Schaatsen

Zelf dacht Willem G. van Maanen dat de verhalenbundel Bagatellen, die in het afgelopen voorjaar verscheen, zijn laatste publicatie was. Maar de schrijver van zo vele prachtige boeken had buiten Gerben Wynia gerekend, die voor uitgeverij Flanor een boekje heeft samengesteld met verspreide teksten: Wat van waarde is. Het verscheen ter gelegenheid van Van Maanens negentigste verjaardag, op 30 september jongstleden. Omdat ik toen ben vergeten hem te feliciteren, doe ik dat schroomvallig maar graag bij deze. Met als gelegenheidsexcuus dat het inmiddels echt Van Maanen-weer is geworden. Kleine kans dat hij het er nog op waagt, maar niettemin: als het zo koud is dat er over schaatsen kan worden gedacht, leeft de schrijver op. Het mooiste is ijs dat nog onbeschreven is, sprak hij ooit bij de toekenning van een literaire prijs. Voorbij de angst om te vallen even kunnen zwieren als een god, in volle vrijheid, dat is het geluk dat hem als schaatser en schrijver aandrijft.


In het verjaardagsgeschenk van uitgeverij Flanor staat het dankwoord dat Van Maanen uitsprak in 2005, toen hij de Constantijn Huygens-prijs voor zijn gehele oeuvre kreeg. Ik denk er al schrijvend nooit aan te worden gelezen, zei hij toen, 'zodra ik ook maar zou denken dat er iemand op zat te wachten zou ik van mijn werk zijn afgeleid en bang zijn het die ander niet naar de zin te maken. Ik schrijf niet voor een ander maar voor mezelf. Ik ben een autistische schrijver, zo, nou weet u het, en ik laat me niet behandelen. Punt.'


Dat wil niet zeggen dat hij geen zorg besteedt aan zijn werk. Het moet er goed uitzien, niet opvallend, de lezer aan wie hij niet kan denken moet niet merken dat hij leest, alsof hij, verdiept in zijn lectuur 'meent zachtjes te worden toegesproken. Vertrouwenwekkend, dat is het woord, terwijl de gelezen tekst overloopt van bedrog en verraad.'


Dat is precies wat hij bewerkstelligt. In dankbaarheid herlees ik het proza van deze schone schaatser.


Van harte.


Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden