weer eerder geneigd thuis te blijven dan bijvoorbeeld de CDA-aanhang die via de kerk werd opgeroepen te gaan stemmen.'

Dat is allang niet meer zo. Andeweg: 'Het CDA heeft nu ook veel potentiële niet-stemmers in de aanhang, net als PvdA en VVD. Voor de grote partijen is de opkomst daarom nauwelijks van belang, tenzij er sprake is van een echte nek-aan-nekrace. Het kan een of twee zetels schelen, maar niet bij voorbaat in het voordeel van de PvdA. Uit het NIPO-onderzoek blijkt zelfs dat in rechtse kring iets meer potentiële niet-stemmers zitten dan bij links. Een hoge opkomst zou in dit geval dus relatief gunstig kunnen uitwerken voor CDA en VVD.'

Dat geldt ook voor de LPF, zegt Gerrit Voerman, directeur van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen. 'Het is een beetje nattevingerwerk, maar je mag verwachten dat relatief veel LPF-stemmers teleurgesteld thuisblijven na het gedonder van het afgelopen jaar. Er moet de LPF vandaag veel aan gelegen zijn die mensen op te roepen tóch te gaan.'

Wat voor opkomst verwacht mag worden, valt nauwelijks te voorspellen, zegt opiniepiniepeiler Maurice de Hond. 'We vragen het wel, maar mensen zijn er niet eerlijk over. Ze zeggen dat ze gaan, maar op de dag zelf laten ze het vaak toch afweten. In mei werd een opkomst van 90 procent voorspeld. Het werd 79 procent.'

De Hond verwacht een opkomstpercentage tussen 72 en 79. 'Het Fortuyn-effect is weg, maar ik denk dat de tweestrijd tussen PvdA en CDA een gunstige uitwerking zal hebben. Het is te vergelijken met 1977, toen het ging tussen Den Uyl (PvdA) en Van Agt (CDA). Dat leidde tot de hoogste opkomst sinds de afschaffing van de opkomstplicht: 88 procent.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.