Schaduw je eigen kat

Waar is poes geweest? Ernst Arbouw maakt een gps-ontvanger voor het halsbandje van de kat. Zo weten we eindelijk waarom haar vacht naar parfum ruikt.

Beeld Bier en Brood

Soms zou je willen dat poes kon praten. Als het kattenluikje met een klap wordt dichtgesmeten, als poes stampvoetend door de keuken loopt en met een chagrijnige kop z'n nagels in de bank zet, zou je willen vragen of er misschien iets is gebeurd. Of als poes op schoot springt en ruikt naar houtvuurtjes, versgemaaid gras of - echt gebeurd - damesparfum, wil je toch weten waar hij is geweest. Poes zegt niks. En als poes kon praten, zou zij nog steeds niks zeggen.

'Poespoes, je ruikt naar parfum. Ben je ergens geweest?'

'Nee hoor.'

Gelukkig is met een beetje techniek eenvoudig na te gaan waar poes geweest is. Het BBC-programma Horizon gaf vorig jaar gps-ontvangertjes aan vijftig (!) katten in het Zuid-Engelse dorpje Shamley Green. Zo kon een team wetenschappers volgen waar Ginger, Chip, Sooty, Orlando en 46 andere dubbelgepuntmutste inwoners zoal uithingen.

De resultaten liepen uiteen van voorspelbaar ('Wetenschap bevestigt: poes eet bij de buren') tot opvallend. Door de tijden en de geografische gegevens uit de gps-ontvangers te vergelijken, achterhaalden de onderzoekers bijvoorbeeld dat katten een onzichtbare dienstregeling hebben. Door keurig om de beurt naar buiten te gaan, kunnen twee of drie katten hetzelfde territorium gebruiken zonder dat het tot problemen komt.

Het bouwen van een gps-tracker voor de poes is niet veel moeilijker dan het aansluiten van een stopcontact, de technische moeilijkheid blijft beperkt tot het aansluiten van drie draadjes.

De kunst is vooral om het pakket zo klein en zo licht te maken dat het aan een halsbandje kan zonder dat de kat er last van heeft.

Beeld Bier en Brood

1.

De poezen-gps bestaat uit drie delen: de ontvanger, een datalogger die de gps-informatie wegschrijft naar een mini-sd-kaartje en een batterijtje met spanningsconverter om de hele boel van stroom te voorzien.

Kleine gps-ontvangers, speciaal bedoeld voor thuisknutselaars, zijn voor drie of vier tientjes op internet te koop. De gps doet eigenlijk al het denkwerk. Het volgen van satellieten, tijdmeting, het berekenen van de locatie en snelheid gebeurt allemaal achter de schermen.

Vrijwel alle gps'en versturen die gegevens vervolgens in (techno-speak alarm) NMEA-0182 formaat via seriële communicatie. Simpel gezegd: je hebt iets nodig om seriële communicatie op te slaan en je moet iets verzinnen om NMEA-0182 gegevens te ontcijferen.

Het opslaan van de gps-informatie kan, bijvoorbeeld, met de OpenLog van het Amerikaanse bedrijf Sparkfun. Er zijn talloze andere oplossingen, maar de OpenLog is klein (15x19mm), goedkoop en hij kwam als eerste uit Google.

Het apparaatje kan bijna niet eenvoudiger: seriële communicatie die het 'hoort' op de data-ingang, wordt als tekstbestand opgeslagen op een mini-sd-kaartje.

De voeding komt uit een N-batterij (1,5v, 12x30 mm) die via een spanningsconverter wordt opgeschroefd naar precies 5,0 volt. Zoek op het web naar 'mini step-up converter 5v dc' en koop het kleinste model dat je voor 5 euro kunt krijgen.

2.

Het aansluiten van de onderdelen is, zoals gezegd, niet heel moeilijk. Er zijn drie draadjes: de plus- en min-uitgang van de converter gaan respectievelijk naar de VCC en GND van de gps en de datalogger; de Tx van de gps gaat naar de Rx van de SD-kaart. Klaar.

Ga voor de behuizing naar bouwmarkt, drogist of supermarkt en koop iets dat in een klein plastic doosje zit. Schroefjes, oordoppen, pepermuntjes, maakt niet uit. Haal de originele inhoud eruit, plak de onderdelen vast met dubbelzijdig tape of smeltlijm, maak twee sleuven in de onderkant voor het poezenbandje, zet de poes-met-bandje in de achtertuin en ga een uurtje iets voor jezelf doen.

3.

Als poes terug is van zijn avonturen, staat, als alles goed is gegaan, het geheugenkaartje vol gps-data. De meeste gps'en versturen één meting per seconde, dus als poes een uur buiten is geweest, heb je 3.600 regels die er ongeveer zo uitzien:

$GPRMC,133622.837,A,5308.1417,N,00633.2641,E,3.07,126.04,101014,,,A*6F

Tijdstip, locatie, snelheid in knopen en kompaskoers: het staat er allemaal in.

Op internet zijn verschillende gratis diensten om je gegevens te bewerken. Bij gpsvisualizer.com (opnieuw het eerste antwoord op Google) kun je het databestand uploaden om het te projecteren op een kaart of luchtfoto. Dezelfde website kan de ruwe data ook vertalen naar een kml-bestand waarmee je bij Google in een handomdraai je eigen landkaart maakt.

Toegegeven, het is vrij veel werk, maar je weet voor eens en voor altijd waar poes dat damesparfum vandaan haalt. Hallo buurvrouw...

In De Maakbare Wereld bouwen vier handige knutselaars elke week een apparaat dat het leven veraangenaamt. Met huis-, tuin- en keukenspulletjes, en een stap voor stap uitleg. Deze week: Ernst Arbouw, huis-, tuin- en keukengeek, vrij letterlijk. Volgende week: Cor van Essen maakt een whack-a-mole spel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden