Save the Children: Grote kans op 'gebroken generatie' door extreme stress Syrische kinderen

De oorlog in Syrië heeft een verwoestend effect op de mentale gezondheid van kinderen. Veel kinderen vertonen ernstige stress, die blijvende gevolgen kan hebben voor hun emotionele en cognitieve ontwikkeling, zo stelt hulporganisatie Save the Children in het dinsdag verschenen rapport Invisible Wounds.

Reddingswerkers van de Witte Helmen redden kinderen na een bomaanslag.Beeld reuters

'Na zes jaar oorlog staan we op een kantelpunt', aldus het rapport. 'De invloed van het geweld en de onzekerheid is zo groot, dat de schade onomkeerbaar kan zijn. Het risico van een gebroken generatie, verloren door trauma's en extreme stress, is nooit groter geweest.'

Onderzoeken in vluchtelingenkampen toonden al eerder 'schokkende niveaus van trauma' onder Syrische kinderen, maar nu is voor het eerst onderzoek gedaan in het land zelf. Save the Children sprak met 450 kinderen en volwassenen in zeven van de veertien provincies.

De symptomen zijn onmiskenbaar: bedplassen en slaapstoornissen, zelfbeschadiging en gedachten over zelfmoord, agressie en teruggetrokken gedrag, hoofdpijn, ademhalingsproblemen en spraakstoornissen. Sommige kinderen hebben zelfs het vermogen verloren om te praten. 'Mijn zoontje van 3 wordt midden in de nacht schreeuwend van angst wakker', zo wordt vader Firas geciteerd.

Een permanent hoog stressniveau kan de ontwikkeling van de hersenen verstoren. Dat schaadt de leer- en denkcapaciteit van kinderen. Ook andere organen worden aangetast, wat op latere leeftijd kan leiden tot hartkwalen, een verzwakte afweer en depressie. 'De kansen op volledig herstel worden met de dag minder.'

De voornaamste oorzaak van wat Save the Children 'vergiftigende stress' noemt, zijn de voortdurende bombardementen en beschietingen in een omgeving die ook verder geen enkele veiligheid biedt. De meeste geïnterviewde kinderen waren te bang om buiten te spelen, gingen niet langer naar school en kennen de dood van nabij. 'Ze hebben vrienden en familieleden voor hun ogen zien sterven of bedolven zien worden onder het puin van hun huis.'

Een kwart van de kinderen zei niemand te hebben om mee te praten als zij zich bang of verdrietig voelen. Veel scholen en ziekenhuizen zijn vernield - bij uitstek de instellingen die getraumatiseerde kinderen zouden kunnen helpen wanneer zij dat het hardst nodig hebben.

Sociaal werker Sharif vertelt in het rapport over 'iets dat we niet eerder hadden gezien', een jongetje van 12 dat een half jaar geleden zichzelf van het leven beroofde. 'Zijn vader was omgekomen door een autobom. Ze vertelden het kind dat zijn vader als martelaar naar het paradijs zou gaan. Dus hij dacht dat hij zijn vader zou terugzien als hij zou sterven. Hij hing zich op met een sjaal.'

Het treurig stemmende rapport bevat toch ook een optimistische toets: 'Het is niet te laat.' De onderzoekers vonden 'glimpjes van hoop'. 'De Syrische kinderen zijn ongelooflijk veerkrachtig. Ondanks wat ze hebben meegemaakt, dromen veel kinderen nog steeds van een betere toekomst. Ze willen dokter of leraar worden en bijdragen aan een vreedzaam Syrië.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden