Schaaktoernooi in RAI feest van collectiviteit

Donner-Memorial Wit: Ligterink Zwart: Pachman 1. d2-d4 d7-d5, 2. c2-c4 c7-c6, 3. Pb1-c3 Pg8f6, 4. e2-e3 e7-e6, 5. Pg1-f3 Pb8-d7, 6....

Van onze verslaggever

Jan Joost Lindner

AMSTERDAM

De laatste ronde van het Donner Memorial schaaktoernooi was bijna vier uur oud toen koploper Joesoepov zijn koning omlegde en zuurzoet hekkesluiter Lobron de hand reikte. Zo voorkwam de Rus, op de veertigste zet en met met beide vlaggen op vallen, mat in één. Het was een bijzonder moment. Het wegens gebrek aan spanning vrijwel overleden toernooi rees uit zijn tombe als wijlen de heer Lazarus.

De Brit Adams was nu ineens cowinnaar. Joël Lautier had nog kansen. En Jeroen Piket, nog in volle strijd gewikkeld met wereldkampioene Jun Xie, keek om en zag wat er op het spel stond. De winnaar van zijn eigen partij zou ook in de eerste prijs en de royale eer delen.

Was dat de in de RAI zo populaire Xie geweest dan had zij de scalpen van de drie Nederlandse 2600plussers China mogen binnendragen, vermoedelijk zonder invoerrechten. Dit toernooi - waarin zij veruit de laagste rating had - kon al niet meer stuk, nu minstens een vijftig procent-score vaststond. Eerder had zij Timman geflest en zaterdag werd Paul van der Sterren, nog wel op diens eigen terrein, de strategie, sierlijk omgebracht.

Maar de derde der laaglandse musketiers, Jeroen Piket, mocht tegen haar niet mopperen over zijn stelling, toen Joesoepov een bord verder opgaf. Wat later won hij met een jolige truc de 'kleine kwaliteit'. Het eindspel was nog een moeizame affaire, zelfs met een tweede tijdnood voor Piket.

En er dreigde nog even een derde, want hij moest zondagavond in een Duitse tv-studio alweer spelen, nu voor het oog van miljoenen huis- en clubschakers. Arbeidsschuw is-ie niet. De winst tegen Jun Xie, de gedeelde toernooiwinst en de trein naar het oosten werden alle tijdig gehaald, zodat de brede Leidse delegatie kon glimmen van plezier. Vriend Lobron werd bezongen en befuifd.

Die had zaterdag lelijk en onnodig verloren van Jan Timman. Zondag hield hij als herboren enig voordeel vast tegen Joesoepov. Menigeen voorspelde dat 'de Muur' de zaak in Lobrons habituele tijdnood wel minstens recht zou trekken. Maar ook de ex-Moskoviet kwam in zware tijdnood. Ditmaal vluggerde Lobron gehaaid en zonder bok aan het eind. Het was Joesoepov die brak, wat in een lastig te verdedigen stelling op zichzelf niet verbaasde.

Voor Timman liep het toernooi beter af dan het was begonnen. In de slotronde won hij een harde partij tegen Joël Benjamin. Dit na een kwaliteitsoffer dat enige aanval en op den duur een peloton witte pionnen opleverde. Timman eindigde na lang zwoegen nog in de plus, op een halfje achter de drie winnaars.

Lautier won zaterdag fraai van Benjamin. Maar zondag zat de gedeelde toernooiwinst er niet in. Een rommelige stelling tegen Sokolov werd geleidelijk minder en in een traag eindspel werd de jonge Parijzenaar weggeschoven.

Michael Adams - evenals Piket toernooiwinnaar met zeven remises en tweemaal winst - stond vrijwel verloren tegen Van de Sterren. Maar deze is al ronden droefstemmend van slag en miste nu materiaalwinst en later nog allerlei kansen op minstens gelijk spel. Hij ging in tijdnood kansloos onderuit en eindigde nog laatste met Benjamin. Terwijl Adams zo gedeeld toernooiwinnaar werd.

Ook de Knarrengroep werd een feest der collectiviteit. Maar die kant ging het, op de rustige golfslag van halve punten, al een tijd op. Oud-wereldkampioen Smislov (73) moest zondag nog voor remise werken, want grootmeester Hort bleef lang een voordeeltje uitmelken. Inmiddels had de andere koploper, Wolfgang Unzicker (69), al het punt gedeeld met Bronstein.

Beiden liepen wel het risico dat de oude partizaan uit Tito's leger, Svetozar Gligoric (71), met de eerste prijs (vierduizenden gulden) ging strijken. Die stond een pion voor tegen Hans Ree, maar deze bevorderde de collectivisatie aan de top door ferm stand te houden.

Meester Gert Ligterink herrees na twee nederlagen. Hij won met een oogstrelende combinatie (zie partij) en was na afloop verbaasd dat Ludek Pachman niet met 22..Le4 voor pionverlies bij ongelijke lopers koos. Ook dan heeft wit voortreffelijke winstkansen. Ligterink eindigde, samen met Velimirovic, een halfje achter de leiders. Een resultaat, waar hij ruim een week geleden ongetwijfeld zó voor getekend zou hebben.

Het open kampioenschap van Nederland werd gewonnen door Khuzman uit Israël. Hij bleef zaterdag met een ziek hoofd en een zieke stelling overeind tegen Van der Wiel en had zondag aan een safe remise tegen Nijboer genoeg voor de titel. Tweede werd de origineel spelende Brit Julian Hodgson.

Het was een première, dit sterke en brede toernooi (met nog twee grote groepen naast het open kampioenschap). Amsterdam had al enkele jaren geen groot toernooi meer. Er zijn, nog tentatieve, plannen om door te gaan. Al zal de wat al te rustieke Knarrengroep wel geen blijvertje zijn.

Donner-Memorial Wit: Ligterink Zwart: Pachman 1. d2-d4 d7-d5, 2. c2-c4 c7-c6, 3. Pb1-c3 Pg8f6, 4. e2-e3 e7-e6, 5. Pg1-f3 Pb8-d7, 6. Lf1-d3 Lf8-b4, 7. a2-a3 Lb4-a5, 8. 0-0 0-0, 9. Dd1-c2 d5c4, 10. Ld3c4 La5-c7, 11. Lc4-a2 e6-e5, 12. Lc1-d2 e5d4, 13. e3d4 Pd7-b6, 14. h2h3 Pb6-d5, 15. Tf1-e1 Pd5-f4, 16. Ta1-d1 Pf6d5, 17. Pc3d5 Pf4d5, 18. Pf3-g5 g7-g6, 19. Pg5-e4 Lc8-f5, 20. Ld2-h6 Tf8-e8, 21. La2d5 c6d5, 22. Dc2c7 Dd8c7, 23. Pe4-f6+ Kg8-h8, 24. Te1e8+, wit wint.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden