NIEUWSBESCHERMINGSRICHTLIJNEN ZIEKENHUIZEN

Schaarste aan mondkapjes: bescherming personeel verschilt per ziekenhuis

Nederlandse ziekenhuizen gaan verschillend om met persoonlijke beschermingsmiddelen voor medisch personeel. Ondanks de schaarste en de stijgende vraag naar hoogwaardige mondmaskers in de sector, kiezen ziekenhuizen voor meer bescherming dan de landelijke norm voorschrijft. 

In het Ikazia-ziekenhuis in Rotterdam moet een pleister op de neus een wond voorkomen door het vele dragen van een mondkapje. Beeld Arie Kievit

Dit blijkt uit een rondgang van de Volkskrant. Zo kiezen het UMC Groningen en het Maastrichts UMC in tegenstelling tot andere ziekenhuizen ervoor om personeel dat werkt met covid19-patiënten in bijna alle gevallen uit te rusten met hoogwaardige FFP2-maskers. Die bieden de meeste bescherming doordat ze virusdeeltjes filteren, maar ze zijn schaars. 

Mede vanwege de toegenomen schaarste adviseert het RIVM sinds half maart in de meeste situaties een simpeler chirurgisch mondmasker te dragen. Toen er aan het begin van de coronacrisis nog voldoende middelen waren, werd medisch personeel op corona-afdelingen nog wel een hoogwaardiger FFP2-masker aangeraden. 

Richtlijn

‘Eerder is in Nederland bij zicht op afdoende voorraden gekozen voor maximale veiligheid. Nu zitten wij echter in de eerste fase van krapte, waarbij het vanaf nu nodig is om gebruik aan de feitelijke risico’s aan te gaan passen’, schrijf het RIVM op 18 maart in een advies aan het Outbreak Management Team (OMT), dat op zijn beurt het kabinet adviseert. 

Niet alle ziekenhuizen hebben zich dus aan die richtlijn geconformeerd. ‘Op advies van onze microbiologen hebben we besloten het een stap strenger te doen. We willen geen risico’s nemen’, zegt een woordvoerder van het Groningse UMC. ‘Met minder bescherming loop je natuurlijk altijd iets meer risico.’

Het is onduidelijk hoe er ondanks de schaarste verschillen zijn ontstaan tussen ziekenhuizen. Het landelijke beleid is een zo eerlijk mogelijke verdeling van beschermingsmiddelen. De voorraden worden afgestemd per zorgregio.

Praktijk

De ziekenhuizen die afwijken van de richtlijn zijn extra voorzichtig omdat veel nog niet bekend is over de verspreiding van het virus. ‘De richtlijn van het RIVM is door nood ingegeven’, zegt Bert Niesters, hoogleraar medische microbiologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. ‘Ik vermoed dat het zal meevallen, maar of deze richtlijn echt veilig genoeg is weten we pas achteraf.’

Artsen en verpleegkundige in beschermende pakken op de afdeling waar corona patiënten liggen.Beeld Arie Kievit

Vanuit zorgpersoneel klinkt de vraag naar betere beschermingsmiddelen. ‘Het probleem is dat het RIVM er heel stellig over is dat minder beschermende maskers voldoende zijn, terwijl daar nog geen bewijs voor is’, zegt Jelle Visser, onderzoeker naar infectieziekten en als internist in opleiding dagelijks aan de slag op de covid-afdeling. ‘Er zijn nog geen gepubliceerde onderzoeken die de veiligheid van chirurgische maskers in de praktijk hebben onderzocht bij dit coronavirus.’

Geen extra gevallen

Arts-microbioloog en infectiepreventiespecialist Jan Kluytmans, een van de auteurs van de RIVM-richtlijn, is het daar niet mee eens. ‘Bij ons in het Amphia-ziekenhuis hebben we altijd gewerkt met chirurgische maskers en dus ook tijdens de covid-periode. We zien geen extra ziekte onder onze medewerkers, noch in het ziekenhuis opgelopen infecties bij patiënten.’

Ook zonder schaarste zou Kluytmans aanraden de simpeler chirurgische mondkapjes te gebruiken voor behandeling van corona-patiënten. ‘Sterker nog, misschien is een FFP2-masker wel minder veilig dan een chirurgisch masker. Het moet perfect op het gezicht passen om echt te werken zoals het bedoeld is. Je krijgt een soort magisch geloof in een bepaald type filtermateriaal, terwijl het gaat om effecten in de praktijk.’

Toch wordt in de rest van de zorgsector eveneens getwijfeld. Zoals in de verpleeghuizen. ‘Bij bijvoorbeeld tandenpoetsen is een chirurgisch masker onvoldoende. Daarbij komt veel lichaamsvocht vrij’, zegt Michel van Erp van NU’91, een vakbond van verpleegkundigen en verzorgenden. ‘Het RIVM noemt een chirurgisch masker medisch verantwoord, maar het is gewoon een keuze ingegeven door schaarste.’

Lees ook:

Kun je mondkapjes en andere beschermingsmiddelen tegen corona hergebruiken?
Nu de Nederlandse ziekenhuizen vol liggen met coronapatiënten gebruikt het medisch personeel dagelijks ladingen mondkapjes en andere beschermende kleding. Wat gebeurt er na gebruik met al die spullen en kunnen die worden gerecycled?

In het mondiale gevecht om mondkapjes heeft Nederland al een paar ronden verloren
In de wereldwijde strijd om mondkapjes heeft het kabinet in allerijl een eigen inkoop- en distributieconsortium opgezet. Verscholen in de bossen van Leusden voeren ambtenaren, medici en inkopers een zware strijd tegen grootmachten. ‘Er is al veel tijd verloren gegaan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden