NIEUWSMONDKAPJES IN DE ZORG

Schaarste speelde wél een rol bij mondkapjesrichtlijn ouderenzorg

De aanvankelijke richtlijn van de Nederlandse overheid dat medewerkers in de ouderenzorg geen mondmasker hoefden te dragen, was niet alleen gebaseerd op medisch advies en veiligheid. Uit vragen van Nieuwsuur blijkt dat schaarste wel degelijk een rol speelde. 

Een zorgmedewerker aan het werk in verzorgingshuis Nieuw Rijsenburgh in Sommelsdijk, waar coronapatiënten worden verzorgd.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Het RIVM trok de richtlijn op 17 augustus stilzwijgend in. Mondmaskers zijn sindsdien ‘noodzakelijk’, terwijl de overheid in de maanden daarvoor veronderstelde dat het inzetten van beschermingsmiddelen voor personeel in de ouderenzorg niet nodig was.

Schaarste speelde bij die overweging destijds inderdaad een rol, bevestigt woordvoerder Harald Wychel van het RIVM. ‘Maar de richtlijn is daar nooit op gebaseerd.’ 

Hij wijst erop dat de richtlijn, afkomstig uit een passage over bescherming van zorgpersoneel dat buiten het ziekenhuis werkzaam is, er in eerste instantie van uitging dat bij ‘vluchtig contact’ tussen zorgmedewerker en patiënt zo’n ‘klein risico’ op besmetting bestond dat bescherming niet noodzakelijk was. ‘Inmiddels staan we heel wat sterker qua kennis en is een aantal richtlijnen onder de loep genomen en aangepast’, aldus Wychel. 

Het RIVM bracht de koepelorganisaties in de ouderenzorg per mail hiervan op de hoogte, zonder daarbij de specifieke passage te benoemen. Daar zit geen bewuste intentie achter, benadrukt Wychel. ‘Als we wisten dat het zoveel onrust zou opleveren, dan hadden we het wel benoemd.’  

Praktijk

Conny Helder, bestuurslid van ActiZ, de branchevereniging van zo’n 400 zorgorganisaties, is ‘niet blij’ dat nu pas naar buiten komt dat schaarste een rol heeft gespeeld bij het opstellen van de oorspronkelijke richtlijn in maart. ‘Wij hebben vanaf het begin tegen deze richtlijn geageerd. Het is namelijk heel lastig om ‘kort contact’ in de praktijk te vertalen, omdat een personeelslid niet van tevoren weet hoelang hij in de kamer van een cliënt zal zijn. Bovendien kom je al snel dicht bij een cliënt, bijvoorbeeld bij het opschudden van een kussen.’

Om het tekort aan mondmaskers aan het begin van de coronacrisis te ondervangen, werden (vermeende) coronapatiënten in verpleeghuizen gezamenlijk verpleegd. Het personeel dat op deze specifieke groep werd ingezet, was hierdoor verzekerd van beschermingsmateriaal.

Op aandringen van de branchevereniging werd de richtlijn op 1 mei aangepast. Medewerkers konden voortaan lokaal, op basis van eigen professioneel inzicht, bepalen of preventieve beschermingsmiddelen noodzakelijk waren. De schaarste was op dat moment al minder nijpend. ‘Op dit moment kunnen we met voldoende middelen werken’, aldus Helder.  

Lees ook: 

Het RIVM wordt achtervolgd door controverse. Waarom ligt het keurige rekeninstituut steeds meer onder vuur?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden