SCHAKEN: Jeugd-WK nog altijd behoorlijk bezet

Vroeger, laten we zeggen zo'n 25 jaar geleden, was het toernooi om het jeugdwereldkampioenschap een wedstrijd om scherp op te letten....

GERT LIGTERINK

Op de erelijst van het in 1951 geïntroduceerde toernooi staan grote namen. De wereldkampioenen Spassky, Karpov en Kasparov en vele grote grootmeesters als Ivkov, Panno, Beljavski en Joesoepov. Zelden is het gebeurd dat een outsider won. Een uitzondering is de Zwitser Hug die tot ieders verbazing in 1971 veel sterker geachte deelnemers als Ribli en Vaganjan voorbleef.

Toen de strikte scheiding tussen jonge en oude schakers geleidelijk vervaagde, veranderde ook het karakter van de wedstrijd. Spelers, die hun naam al lang hadden gevestigd, gingen in het juniorentoernooi op zoek naar een titel die nog op hun erelijst ontbrak. Kasparov had al een sterk bezet grootmeestertoernooi gewonnen toen hij in 1980 vóór Nigel Short de jeugdwereldtitel veroverde.

Sinds die tijd is het met spelers tussen de achttien de twintig jaar zo hard gegaan dat de wedstrijd eigenlijk overbodig is geworden. De besten uit die leeftijdscategorie laten het toernooi zelfs links liggen omdat ze er niets meer te zoeken hebben. Leko en Morozevitsj doen liever mee aan grootmeestertoernooien, Kamsky en Kramnik hebben zelfs al carrière gemaakt als WK-kandidaat.

Toch trekt de wedstrijd nog altijd een behoorlijke bezetting. Bij het laatste toernooi in het Duitse Halle ging de strijd om de eerste plaats tussen twee grootmeesters: de Duitser Slobodjan en de Oekraïner Onitsjoek. Samen eindigden ze bovenaan met een score van 10 uit 13, een half punt voor de Argentijn Spangenberg. De titel ging naar Slobodjan die de sterkste tegenstanders bleek te hebben gehad. De Nederlandse deelnemer Jan van de Mortel speelde geen rol in de strijd om de ereplaatsen. Met 6,5 uit 13 eindigde hij in de middenmoot.

De kampioen leverde zijn beste prestatie tegen de Poolse vertegenwoordiger:

Slobodjan - Kaminski

Halle 1995

1. e2-e4 e7-e6 2. d2-d4 d7-d5 3. Pb1-d2 c7-c5 4. Pg1-f3 c5xd4 5. e4xd5 Dd8xd5 6. Lf1-c4 Dd5-d8 7. 0-0 a7-a6 8. Pd2-b3 Dd8-c7 9. Dd1-e2 Lf8-d6 10. Pb3xd4 Pg8-e7 11. Tf1-e1 0-0

Dit blijkt na de volgende zet heel gevaarlijk. Overigens had zwart zijn koningspaard beter naar f6 dan naar e7 kunnen ontwikkelen.

12. Pf3-g5 h7-h6

Zie diagram 1

13. Pg5xf7

Een kansrijk, waarschijnlijk zelfs winnend offer.

13 . . . Kg8xf7

Beter dan 13 . . . Txf7 14. Pxe6 Db6 15. Le3 Da5 16. Pd4 met zeer sterke aanval voor wit.

14. Pd4xe6 Lc8xe6 15. De2xe6+ Kf7-e8 16. Lc1xh6!

Een mooie voortzetting van de aanval. Zwart moet het offer weigeren want na 16 . . . gxh6 17. Tad1 heeft hij geen verdediging.

16 . . . Tf8-f6 17. De6-g8+ Ke8-d7

Niet 17 . . . Tf8? 18. Lf7+.

18. Te1xe7+

Noodzakelijk om de aanval aan de gang te houden. Wit heeft geen tijd voor 18. Dxg7? wegens 18 . . . Txh6 19. Dxh6 Dxc4.

18 . . . Ld6xe7 19. Ta1-d1+ Kd7-c6?

Dit verliest. Hij had 19 . . . Td6 moeten proberen waarna wit eeuwig schaak kan geven met 20. De6+ Kd8 21. Dg8+ Kd7 22. De6+. Maar wit heeft beter. Ongetwijfeld heeft hij beslissend voordeel na 20. Le6+! Kc6 21. Ld5 Kd7 22. Lf4.

20. Dg8-d5+ Kc6-b6 21. Lh6-e3+ Le7-c5 22. b2-b4!

Zie diagram 2

De bekroning van de koningsaanval. Aaangezien 22 . . . Lxe3 faalt op 23. Da5+ Kc6 24. b5+, moet zwart een stuk teruggeven.

22 . . . Kb6-a7 23. Le3xc5+ b7-b6 24. Lc5-d4 Tf6-d6 25. Dd5-e5 Pb8-d7 26. De5xg7

Hier kon wit nog struikelen: 26. Lxb6+? Pxb6 27. Txd6 faalt op 27 . . . Td8!.

26 . . . Dc7-c6 27. Lc4-f1 Ta8-c8 28. c2-c3 Tc8-c7 29. Dg7-g3 Ka7-b7 30. Lf1-e2 Pd7-f6 31. Le2-f3 Pf6-d5 32. c3-c4 Tc7-e7 33. Lf3xd5 Td6xd5 34. c4xd5 Dc6-a4 35. Dg3-b3 . . .

Zwart geeft op.

Ook de volgende aanvalspartij van de Tsjech Oral mag gezien worden:

Oral - Vescovi

Halle 1995

1. e2-e4 c7-c5 2. c2-c3 d7-d6 3. d2-d4 Pg8-f6 4. Lf1-d3 g7-g6 5. d4xc5 d6xc5 6. e4-e5 Pf6-d7 7. e5-e6 f7xe6 8. Pg1-f3 Pb8-c6 9. Dd1-e2 Lf8-g7 10. Pb1-d2 Pd7-e5 11. Ld3-e4 0-0

Net als in de vorige partij denkt zwart ten onrechte dat zijn koning nu veilig is. Het tegendeel blijkt waar te zijn. Hij had beter op de lange rokade kunnen aansturen.

12. h2-h4! Lc8-d7 13. h4-h5 Ld7-e8 14. Pf3-g5 Dd8-d6

Zie diagram 3

15. Pg5xh7

Een platvloers offer met mooie pointes.

15 . . . Kg8xh7 16. Pd2-c4

Ook goed is eerst 16. hxg6+ Kg8 en nu niet 17. Dh5? Tf4 maar alsnog 17. Pc4.

16 . . . Pe5xc4 17. h5xg6++ Kh7-g8 18. Th1-h8+!

De enige manier. Na 18. Dh5 Tf4 kan de loper op c1 niet aan de aanval meedoen.

18 . . . Lg7xh8 19. De2-h5 Le8xg6 20. Dh5xg6+ Lh8-g7 21. Dg6-h7+ Kg8-f7 22. Dh7-h5+ Kf7-f6

Of 22 . . . Kg8 23. Lh7+ Kh8 24. Lg6 en mat.

23. f2-f4

Zwart geeft op. Na 23 . . . Pce5 24. fxe5+ Pxe5 25. Lg5 staat hij mat.

Ten slotte zonder commentaar de partij die de twee hoogst geëindigden tegen elkaar speelden. Onitsjoek won het prestigegevecht maar niet het toernooi.

Slobodjan - Onitsjoek

Halle 1995

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 d7-d6 6. Lf1-e2 e7-e5 7. Pd4-f3 h7-h6 8. 0-0 Lf8-e7 9. Tf1-e1 0-0 10. h2-h3 Lc8-e6 11. Le2-f1 Ta8-c8 12. b2-b3 Pc6-b8 13. Lc1-b2 a7-a6 14. Dd1-d2 b7-b5 15. Pc3-d5 Pf6xd5 16. e4xd5 Le6-d7 17. a2-a4 b5xa4 18. b3xa4 Ld7-f5 19. c2-c4 Pb8-d7 20. Lb2-a3 Pd7-c5 21. Ta1-a2 Le7-f6 22. La3-b4 Dd8-c7 23. Dd2-e3 Dc7-b7 24. De3-a3 e5-e4 25. Pf3-d2 Lf6-d4 26. Lb4-c3 Ld4xc3 27. Da3xc3 Tc8-b8 28. a4-a5 Db7-c7 29. g2-g4 Lf5-g6 30. Lf1-g2 f7-f5 31. g4xf5 Tf8xf5 32. Pd2xe4 Tb8-b3 33. Dc3-d2 Tf5-e5 34. f2-f3 Lg6xe4 35. f3xe4 Dc7-e7 36. Ta2-b2 Tb3-g3 37. Te1-e3 Tg3-g6 38. Dd2-e1 Te5-g5 39. e4-e5 d6xe5 40. Kg1-h1 e5-e4 41. Tb2-e2 De7-f6 42. Te2-f2 Df6-e5 43. De1-c3

. . . Pc5-d3 44. Te3xd3 e4xd3 45. Dc3xd3 Tg5-g3 46. Dd3-b1 De5-d4 47. Db1-f5 Kg8-h7 48. Kh1-h2 Tg3-g5 49. Df5-c2 Dd4-e5+ 50. Kh2-h1 De5-e1+ 51. Kh1-h2 h6-h5 52. Dc2-e2 De1xa5 53. De2-d3 Da5-c5 54. Tf2-d2 Tg5-g3 55. Dd3-f5 Dc5-d6 56. Kh2-h1 Kh7-h6 57. Df5-c8 Dd6-e5 58. Dc8-h8+ Kh6-g5 59. Td2-f2 Kg5-h4 60. Dh8-d8+ Tg6-f6 61. c4-c5 Tg3-c3 62. Tf2-f1 Tc3xc5 63. Tf1-g1 De5-e3 64. Dd8-d7 Tc5-c1 65. Tg1xc1 De3xc1+ 66. Kh1-h2 Dc1-f4+ 67. Kh2-h1 Kh4-g3

Wit geeft op.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden