Schaatscoach Jillert Anema kreeg na de spelen van Sotsji een officiële waarschuwing

Poging tot matchfixing in Sotsji

Tijdens de vorige Winterspelen wilde schaatscoach Jillert Anema het op een akkoordje gooien met de Nederlandse ploeg. 'Een schending van olympische waarden,' waarschuwde NOCNSF.

Jillert Annema krijgt een officiële waarschuwing Foto Klaas Jan van der Weij

Schaatscoach Jillert Anema heeft na de Winterspelen van Sotsji een officiële waarschuwing gekregen wegens een poging tot matchfixing. Die waarschuwing was afkomstig van Maurits Hendriks, de toenmalige chef de mission van de olympische ploeg. Hij noemde het voorstel van Anema tot een akkoordje 'een schending van de olympische waarden'.

Anema, de coach van olympisch kampioen 10 kilometer Jorrit Bergsma, begeleidde in Sotsji de Franse achtervolgingsploeg. Een van zijn schaatsers, Alexis Contin, behoorde tot die formatie. De Fransen moesten in de eerste ronde aantreden tegen favoriet Nederland.

Anema was bang dat de Franse ploeg ingehaald zou worden, omdat de aan een schildklieraandoening lijdende Contin eigenlijk te zwak was om te rijden. De Fransen wilden per se van start. Als ze de wedstrijd zouden uitrijden en niet door Nederland zouden worden gepasseerd, dan was de beloning van het olympisch diploma zeker. Plus de daaraan verbonden fondsen voor het Franse schaatsen.

De Fries benaderde in een Nederlandse teamvergadering Arie Koops, de toenmalige bondscoach van de Nederlandse achtervolgingsploeg, met het verzoek of Nederland het kalm aan wilde doen, zodat de Fransen, de nummer vijf van de wereld, een nadelige afgang bespaard zou blijven.

Anema: 'Koops heeft toen na wat heen en weer gepraat gezegd: oké. Schudden we daar de hand op. Toen is-ie naar beneden gegaan. Kwam er even later een telefoontje van Koops: Maurits Hendriks wil het niet hebben. Het is matchfixing. Dan moeten we het niet doen, heb ik gezegd. Daarna heb ik een waarschuwing gekregen en Koops heeft te horen gekregen dat hij het allemaal zo geweldig goed deed.'

Koops is het niet met die lezing eens. Hij verklaarde woensdag in Gangneung: 'Barcelona gaat toch ook niet met Bontebok 3 onderhandelen. Ik heb gezegd: Jillert, succes ermee. Ik ben aangesteld om te winnen. Mijn rijders rijden om zoveel mogelijk te winnen.'

Volgens NOCNSF ging het voorstel van Anema veel verder. Uit de brief die hij als waarschuwing ontving: 'Als tegenprestatie gaf U (Anema, red.) de garantie dat mocht er een schaatser van het Nederlandse team ten val komen, de Franse schaatser A. Contin zich zou laten zakken, zodat de winst van het Nederlandse team veilig gesteld zou zijn.'

Nederland won de kwartfinale, doch haalde Frankrijk niet in. Het verschil was slechts negen seconden. Het team, bestaande uit Kramer, Verweij en Blokhuijsen, reed lang niet voluit. De tijd was de zesde van de acht deelnemende landenteams. Het Nederlandse trio werd later met overmacht olympisch kampioen.

De officiële waarschuwing van Hendriks kreeg Anema achttien dagen later, naar eigen zeggen nadat hij in een evaluatiegesprek met de chef de mission fikse kritiek had geuit op diens functioneren. Hij vond dat Hendriks deed aan klassejustitie. Hijzelf en minder bekende sporters werden gemaand officiële teamkleding van NOCNSF-sponsor Asics te dragen, terwijl Sven Kramer in het olympisch dorp straffeloos de eigen Nike-kleding droeg.

Anema: 'Ik loop naar Sven en vraag 'm: zei Hendriks iets van je kleren. Nee, zei Sven, dat durft-ie niet.'

Maurits Hendriks Foto anp

Brief

Ook op andere punten uitte Anema in het gesprek met Hendriks kritiek, zoals de verdeling van kaarten voor de openingsceremonie. Van TVM, de ploeg van Kramer, mocht iedereen volgens hem meelopen. Van zijn ploeg niet, ook al waren er meerdere kaarten over.

Kort nadien kreeg Anema de officiële waarschuwing van NOCNSF. 'Ik kreeg de brief thuis. Ik heb hem bewaard. Ik heb Gerard Dielessen erover ingelicht. Hij is de baas van het NOC. Als het fout is, dan is het fout. En als ik niet meer op de Spelen mag komen, dan bij deze, heb ik gezegd. Die waarschuwing interesseert me helemaal niets. Maar ik vind het gewoon niet kunnen. Ik vind dat ik door het slijk ben gehaald.'

In Sotsji was de verhouding tussen Anema, zijn pupil Bergsma en de andere leden van de achtervolgingsploeg (Kramer, Koen Verweij en Jan Blokhuijsen) gespannen. De olympisch kampioen 10 kilometer trok zich op het laatste moment gefrustreerd terug voor de ploegdiscipline.

Anema: 'Het breekpunt was dat Jorrit langs de Nederlandse flat in Sotsji komt en Koen Verweij van drie hoog schreeuwt: hee lul. Als je dan samen in een team zit, mwah. Jorrit is daarin een gevoelsmens.'

Bergsma moest verantwoording afleggen bij Hendriks. Hij werd later huilend in het Olympic Park aangetroffen. Anema kreeg het gevoel dat het Bergsma en hem werd aangerekend dat Kramer op de 10 kilometer was verslagen. De sfeer in de Nederlandse ploeg was nadien te snijden.

De coach: 'Ik was volkomen verbijsterd dat we een, twee en drie werden (Bergsma, Kramer, De Jong, red.) en dat niemand blij was. Dat is dan volkomen ontluisterend, een kafkaëske toestand. Het was verschrikkelijk. Vreselijk. Ik stond aan de bar, in de VIP-ruimte van het Holland Huis, iedereen was chagrijnig. Ik dacht: ik ben de boeman, we hebben het verkloot, het feestje.'

NOCNSF reageerde woensdag op de uitlatingen van Anema over zijn waarschuwingsbrief. Hendriks: 'Direct op het moment dat het voorstel van Anema mij bereikte, heb ik aangegeven dat het een schending zou zijn van de olympische waarden en de waarden van de sport in het algemeen, zoals fair play en respect. Ik heb dit met Koops besproken en hem het besluit aan Anema laten overbrengen.'

Algemeen directeur Gerard Dielessen: 'Het voorstel van Anema was duidelijk in strijd met de door ons onderschreven Code of Ethics. Ik heb op dat moment vastgesteld dat Maurits Hendriks het enig juiste besluit had genomen door het voorstel ondubbelzinnig af te wijzen.'

Hendriks' functie van chef de mission is in Korea in handen van Jeroen Bijl. Anema zegt een uitstekende verhouding te hebben met de nieuwe chef de mission.


Kramer loot goed

Sven Kramer heeft voor de olympische 10.000 meter gunstig geloot. De 31-jarige Fries komt donderdag in de zesde en laatste rit uit. Hij rijdt opnieuw tegen de Duitser Patrick Beckert, de man die zondag op de 5.000 meter ook al zijn tegenstander was. Wereldrecordhouder Ted-Jan Bloemen is in de vijfde rit aan de beurt. Hij heeft de Italiaan Nicola Tumolero als tegenstander. Jorrit Bergsma, de titelverdediger, neemt het in de vierde rit op tegen een andere Italiaan, Davide Ghiotto. Op de 5000 meter reed Bloemen eveneens voordat Kramer aan de beurt was. De kopman van Team LottoNL-Jumbo richtte zich in de voorlaatste rit puur op de leidende tijd van zijn grote rivaal en veroverde met een bekeken race zijn derde opeenvolgende olympische titel op de 5.000 meter. De olympische titel op de 10.000 meter is de enige hoofdprijs die nog op de erelijst van Kramer ontbreekt.