Schadevergoedingen voor onterechte hechtenis nemen toe: 'Onnodig en zonde'

De Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA) maakt zich zorgen  om de toename van het aantal schadevergoedingen voor verdachten die onterecht zijn vastgezet of nodeloos juridische kosten hebben gemaakt. In 2015 ontvingen 17.600 ex-verdachten financiële compensatie, 3.300 meer dan het jaar daarvoor. Ten opzichte van 2004 is sprake van een verviervoudiging. Geertjan van Oosten, voorzitter van de NVSA, noemt het huidige aantal 'extreem veel voor een beschaafd land'.

null Beeld anp
Beeld anp

In totaal werd er vorig jaar bijna 28 miljoen euro aan ex-verdachten uitgekeerd. In datzelfde jaar ontving de rechter 18.700 verzoeken voor een schadevergoeding, in 2014 waren dat er 15.400. Het aantal afwijzingen, zo'n 1.100, bleef gelijk. Dit blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), die maandag zijn gepresenteerd.

Iemand vasthouden is de makkelijke weg, zegt Van Oosten over de opvallende stijging. 'Je kunt iemand eenvoudig ondervragen, en natuurlijk ook een tikje onder druk zetten.' Volgens de voorzitter van de NVSA zet politie in veel andere landen verdachten minder snel vast. 'Zij vragen vaker of mensen naar het bureau komen voor een verhoor, zonder ze meteen van hun vrijheid te beroven.'

De gemiddelde hoogte van een vergoeding daalde ten opzichte van 2014 zo'n 20 procent, naar ruim 1.500 euro. Dit komt omdat verdachten vaker in korte hechtenis zitten, zo stelt het CBS. Bij onschuld komen ze snel vrij, waardoor een eventuele schadevergoeding laag uitvalt. Door de stijging van het aantal schadevergoedingen is het totaalbedrag desondanks hoog; alleen in 2014 werd meer geld aan financiële compensatie uitgegeven. De Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten is daarom hard in haar oordeel: 'Zonde van het geld en totaal onnodig'.

Tekst loopt verder onder de grafiek.

Goedkope retoriek

De voorzitter van de NVSA sluit 'helemaal niet uit' dat politie verdachten steeds vaker onterecht vasthoudt vanwege de maatschappelijke druk om strenger op te treden. 'Dit zou heel goed het gevolg kunnen zijn van goedkope retoriek.'

Meer dan aandacht vragen voor de kwestie kunnen de strafrechtadvocaten naar eigen zeggen niet. 'Behalve consequent schadevergoeding blijven eisen als verdachten onterecht worden vastgehouden', aldus Van Oosten. 'Als de bedragen blijven stijgen gaat de politie wellicht zorgvuldiger optreden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden