Schaamrood

HEB ik ooit zo veel hoogwaardigheidsbekleders zo eenstemmig horen verklaren dat ze zich schaamden, als van de week in Volendam?...

Niet dat ik me kan herinneren. Ik loop toch al een poosje mee in Nederland, dus ik heb verscheidene bewindspersonen wel eens spijt horen uitspreken, hun excuses horen aanbieden, beterschap horen beloven of zelfs het boetekleed zien aantrekken, maar zich zo massaal schamen? Nooit.

Het gebeurde op teken van Alders - de enige in het gezelschap die zich niet schaamde, integendeel: die als brenger van de beschamende boodschap zichtbaar de dag van z'n leven had, en die ook alles uit de kast had gehaald om sprekend te lijken op z'n eigen, ooit door Kees van Kooten ontworpen karikatuur.

Nieuws had hij niet.

Al meteen op 1 januari van dit jaar hebben honderden wethouders, gemeenteraadsleden, vertegenwoordigers van provinciale en gedeputeerde staten, milieu-inspecteurs, topambtenaren bij de dienst veiligheidspreventie, uitbaters van horecagelegenheden en ministers van Binnenlandse Zaken mekaar natuurlijk polsenderwijs opgebeld.

'Wat vind je, moeten we ons schamen?'

'Dat lijkt me knap voorbarig. Je kunt er donder op zeggen dat er een onderzoekscommissie wordt geïnstalleerd, en laten we nou maar afwachten of die zegt dat het onthutsend is geweest.'

'Maar we weten nu toch al dat het onthutsend is geweest?'

'Word nou in 's hemelsnaam niet meteen een speelbal van de media of de publieke opinie! Als er straks een rapport ligt waar we niet omheen kunnen is het vroeg genoeg voor schaamte.'

'Maar dan ook voluit, mag ik hopen.'

'Dat spreekt vanzelf. In elke camera die ik tegenkom ben ik bereid te zeggen dat ik me dood schaam. Maar op het gepaste moment.'

Zo gezegd, zo gedaan.

Zelfs Van Kemenade, die vijf maanden geleden nog live de complimenten aan B & W van Volendam doortelefoneerde, wees alle camera's op zijn kaken. En inderdaad: schaamrood.

Gelukkig waren er veel camera's, want leed+schaamte=kijkdichtheid.

Alleen al bij de publieke omroep heb ik een keer of acht de rampreconstructie van TNO voorbij zien komen. Eerst in vijf Journaalbulletins, toen nog eens bij 2 Vandaag, bij Netwerk en bij Nova. In Hilversum weten ze blind wat scoort als het om nieuws gaat.

Ik las laatst dat Ton Verlind had geweigerd aan een gezamenlijke actualiteitenuitzending mee te doen, omdat de zendgemachtigde zich juist in de informatievoorziening moet kunnen profileren. Dus bij de KRO hebben we de negende herhaling van de brandreconstructie nog te goed, in rooms profiel.

Mooi sentiment trouwens, schaamte.

Bij het Openbaar Ministerie beginnen ze er ook aardigheid in te krijgen. Je zag het nog niet meteen af aan de clickfondsofficier die door de rechter op z'n nummer werd gezet wegens bewezen slonzigheid, maar dat komt nog wel. Z'n collega uit Leeuwarden geeft morgen voor Omrop Fryslán eerlijk toe dat hij zich in de zaak-Vaatstra misschien iets te veel heeft laten leiden door een paar kranten en een wereldberoemde misdaadverslaggever - dus daar is de schaamte al onderweg.

Zou Kok zich schamen voor z'n BMW van drie ton?

Toch een hele stap voor iemand die gewend was aan een eenvoudige broodtrommel op de bagagedrager. Onder druk van welke media en welke publieke opinie moet hij nu in een tank naar z'n werk?

Aan de andere kant kun je redeneren dat Máxima - een burgermeisje tenslotte, dat bewijst het feit dat ze op haar eerste reis met de familie haar onderbeen breekt; koningskinderen komen per definitie ongeschonden van wandelen, skiën, vliegen en bungeejumpen terug - dat Máxima straks van haar salaris jaarlijks vier pantserauto's kan kopen.

Overigens mogen we bij haar huwelijk demonstreren. Maar, allicht: niet schaamteloos.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden