Saving actor Ryan

De mateloos populaire Amerikaanse acteur Ryan Gosling stopt even met acteren. In 'The Place Beyond The Pines' laat hij nog eens zien hoe goed hij in de huid kan kruipen van een nieuw soort Amerikaanse held. Met andere woorden: wat een rotbeslissing.

Je kunt er ook te mal uitzien, realiseerde Ryan Gosling (32) zich, toen hij op de filmset van The Place Beyond the Pines voor het eerst in de spiegel keek als zijn personage: de afgetrainde kermisstuntman en bankovervaller Handsome Luke. De acteur had vooraf van de regisseur zijn eigen look mogen bepalen: platinablond kapsel en een rijke variëteit aan tatoeages, waaronder enkele in het gezicht. 'Het moest iemand zijn aan wie je kon zien dat hij al een leven vol verkeerde beslissingen achter zich heeft, vandaar die tatoeages. Maar het was duidelijk te veel van het goede: ik zag er belachelijk uit.'


Hij klopte aan bij regisseur Derek Cianfrance (onder meer Blue Valentine, eveneens met Gosling), of het toch niet wat minder kon. Nee, zei die. 'Je hebt dit bedacht en nu moet je het ermee doen. Deze film gaat juist over de consequenties van iemands daden.'


Gosling: 'Ik zag in dat ik me zo extreem had uitgedost dat het kijkers zelfs zou kunnen afleiden van de film en ik schaamde me daarvoor. Maar uiteindelijk had Derek gelijk: die schaamte droeg bij aan het acteren. Met zijn tatoeages, spieren en wapens is Luke een smeltkroes van masculiene clichés.'


En een herkenbaar sujet, voor wie de carrière van de acteur volgt. Met zijn hoofdrol als zelfgeobsedeerde stuntman in Nicolas Winding Refns bekroonde genrefilm Drive gaf Gosling in 2011 een draai aan een van Hollywoods oertypes: de zwijgzame held. Vertrouwd hard van buiten en zacht van binnen was die, maar nu ook maniakaal en ziekelijk romantisch. 'Iemand die te veel films heeft gezien', aldus Gosling.


In mei gaat in Cannes Only God Forgives in première, de naar verluidt minstens zo gewelddadige voortzetting van Drive, waarin de acteur de hoofdrol speelt als vechtsportende crimineel in Thailand. Twee films waarin Refn en Gosling het mannelijke heldentype zowel uitventen als becommentariëren.


'Ik ben allergisch geraakt voor gratuit geweld in films', stelt de Canadees Cianfrance, die zijn acteur Gos-ling in New York vergezelt tijdens een interviewsessie voor The Place Beyond the Pines. 'Ik wil niet nog een keer zien hoe een kogel in slowmotion een schedel splijt en hersenen op een muur sproeit.' Niettemin komt er ook in deze film geweld voor. 'Het gaat over een bankrover, dus ik moet wel. Maar ik richt me op het verhaal erachter, wil vastleggen hoezeer een enkel gewelddadig moment doorwerkt, zelfs een generatie later.'


Zijn film is daartoe opgedeeld in segmenten: Goslings stuntman verdwijnt na een uur rigoureus uit zicht, waarna het verhaal verder wordt verteld vanuit het perspectief van een politieagent, gespeeld door Bradley Cooper (The Hangover, Silver Linings Playbook).


Gosling kwam zelf met het idee een bankovervaller te spelen; een lang gekoesterde fantasie. 'Ik had een heel schema uitgewerkt hoe dat moest, met behulp van een motor.'


Cianfrance tuigt zijn fictiefilms graag zo realistisch mogelijk op. 'Ik werkte voor The Place Beyond the Pines nauw samen met de politie en had verzocht of ze me in contact konden brengen met een echte bankrover. Op een dag brachten ze er eentje naar mijn kantoortje, net op vrije voeten na tien jaar cel. Hij leerde me onder meer dat bankovervallen in films veel te gladjes verlopen.'


Wanneer Luke ontdekt dat hij een kind heeft verwekt bij een ex-liefje (rol van Eva Mendes, Goslings vriendin) verruilt hij zijn bestaan als rondreizende stuntcoureur voor dat van gemotoriseerd overvaller.


Voor de overvalscènes werden lokale bankmedewerkers gecast die allemaal al wel eens een overval hadden meegemaakt. De eerste opnamen met de amateur-acteurs verliepen rampzalig. Cianfrance: 'Iedereen straalde en keek blij toen Ryan binnenkwam als overvaller. Wow, Ryan Gosling! Ryan wist niet wat hij daarmee aan moest, dus ik zei tegen hem: 'Maak ze bang!' Dat lukte pas na de 15de take, toen Ryan volkomen desperaat en krijsend rondliep - die opnamen hebben we gebruikt.'


Gosling prijkt momenteel boven aan de Hollywood-piramide en kondigde vorige week een rustpauze aan als acteur. 'Ik heb het perspectief verloren, ik moet onderzoeken waarom ik doe wat ik doe.' Het werd binnen de entertainmentwereld als groot nieuws ontvangen. In Groot-Brittannië richtten fans direct een telefonisch steunpunt in waarop bellers een bandje kunnen afluisteren met troostende woorden van Gosling zelf, geknipt en geplakt uit enkele van zijn meer romantische films.


De uitgeacteerde acteur, die deze zomer zijn eerste speelfilm hoopt te regisseren, leek lange tijd voorbestemd voor een carrière in de marge van Hollywood. Als kind drong hij door tot de Mickey Mouse Club, de Disney-jeugdstal die ook Justin Timberlake, Britney Spears en Christina Aguilera voortbracht. Maar als enige Canadees uit de groep werd Gosling onvoldoende getalenteerd bevonden voor de dansstukken, en gaandeweg minder ingezet. Inmiddels naar Florida verhuisd met zijn alleenstaande Mormoonse moeder en zusje, belandde kostwinner Gosling in het B-circuit op tv. 'Er waren tijden dat ik mijn verleden als kindacteur wilde verbergen, maar dat ging niet. Zeker niet met Google. Inmiddels zie ik het als voordeel: het herinnert me eraan nederig te zijn.'


Zo maakte een oud-lid van de Backstreet Boys onlangs bekend dat Gosling hem ooit over de telefoon vroeg toe te mogen treden tot de jongensgroep. Schade kan het nauwelijks nog aanrichten: in 2011 werd Gosling door een columnist van Time Magazine nog uitgeroepen tot 'coolste persoon van het jaar'.


Wie hem een poosje observeert in gesprek met de pers, herkent al snel de trucjes waarvan hij zich bedient. De glimlach die niet doorzet en niks blootgeeft. Of zijn gewoonte om je na een vraag eerst een seconde lang onbewogen aan te staren. Het werkt allemaal, en niet alleen in filmscènes. Vraagt iemand naar zijn geheim bij het spelen van al die intense personages, dan volgt een zowel relativerend als pasklaar antwoord: 'Niet met je ogen knipperen.'


Dat hij een begenadigd acteur is, werd in 2001 duidelijk bij zijn indringende optreden als joodse neonazi in het Amerikaanse drama The Believer (2001), maar die rol kleurde vervolgens het aanbod: 'Ik kreeg almaar psychopatenrollen aangeboden'.


Met The Notebook kwam een paar jaar later dan eindelijk die in Hollywood zo belangrijk geachte succesrol als romantic lead. De regisseur van het conventionele liefdesdrama mocht in interviews nog zeggen dat hij Gosling had gecast omdat die juist niet standaardknap of -cool was, maar daar dacht het bioscooppubliek anders over.


Waar vrijwel alle acteurs van zijn generatie zo'n status direct zouden bestendigen door aan te haken bij een superheldenvehikel, bleef Gos-ling rustig koersen op de wat kleinschaliger films. De eerste Oscarnominatie volgde in 2006, voor zijn rol als een aan crack verslaafde geschiedenisdocent in Half Nelson.


En nu wil hij zelf regisseren: een fantasy-noir met in de hoofdrol Christina Hendricks (Mad Men, Drive). 'Ik zeg er inhoudelijk nog niks over, maar ik onderschat het zeker niet.' Dat het filmen collega's als Ben Affleck en George Clooney (Gosling speelde in Clooneys politieke thriller The Ides of March) schijnbaar makkelijk af gaat, zegt hem niks. 'Dat betekent niet dat het makkelijk ís. Als acteur kon ik me achter een rol verstoppen. Als filmmaker sta je naakt.'


Nog drie Goslings


De bioscoopbezoeker heeft nog drie Ryan Gosling-films tegoed voordat de acteur tijdelijk stilvalt. Behalve het drama The Place Beyond the Pines en Only God Forgives (een soort Drive, maar dan anders) nam de acteur afgelopen jaar ook nog deel aan een onbekend filmproject onder regie van 's werelds vermaardste filmkluizenaar, Terrence Malick. Een titel is er nog niet, een cast wel (verder o.a. Christian Bale en Natalie Portman). De film staat net als Only God Forgives op de tiplijstjes voor het Cannes Filmfestival, dat over een maand plaatsvindt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.