Scala is een theatraal en muzikaal dansspel over machtsrelaties in een decadente cultuur

Theater (dans) - Scala van Scapino Ballet

Met het theatrale Scala maakt Ed Wubbe een duister alter ego van de eerdere, bejubelde baroksensatie Pearl. De Scapino-dansers geven hun personages met veelzeggende armgebaren krachtig karakter.

Scala door Scapino Ballet Rotterdam en Combattimento. Foto Hans Gerritsen

'Eén brok barok' en 'Nederland kan wel wat barok gebruiken'. Met deze slogans prijst Scapino Ballet Rotterdam in reclamespotjes zijn nieuwste dansvoorstelling aan: Scala, opvolger van de bejubelde baroksensatie Pearl (2012), eveneens live begeleid door de muzikanten van Combattimento (toen nog: Combattimento Consort). Het leuke van Scala is juist dat het geen brók barok is, maar een theatraal en muzikaal dansspel over machtsrelaties in een decadente cultuur.

Geen enkele verhouding is betrouwbaar, of die nu wordt uitgedrukt in hoger of lager geplaatste figuren in schilderachtige groepsportretten of in venijnige duetten. Wie híér een pas de deux aangaat, wordt dáár onderuit gehaald. Wie lyrisch in lijn met het ensemble opgaat, wordt even later onder de oksels gepakt en weggesleept. Zo melodramatisch als er wordt gesmacht - de roep 'Giacomo', een verwijzing naar vrouwenversierder Casanova, blijft onbeantwoord - zo koel en hardvochtig laten ze elkaar vallen.

Scala (****), dans.
Door Scapino Ballet Rotterdam en Combattimento, 7/12, Rotterdamse Schouwburg.
Tournee t/m 25/3.

Artistiek leider Ed Wubbe maakte een duister alter ego van Pearl. De weelderige witte kostuums zijn vervangen door zwart damast en met goud ingeweven brokaat, nog wel met die zwierende verlengstukken op de heup, panieren geheten. Vivaldi, met zijn vrolijke vioolconcerten, is naar de achtergrond gedrongen door mooi uitgevoerde, melancholieke concerten van Henrico Albicastro. Aangevuld met voor strijkers bewerkte klavecimbelsonates van Domenico Scarlatti en werk van minder bekende Italiaanse barokcomponisten. Countertenor Kaspar Kröner en sopraan Cristina Grifone duiken soms op uit de coulissen, om de uit elkaar vallende hofhouding hartstochtelijk van commentaar te voorzien. Bijvoorbeeld met het volkse liefdeslied Amante Felice van de kosmopolitische componist Agostino Steffani.

De leden van Combattimento maken er op viool, contrabas, klavecimbel, chitarrone en hobo een vurig feestje van. De Scapino-dansers geven op hun beurt hun personages met veelzeggende armgebaren een stevig karakter mee, zoals Bonnie Doets als getergde koningin, Jozefien Debaillie als bedrogen vrouw en Bryndis Brynjolfsdottir als de puurste onder de gekwestse dames. Net als de heren zijn ze zwaar opgemaakt.

Dat Mischa van Leeuwen hen volgt met logge camera voegt weinig toe. De geprojecteerde close-ups zijn in het donkere, matig belichte decor slecht te zien. En er is geen sprake van camera-acteren waarbij iets intiems wordt prijsgeven. Ook de uitroepen en het gemompel achter microfoons mogen achterwege blijven. Dat heeft deze theatrale choreografie helemaal niet nodig. Die toont de achterkant van de barok in vijftig tinten zwart, met een moderne twist, weerspiegeld in geraffineerde gothickapsels en ravissante kostuums (van Wubbes vaste ontwerper Pamela Homoet).