SCHAKEN: Kasparov heeft iets goed te maken

Een enthousiaste reservespeler neemt in het Hoogovenstoernooi de plaats in van Nigel Short die op tijd ontdekte dat hij in januari voor de tweede maal vader wordt....

GERT LIGTERINK

Voorbij is de tijd waarin organisatoren van Nederlandse toptoernooien Kasparov moesten smeken om deelname. Tegenwoordig is het andersom.

Na een verloren jaar heeft Kasparov iets goed te maken. Hij kwam in 1998 nauwelijks aan serieus schaak toe. Veertien toernooipartijen in Linares en zes matchpartijen tegen Timman in Praag. Voor het overige beperkte hij zich tot het lucratieve maar minder serieuze werk: simultaanseances en rapid- en snelschaakpartijen. De geplande match om de 'wereldtitel' tegen Sjirov ging niet door.

In een vragenuurtje met leden van de Internet-schaakclub ICC vertelde Kasparov zonder een spoor van berouw dat de kansen op een match met Sjirov definitief verkeken zijn. Voorbijgaand aan een in het openbaar uitgesproken belofte over de hoogte van het prijzenfonds van de match (1,9 miljoen dollar), legde Kasparov de schuld voor het fiasco zelfs voor een deel op de schouders van de arme Sjirov. Die zou te hoge verwachtingen hebben gehad.

Volgens Kasparov was er een goede kans dat de match begin september in Californië zou plaatsvinden. Zelf was hij akkoord maar Sjirov zou een prijzenfonds van een miljoen dollar te laag hebben gevonden. Kasparov maakte duidelijk dat Sjirov met die afwijzing zijn rechten in feite had verspeeld: 'Sindsdien hebben we geen serieuze aanbiedingen meer gehad. Als er geen geld is voor een match met Sjirov, zullen we binnenkort op zoek moeten naar een andere uitdager.'

'Hoe lang denkt u nog wereldkampioen te blijven?', wilde iemand weten. Nadat Kasparov had uitgelegd hoe hij de rechten van zijn uitdager interpreteert, was het antwoord geen verrassing: 'Toen ik in 1985 de titel veroverde, beloofde ik die te houden tot in het volgende millennium. Ik sta op het punt mijn woord te houden. Ik denk dat ik nog heel wat jaren voor me heb.'

Het vragenuurtje werd gehouden ter gelegenheid van een door de ICC uitgezonden snelschaakmatch tussen Kasparov en Kramnik. Plaats van handeling was de volgepakte theaterzaal van het Kosmos Hotel in Moskou waar de twee grootmeesters 24 vluggertjes speelden om een prijzenfonds van 24.000 dollar. Kasparov begon goed, nam een 3-1 voorsprong maar raakte daarna op achterstand. Pas in de laatste vijf partijen maakte hij een achterstand van twee punten goed. Eindstand 12-12 waarmee Kasparov heel wat tevredener was dan Kramnik.

Het niveau van de tweekamp was ongeveer wat kon worden verwacht. Een paar verrassend goede partijen maar soms werd er ook stevig geblunderd. De vierde partij zat er tussenin.

Kramnik - Kasparov

Vierde matchpartij

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. Dd1-c2 d7-d5 5. a2-a3 Lb4xc3+ 6. Dc2xc3 Pf6-e4 7. Dc3-c2 e6-e5 8. c4xd5 Dd8xd5 9. f2-f3 Pe4-f6 10. e2-e4 Dd5xd4 11. Dc2xc7 Pb8-c6 12. Pg1-e2 Dd4-c5

Zie diagram 1

13. b2-b4

Een blunder volgens de commentatoren. Ik ben bereid aan te nemen dat Kramnik de volgende zet niet had gezien maar ik vraag me af wat wit dan wel had moeten spelen. Na 13. Pc3 0-0 kan wit opgeven vanwege de onpareerbare dreiging 14 ... Pe8 en na de noodsprong 13. Le3 geeft 13 ... Dxe3 14. Dxd6 Le6 15. Dd2 Dxd2+ 16. Kxd2 Ke7 zwart een vorstelijk eindspel.

13 ....Pc6xb4! 14. Dc7xc5 Pb4-d3+ 15. Ke1-d2 Pd3xc5

Met dit eindspel had Kasparov geen moeite. Hij won bij de 41ste zet.

Bij de vijfde partij zette Kasparovs neergang in. Hij stond op het punt een 3-0 voorsprong te nemen toen een ongeluk gebeurde:

Zie diagram 2

Kasparov - Kramnik na 42 ... Ld7-e8. Na 43. Pd4 staat wit op winst maar Kasparov speelde:

43. Dc3-c5? Pb4xc6! 44. Pb3-d4 Dc7-a7!

en wit gaf meteen op.

De eerste werkelijk uitstekende partij was de zesde waarin Kramnik een strategische modelprestatie leverde:

Kramnik - Kasparov

Zesde matchpartij

1. Pg1-f3 Pg8-f6 2. c2-c4 g7-g6 3. Pb1-c3 Lf8-g7 4. e2-e4 d7-d6 5. d2-d4 0-0 6. Lf1-e2 e7-e5 7. 0-0 Pb8-c6 8. d4-d5 Pc6-e7 9. b2-b4 a7-a5 10. Lc1-a3 a5xb4 11. La3xb4 Pf6-d7 12. a2-a4 f7-f5 13. Pf3-g5 Pd7-c5 14. Lb4xc5 d6xc5 15. Le2-f3 Ta8-a6 16. a4-a5 Kg8-h8 17. Pg5-e6 Lc8xe6 18. d5xe6 f5-f4

Hierna komt zwart in een ellendig eindspel terecht waarin de witte pion op e6 hem de adem afsnijdt. Hoe onaangenaam ook, hij moest 18 ... Txe6 spelen waarna wit in het voordeel blijft met 19. exf5 Td6 20. Db3.

19. Dd1xd8 Tf8xd8 20. Tf1-b1 Td8-b8 21. Pc3-d5 Pe7xd5 22. c4xd5 Lg7-f8 23. Lf3-e2 Ta6-a7 24. a5-a6 Lf8-d6 25. h2-h4 Kh8-g7 26. Le2-c4 b7-b6 27. Lc4-b5 h7-h6 28. Kg1-f1 Tb8-f8 29. Kf1-e2 Tf8-f6 30. Tb1-b3 Kg7-f8 31. Tb3-h3 Kf8-e7 32. Ke2-d3 Ke7-f8 33. Kd3-c4 Kf8-g7 34. Lb5-c6 Kg7-f8 35. Kc4-b5 Kf8-g7 36. Lc6-b7 Kg7-f8 37. Ta1-g1 Kf8-e7

Zie diagram 3

38. g2-g3

Kramnik heeft heel instructief gespeeld. Zodra er een lijn openkomt op de koningsveleugel, speelt wit met een toren meer en dus is zwarts volgende zet gedwongen.

38 ... f4-f3 39. Tg1-c1 Ke7-d8 40. Tc1-c3 h6-h5 41. Th3-h1 Kd8-e7 42. Th1-d1 ...

Klaar voor Td1-d3 met verovering van pion f3. Zwart geeft op.

Kasparovs speelde zijn beste schaak tegen het einde van de match. In de 22ste partij trok hij volkomen verdiend de stand gelijk:

Kasparov - Kramnik

22ste matchpartij

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 c7-c6 3. Pb1-c3 Pg8-f6 4. Pg1-f3 e7-e6 5. e2-e3 Pb8-d7 6. Dd1-c2 Lf8-d6 7. Lf1-d3 0-0 8. 0-0 d5xc4 9. Ld3xc4 b7-b5 10. Lc4-d3 Lc8-b7 11. a2-a3 a7-a6 12. b2-b4 a6-a5 13. Ta1-b1 a5xb4 14. a3xb4 Dd8-e7 15. e3-e4 e6-e5 16. d4xe5 Pd7xe5 17. Pf3xe5 Ld6xe5 18. Pc3-e2 De7-e6 19. f2-f4 Le5-c7 20. e4-e5 Ta8-a2 21. Lc1-b2 Pf6-d5 22. Ld3xh7+ Kg8-h8 23. Lh7-f5 Lc7-b6+ 24. Kg1-h1 De6-h6 25. Lf5-e4 Pd5-e3 26. Dc2-b3 Pe3xf1 27. Tb1xf1 Ta2-a7 28. Tf1-f3 Lb7-c8

Zie diagram 4

29. f4-f5 Dh6-d2 30. Pe2-g3 Lb6-f2 31. Pg3-f1 Dd2-e1 32. Le4-d3 Ta7-d7 33. e5-e6 f7xe6 34. f5xe6 Tf8xf3 35. e6xd7 Lc8xd7 36. g2xf3 Ld7-e6 37. Db3-c3 ... Zwart geeft op.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden