Scepsis over missie in Uruzgan onder PvdA-leden wijd verbreid

Aan de vooravond van het kabinetsbesluit over Afghanistan laat de PvdA-achterban een vernietigend oordeel horen...

Van onze verslaggever Theo Koelé

UTRECHT ‘Wie gelooft in vredesnaam dat je met kanonnen democratie kunt brengen?’ De eerste vragensteller tijdens een PvdA-discussiebijeenkomst over Afghanistan vertolkt de mening van menig partijgenoot. Scepsis over de Uruzgan-missie is wijd verbreid onder aanhangers van de regeringspartij, aan de vooravond van een kabinetsbesluit over verlenging van die operatie.

In Utrecht heeft de PvdA maandag een reeks debatten over de omstreden missie afgerond. Partijvoorzitter Liliane Ploumen verheelt niet dat de partij verdeeld is. Dat bleek niet alleen tijdens eerdere bijeenkomsten, maar ook uit honderden bijdragen op de website van de PvdA.

Ploumen houdt de ongeveer honderd toehoorders voor dat ze niet voor niets gekomen zijn: het kabinet noch de fractie heeft al een standpunt ingenomen. Formeel mag dat waar zijn, maar in de fractie circuleren allerlei verhullende termen om te kunnen instemmen met verlenging van de missie: ‘Verantwoorde afbouw’, is zo’n eufemisme. Anderen spreken over een ‘overbruggingsmissie’.

De Tweede Kamerleden Angelien Eijsink en Martijn van Dam, respectievelijk defensie- en buitenlandwoordvoerder in de fractie, leggen maandag voor het laatst hun oor te luisteren bij de uiterst kritische achterban. Ze mengen zich in de discussie, zonder het achterste van hun tong te laten zien.

Ook PvdA-minister Bert Koenders van Ontwikkelingssamenwerking is aanwezig – als toehoorder, zo laat hij vooraf weten. Koenders, nauw betrokken bij de besluitvorming, kan de verleiding echter niet weerstaan de microfoon te grijpen. Voor een gematigd positief verhaal: in grote delen van Afghanistan wordt vooruitgang geboekt, en zelfs in de geïsoleerde straatarme provincie Uruzgan komen meer ontwikkelingsprojecten van de grond dan hij gedacht had – vooral dankzij Afghaanse hulpverleners. Waarmee hij niet vooruit wil lopen op een kabinetsbesluit, zo voegt hij er haastig aan toe.

De minister wordt geflankeerd door generaal Ton van Loon, die een half jaar lang het bevel voerde over alle NAVO-troepen in het zuiden van Afghanistan. Hij probeert het beeld weg te nemen dat Amerikanen met hun jacht op Taliban-strijders en andere vijandige elementen de wederopbouw door Nederlandse troepen verstoren. Zowel voor de Amerikanen als de Nederlanders geldt: vechten en wederopbouw gaan hand in hand.

Vanuit de zaal klinkt, naarmate de avond vordert, het verwijt dat critici te weinig aan het woord komen. Als ze de kans krijgen, is hun oordeel vernietigend. ‘De hardste voorwaarde van Nederland bij het begin van de missie was dat we twee jaar zouden blijven. Nu laat de PvdA zich op sleeptouw nemen door premier Balkenende en NAVO-chef De Hoop Scheffer, en zakken we verder het moeras in’. Er volgt een bescheiden applaus.

Aan het slot neemt een engelstalige Afghaan het woord. Hij stelt zich voor als PvdA’er, prijst de partij voor de interne discussie, en doet een dringend beroep op Nederland om troepen in Uruzgan te handhaven.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden