'Schade van echtscheiding voor kinderen valt wel mee'

Ouderen hebben vaak nog last van de scheiding van hun ouders, constateerde sociaal-psycholoog P. Dykstra deze week. De kinderpsychiaters D....

Van onze verslaggeefster

Esther Bakker

AMSTERDAM

Het is onmogelijk te beweren dat kinderen van gescheiden ouders zich tot op hoge leeftijd ongelukkig en eenzaam voelen vanwege de scheiding, vinden de kinderpsychiaters D. de Levita en M. Oosterhoff. Ze hebben sterke twijfels over een onderzoek naar de langdurige effecten van echtscheiding.

'Mensen hebben de neiging hun ongeluk ergens aan op te hangen. Zijn er wel gelukkige tachtigjarigen?', vraagt De Levita zich af.

Volgens een onderzoek van P. Dykstra waarover de Volkskrant dinsdag een artikel publiceerde, hebben kinderen van gescheiden ouders tot op hoge leeftijd last van die scheiding. Ze zouden een grotere kans hebben zelf te scheiden, ze voelen zich vaker eenzaam en hebben een kleiner netwerk van familie en vrienden. Dykstra onderzocht een groep van mannen en vrouwen tussen de 55 en 89 jaar.

'Je kunt nooit met zekerheid verdedigen dat problemen als depressie en eenzaamheid rechtstreeks verband houden met de echtscheiding van de ouders. Wat logisch lijkt, is heel vaak niet waar in de psychiatrie', zegt Oosterhoff, verbonden aan het Universitair Centrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie Groningen.

'Het zou hetzelfde zijn als te beweren dat criminaliteit door echtscheiding veroorzaakt is. Een scheiding is maar één factor. Misschien komt het kind uit een instabiel milieu of heeft een van de ouders een karakterstoornis. Wie zegt dat het kind niet ongelukkig was geworden zonder de echtscheiding?'

'Misschien was de vader contactgestoord en heeft hij die eigenschap overgebracht op zijn kind. Hierdoor lukt het dat kind evenmin als zijn vader om een succesvolle relatie aan te gaan of veel vrienden te krijgen. Ligt de oorzaak van die eenzaamheid dan in de scheiding of in de contactgestoordheid?'

De kinderpsychiaters waarschuwen ertegen het onderzoek niet te gebruiken als graadmeter voor de gevolgen van de moderne scheiding. 'Het onderzoek heeft natuurlijk te maken met de vraag wat de oorzaak is van psychiatrisch leed. Het gevaarlijke is dat de scheiding tot boosdoener wordt gemaakt. Maar je kunt een echtscheiding uit de jaren veertig niet vergelijken met een scheiding anno nu. Het was vroeger uitzonderlijk om een kind van gescheiden ouders te zijn en waarschijnlijk waren de problemen veel groter voordat er gescheiden werd', zegt Oosterhoff.

Volgens De Levita zijn er tegenwoordig veel meer voorzieningen voor kinderen van gescheiden ouders. 'Er is enorm veel verbeterd. Vroeger was er weinig belangstelling voor het kind. We weten ook meer nu. Vroeger dachten we dat het het einde betekende voor een kind wanneer het zijn moeder kwijt was. Nu, in de tijd van crèches, weten we dat dat wel meevalt.'

De Levita betwijfelt of kinderen die in een eenoudergezin opgroeien later ongelukkiger zijn dan kinderen uit een volledig gezin.

'Als je een goede moeder hebt en een beest van een vader is het goed dat je die vader kwijt bent.'

De gepensioneerde kinderpsychiater behandelt nog volwassen patiënten en daar zijn regelmatig kinderen van gescheiden ouders onder.

'Ik geef de scheiding niet zo'n belangrijke plaats. Het is maar één factor. Een goede ouder betekent al heel veel. Sommige patiënten hebben afschuwelijke ouders gehad die nooit zijn gescheiden.'

Ook Oosterhoff ziet geen buitenproportioneel aandeel kinderen van gescheiden ouders binnenkomen op de psychiatrische polikliniek waar hij werkt.

'Een goede scheiding is beter voor de kinderen dan een slecht huwelijk. Dat wil niet zeggen dat een scheiding geen problemen veroorzaakt. Het lijkt me een positief element in je wereldbeeld als je uit een harmonieus nest komt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden