Saudische smeerolie voor meest 'pure' vorm islam

Ook moslims in Nederland krijgen geld uit Saudi-Arabië. De daarmee gepaard gaande puriteinse geloofsverbreiding, is een gevaar, volgens de inlichtingendienst AIVD....

De missie had tot doel om de ware islam te verspreiden, wat in de ogen van Saudi-Arabië het salafisme was. Een puriteinse of orthodoxe uitleg van de islam, volgens de opvattingen van Mohammed Ibn Abd al-Wahhab, een geleerde uit de achttiende eeuw. De leer wordt in het Westen nog wel eens wahabisme genoemd, maar moslims zelf spreken over 'ware moslims' of 'salafisten'.

Zij streven naar de terugkeer van de zuivere islam, het geloof uit de tijd van Mohammed. Er zijn twee hoofdstromingen. De ene erkent het gezag van schriftgeleerden die aan het Saudische koningshuis zijn gelieerd, de andere doet dat niet en propageert de jihad tegen zowel het koningshuis als het Westen.

Geen van beide stromingen aanvaardt waarden als democratie, gelijke rechten van man en vrouw en vrijheid van meningsuiting. Veel van hun imams achten integratie van moslims in het Westen niet wenselijk.

Ook naar Nederland kwam er geld vanuit Saudi-Arabië voor de oprichting van moskeeën of andere organisaties. Een salafitische signatuur dragen: El Tawheed in Amsterdam, As Soennah-centrum Sjeik Al Islam Ibn Taymia in Den Haag, islamitische centrum Al Fourkaan in Eindhoven, moskee Al Mouahidine in Helmond, de stichting voor Islamitische Jongeren in Breda en de stichting voor Opvoeding en Overdracht van Kennis in Tilburg. Niet salafitisch maar wel gefinancierd door Saudi-Arabië is de moskee Annasr in Rotterdam.

Samen met de Verenigde Staten heeft Saudi-Arabië nu zelf Al-Haramain op de zwarte lijst geplaatst. Het is een van de niet-gouvernementele organisaties die geld verdeelden en de salafitische opvatting uitdroegen. Zoals ook Muslim World Leaque (in Nederland de Stichting Moslim Wereld Liga Nederland), World Assembly of Muslim Youth en International Islamic Relief Organisation. Ze geven geld en helpen met de oprichting van orthodoxe moskeeën, het betalen van imams of het uitgeven van salafitische literatuur.

Volgens de AIVD hebben ze jarenlang ongecontroleerd geld kunnen verstrekken en werd ook op de besteding nauwelijks toezicht gehouden. Met name in conflictgebieden zou dat geld zijn gebruikt voor niet-humanitaire doeleinden, zoals de gewapende strijd. Om die reden werden kantoren van Al-Haramain in Bosnië-Herzegovina en Somalië gesloten, toen werd ontdekt dat er rechtstreekse banden waren met Al-Qa'ida en de Taliban.

Uit de AIVD-studie naar de Saudische invloeden in Nederland blijkt dat het salafisme sterke aantrekkingskracht heeft op sommige groepen jongeren, omdat de leer eenvoudige antwoorden geeft op identiteitsvragen waarmee ze worstelen. Een zuivere moslim kan al het onislamitische uit zijn leven bannen, maar daardoor ook gemakkelijk radicaliseren. De meerderheid van de imams in Nederland komt niet uit Saudi-Arabië, maar zijn daar meestal wel opgeleid. Hun preken en die van gastsprekers verdragen zich slecht met de Nederlandse normen en waarden, zegt de AIVD. Ook wordt opgemerkt dat moskeebezoekers relatief onverschillig reageren. Zij zien de moskee als hun gebedshuis en komen er niet vanwege de politieke boodschap.

Toch is de AIVD bezorgd over de verspreiding van de intolerante opvattingen en het effect op de integratie. Gewezen wordt op de websites van radicale salafitische schriftgeleerden, die jonge moslims van advies dienen over jihad en martelaarschap.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden