Schaf de loterij voor geneeskunde af

Jaron van de Wardt werd drie keer uitgeloot voor geneeskunde. Nu halen studenten met lagere diploma’s hem in. Misselijk wordt hij er van....

Hooggeachte heer Plasterk,

Om meteen maar met de deur in huis te vallen: ik baal, ik baal als een stekker. Op de eerste plaats omdat het mij voor de derde keer op rij niet is gelukt ingeloot te worden voor de opleiding geneeskunde, de studie die ik al vanaf het begin van de middelbare school wil gaan volgen.

En op de tweede plaats omdat er volgens mij veel punten te verbeteren zijn op het gebied van de numerus fixus, hier betreffende de geneeskunde.

Vandaar dat ik u middels deze brief zal proberen duidelijk te maken op welke punten het volgens mij misgaat en waarom iemand zoals ik het toch echt verdient om geneeskunde te mogen studeren.

Ik heb inmiddels veel aandacht voor mijn zaak kunnen verwerven, zo kan ik u vertellen, dankzij activiteiten van de vader van mijn vriendin, Koen Gerritsen. Hij heeft Tweede Kamerleden een e-mail gestuurd en daarop heeft hij veel reacties gekregen. Het PvdA-Kamerlid Angelien Eijsink gaf ons de tip dat we het beste een brief zouden kunnen sturen naar de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zelf. Wenu, ziehier het resultaat.

Bij een loting denk ik aan een loterij en dan speelt slechts puur geluk of toeval een rol. Zo hoort het ook. De numerus fixus ís zo’n loterij en de opleidingsplaatsen zijn de hoofdprijzen.

Dit is gelijk het eerste probleem. Zoals u weet, wordt er op basis van cijfers ingedeeld in lotingsklassen en daarbij behorende kansen van inloting. Het is een manier om mensen met lage cijfers ook kansen te bieden. Op de middelbare school hebben zij misschien niet zulke hoge cijfers gescoord, maar in het betreffende vakgebied zouden ze het best goed kunnen doen. Wat is de logica achter deze wijze van selectie?

Volgens mij pik je zo niet de gemotiveerde mensen eruit. Ik heb genoeg verhalen gehoord van mensen die niet weten wat te gaan studeren en die vervolgens maar voor geneeskunde kiezen om te kijken of ze ingeloot worden. Terwijl er ook mensen zijn zoals ik, die al vanaf het begin van de middelbare school heel zeker weten wat ze willen, namelijk geneeskunde studeren.

Als daar dan na drie keer loten en twee jaar succesvol universitair onderwijs opeens een eind aan komt, is de wanhoop nabij. Ik word misselijk bij de gedachte aan de mensen die dit jaar wel mogen beginnen aan hun studie medicijnen, maar die er met de pet naar gooien, of de keuze hebben gemaakt omdat ze even niets anders wisten.

Ook bij de numerus fixus gaat het van begin af aan echt goed mis. Als voorbeeld geef ik mijn eigen situatie. Ik zit in de lotingsklasse D. Hierbij gaat het om een gemiddeld eindcijfer op de middelbare school van 6,5 tot 7,0. Mijn lotingsklasse ophogen gaat niet meer. In principe prima, maar wat is nu het geval: stel, ik had op de middelbare school eerst havo afgerond (met het profiel Natuur en Gezondheid/Techniek (NG/NT) plus biologie), om vervolgens een willekeurige hbo-propedeuse te behalen, dan was ik direct in de hogere lotingsklasse C terechtgekomen.

Het is prima om de doorstroming van het hbo te bevorderen. Het probleem is echter dat ik met mijn vwo-NG-diploma mijn lotingsklasse nooit meer kan verhogen. Terwijl ik inmiddels een misschien wel veel geschikter diploma heb: te weten een propedeuse medische biologie. Waarom kom ik hier niet mee in lotingsklasse C terecht? Joost mag het weten.

Het komt erop neer dat ik beter havo en een hbo-propedeuse had kunnen halen, dan de weg te volgen die ik nu heb gevolgd. Dat is de boel op z’n kop, vandaar dat ik op zijn minst wil pleiten voor een aanpassing dan wel afschaffing van de numerus fixus.

Om studenten met extra motivatie te stimuleren, is er op sommige universiteiten de zogeheten decentrale selectie. Hierbij gaat het om een selectieprocedure waarbij vaak middels een brief en altijd na toelatingsexamens wordt gekeken of de aankomend student zou kunnen uitblinken en de studie ook succesvol zou kunnen afronden. Op zich een goed systeem. Het is alleen jammer dat elke universiteit maximaal slechts 50 procent van haar plaatsen op deze manier mag invullen en dat de helft van de universiteiten er helemaal niet aan meedoet.

Wat mij echter nog meer dwars zit, is het feit dat ik na drie keer loten niet eens meer mee mag doen aan zo’n decentrale selectie. Je moet namelijk ingeschreven staan voor de centrale loting. En juist dat centrale loten, dát kan slechts drie keer. Voor mij als student medische biologie, met alle potentie om door te kunnen stromen en daarbij vele vakken te mogen laten schieten, erg jammer. Want waarom, waarom mag je slechts drie keer aan de loting meedoen? Ook dat is mij onduidelijk.

Mij lijkt het goed meerdere lotingskansen mogelijk te maken voor de volhardende studenten, die deze studie kennelijk zo graag doen. U zou hen er zo kunnen uitpikken.

Maar afschaffing van het systeem zou voor veel minder problemen zorgen en voor een duidelijke verbetering van de studiesituatie en studieresultaten in het algemeen. Mij lijkt het beter om bijvoorbeeld de algehele selectie aan de poort met duidelijke intakegesprekken in te voeren. Of, nog beter, centrale toelatingstoetsen, net als in België. Er zullen minder mensen ‘onterecht’ worden toegelaten, er zullen minder afvallers zijn, en de motivatie zal een stuk hoger liggen. Dit omdat je dan zelf het recht hebt verworven om geneeskunde te mógen studeren. De winst hiervan levert België. Qua vakbekwaamheid mag er dan weinig niveauverschil zijn tussen België en Nederland, maar het is niet voor niets dat de Belgische artsen vergeleken met de Nederlandse worden gewaardeerd om hun sociale vaardigheden. Nederland kan daar nog wat van leren. Wat let u dat voorbeeld te volgen? De resultaten zullen niet uitblijven!

Dan kom ik nu op de doorstroommogelijkheden. Ook deze zijn er wat mij betreft te weinig. Studenten die bewezen hebben binnen drie jaar een bacheloropleiding als medische biologie of biomedische wetenschappen succesvol te kunnen afronden, worden niet of nauwelijks gestimuleerd om door te groeien. Dit is natuurlijk erg jammer, gezien de goede wetenschappelijke basis, de voorsprong van deze studenten en hun motivatie. En dat in ‘Nederland kennisland’ zo weinig wordt gedaan met gemotiveerde studenten.

Alles overwegend kom ik tot de conclusie dat er iets mis is met dit systeem en dat het grondig herzien moet worden. Nog beter: afgeschaft. Er wordt veel te weinig gedaan met de echt gemotiveerde student. Er klopt op verschillende punten niks van en er is wat mij betreft van alles mis met de doorstroommogelijkheden en de daarbij behorende decentrale selectie.

En om terug te komen op mijn eigen situatie: ik hoop dat er via deze weg alsnog een mogelijkheid voor mij kan worden gerealiseerd om mijn droom te kunnen verwezenlijken.

Hoogachtend,

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden