SCHAKEN: Grootmeesters leven zich uit

Toeschouwers met een beetje incasseringsvermogen kunnen deze dagen terecht in Antwerpen en Leeuwarden. In beide steden is het merkwaardige tafereel te bezichtigen van schakers die puffend en blazend slag leveren met elkaar en met de hitte....

GERT LIGTERINK

De Nederlandse topspelers zijn in beide wedstrijden vertegenwoordigd. De meesten zitten in Leeuwarden maar nationaal kampioen Sokolov is met onder anderen Van Wely en Van der Sterren naar Antwerpen gegaan waar het Lost Boys open wordt gehouden. Het is een toernooi met een wat onevenwichtig deelnemersveld: tien sterke grootmeesters, twintig spelers die op een goede dag van iedereen kunnen winnen en zo'n zeventig plezierschakers. De winnaar zal hoog moeten scoren.

In het VB-toernooi in Leeuwarden liggen de krachten dichter bij elkaar. Achttien grootmeesters vormen de top van een sterk veld met weinig toeristen. Oosteuropese professionals, in Antwerpen nauwelijks te bekennen, geven in de eerste ronden de toon aan en zullen dat ongetwijfeld blijven doen.

De aantrekkelijkste partijen worden vooralsnog in Antwerpen gespeeld. De grootmeesters leven zich uit tegen hun aanzienlijk zwakkere tegenstanders en offeren het ene stuk na het andere. Vooral de Amerikaan Larry Christiansen heeft de smaak te pakken. Tweemaal won hij in grote stijl:

(...)

Eerste ronde: Rabinovich - Christiansen na 33. Dc3-d4. Wit lijkt behoorlijk te staan, want na een zet van de aangevallen toren op c5 komt f3-f4. De dromen van de witspeler werden verstoord door de volgende zet:

33 . . . Pc4xe5! 34. Dd4xc5?

Wit zal hebben vermoed dat nu iets vervelends met hem zou gaan gebeuren maar hij zag niet precies wat. Een valstrik had hij kunnen spannen met 34. Kh1. Zwart staat dan beter als hij een rustige zet als 34 . . . Pd7 speelt. Laat hij zich verleiden tot 34 . . . Pxf3?, dan volgt niet 35. Dxc5 met overgang naar het partijverloop maar 35. gxf3! Txe2 36. Txe2 Dxc1+ 37. Te1 (37 . . . Dxc2? 38. Te8+ en mat).

34 . . . Pe5xf3+ 35. Kg1-h1

Dit verliest heel snel maar er was geen goede verdediging meer. Na 35. Kf2 volgt 35 . . . Dh4+ 36. Kf1 (36. Kxf3 Df6+ leidt tot mat) 36 . . . Pxh2+ 37. Kg1 Pg4 met winnende aanval. Na 35. Kf1 kan zwart bijvoorbeeld verder gaan met 35 . . . Pxh2+ 36. Kg1 Pf3+ 37. Kf1 Ph4.

35 . . . Te6xe2!

Om na 36. Txe2 mat te zetten met 36 . . . Pg3+ 37. hxg3 Dh5.

36. Te1-g1 Ph5-g3+

Wit gaf op.

In de tweede ronde liep Christiansen een Nederlandse speler onder de voet:

Christiansen - Van de Plassche

Antwerpen 1995

1. c2-c4 c7-c5 2. Pg1-f3 g7-g6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Lf8-g7 5. e2-e4 Dd8-b6 6. Pd4-b3 Db6-e6?

Een bijzonder ongelukkige gedachte.

7. Lf1-d3 f7-f5 8. 0-0 f5xe4 9. Pb3-c5 De6-e5 10. Pc5xe4 Pg8-f6 11. Pe4xf6+ De5xf6 12. Pb1-c3 Df6-f7 13. Pc3-d5 Pb8-a6 14. Lc1-g5 e7-e6 15. Dd1-e2 0-0 16. Pd5-e7+ Kg8-h8

bzczwBwM

(...)

17. Ld3xg6 h7xg6 18. De2-e4 Lg7xb2

Zwarts loper had geen ander veld op de lange diagonaal want na 18 . . . Lf6 volgt 19. Dh4+. Het nadeel van de tekstzet is dat wits toren mee gaat doen aan de aanval.

19. Ta1-b1 Lb2-a3 20. Pe7xg6+ Kh8-g7 21. Pg6xf8 La3xf8 22. Tb1-b3 Df7-g6 23. De4-e5+ Kg7-g8 24. Tb3-g3 d7-d6 25. De5-f4 e6-e5 26. Df4-h4 Kg8-f7 27. Tg3-f3+ Kf7-g8 28. Tf3-f6 . . .

Zwart geeft op.

Niet altijd hebben de grootmeesters het zo gemakkelijk. Loek van Wely ging in de tweede ronde lelijk onderuit tegen zijn Nederlandse clubgenoot Johan Borst. Van Wely zit aan het eerste bord van De Variant I, Borst speelt in het tweede tiental.

Van Wely - Borst

Antwerpen 1995

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 c7-c6 3. Pb1-c3 Pg8-f6 4. Pg1-f3 e7-e6 5. Lc1-g5 d5xc4 6. e2-e4 b7-b5 7. e4-e5 h7-h6 8. Lg5-h4 g7-g5 9. Pf3xg5

De ingewikkelde Botwinnik-variant waarin Van Wely erkend expert is. Borst laat nu de theorie na 9 . . . hxg5 10. Lxg5 voor wat zij is en kiest een als inferieur bekend staande zijvariant.

9 . . . Pf6-d5 10. Pg5xf7 Dd8xh4 11. Pf7xh8 Lf8-b4 12. Ta1-c1 c6-c5 13. d4xc5 Dh4-g5 14. Lf1-e2 Lc8-b7

Allemaal eerder vertoond. Niet goed is nu 15. 0-0? Pxc3 16. Lh5+ Kf8 17. Dd6+ Kg8 18. Dxe6+ Kxh8.

15. Le2-f3 Pb8-d7 16. 0-0 Lb4xc3 17. b2xc3?

Dit lijkt me een goed moment voor 17. Lh5+. Na 17 . . . Ke7 18. Pg6+ Kd8 19. h4 Dxg2+ 20. Kxg2 Pe3++ 21. Kh1 Pxd1 22. bxc3 staat wit op winst. Na de tekstzet keren de kansen.

17 . . . Ke8-e7 18. Lf3-e4 Ta8xh8 19. f2-f4 Dg5-g7 20. Dd1-d4 Th8-c8 21. Tc1-e1 Pd7xc5 22. f4-f5 Pc5xe4 23. Dd4xe4 e6xf5 24. Tf1xf5 Ke7-e8 25. Te1-f1

Een fout in slechte stand.

(...)

25 . . . Pd5-f4 26. Tf5-f8+ Dg7xf8

Wit geeft op.

In Leeuwarden werd de aardigste partij tot nu toe gewonnen door Manuel Bosboom. Zijn tegenstandster komt uit Georgië.

Lanchava - Bosboom

Leeuwarden 1995

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 g7-g6 3. Pb1-c3 Lf8-g7 4. e2-e4 d7-d6 5. f2-f4 0-0 6. Pg1-f3 Pb8-d7 7. e4-e5 Pf6-e8 8. Pf3-g5 e7-e6 9. Lc1-e3

Zwarts provocerende zesde zet heeft succes gehad. Met zijn volgende zetten blaast hij het witte centrum op.

9 . . . c7-c5 10. d4-d5 e6xd5 11. Pc3xd5 d6xe5 12. f4xe5 Pd7xe5 13. Dd1-d2

Aangezien zwart een gezonde pion meer heeft, lijkt het een partij zonder verhaal te worden. Bosboom besluit de aandacht van de toeschouwers gevangen te houden en gaat op avontuur.

13 . . . Pe8-d6 14. Le3xc5 Lc8-g4 15. Lc5xd6 Dd8xd6 16. Pg5-e4

Zie diagram volgende kolom

16 . . . Tf8-e8!?

Hij kon de verleiding niet weerstaan. Natuurlijk faalt 17. Pxd6 nu op 17 . . . Pd3 mat maar wit heeft

(...)

een andere manier om de dame te winnen.

17. Pd5-f6+ Dd6xf6 18. Pe4xf6+ Lg7xf6 19. Ke1-f2 Ta8-d8 20. Dd2-f4 Td8-d6 21. h2-h3

Ook 21. Kg1 of 21. h4 waren het overwegen waard.

21 . . . Lf6-h4+ 22. Kf2-g1 g6-g5 23. Df4-c1 Lg4-d7

Wits volgende twee zetten zijn te verbeteren. Maar na 24. Le2 Tf6 is het niet gemakkelijk een verdediging te vinden tegen de dreiging 25 . . . Tf2 en 26 . . . Lc6.

24. c4-c5 Td6-f6 25. b2-b4 Lh4-f2+

(...)

Helaas voor Bosboom gaf wit op. Graag zou hij na 26. Kh2 met 26 . . . Pg4+ 27. hxg4 Th6 de kroon op het werk hebben gezet.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden