Saudi-Arabië maakt een droom tot werkelijkheid

De absolute monarchie van Saudi-Arabië zet vandaag zijn eerste schrede op het pad der democratie. Voor het eerst in de geschiedenis worden er gemeenteraden gekozen....

De hoofdstad van Saudi-Arabië is sinds twee weken het toneel van heftige verkiezingscampagnes. Riyad is volgeplakt met posters, overal worden pamfletjes uitgedeeld en mobiele telefoons worden bestookt met sms'jes. Sommige kandidaten maken de kiezers bekend met hun programma met behulp van een Power Point-presentatie op hun laptop.

Maar niet alle campagnetechnieken zijn zo hypermodern. Midden in de stad zijn bedoeïenententen verrezen, midden tussen de kantoortorens. Daar staan groepjes mannen kopjes sterke zwarte koffie te drinken. Elke avond worden er duizenden schapen geslacht voor de bezoekers van de verkiezingsbijeenkomsten die in de tenten worden gehouden. Riyad heeft slechts zeven raadszetels te verdelen, maar daar dingen 650 kandidaten naar mee.

'Als burger van Saudi-Arabië zie ik dit als de eerste stap in de richting van een volledige democratie', zegt Sulaiman el-Enezi, de woordvoerder van een van de kandidaten. 'Tien jaar geleden had geen mens kunnen denken dat hier op een dag een journalist zou komen praten met een mediamanager, in een campagne voor een politicus die niet wordt benoemd maar gekozen. Als je zoiets tien jaar geleden had voorspeld, had iedereen je voor gek verklaard. Maar nu zien we een droom tot werkelijkheid worden - en ik denk niet dat het hierbij zal blijven.'

Helaas is de droom nog niet voor iedereen tot werkelijkheid geworden . Vrouwen mogen namelijk niet meedoen, ook al staat in de wet dat iedereen van boven de 21 stemrecht geniet, behalve militairen. Overheidsfunctionarissen beroepen zich echter op praktische problemen. Sinds kort hebben ook de vrouwen in Saudi-Arabië recht op een identiteitsbewijs, maar in die korte tijd heeft nog niet meer dan 6 procent van de vrouwen er eentje aangevraagd. En zonder identiteitskaart kun je je niet als kiezer laten registreren. Volgende keer, in 2009, dan zullen de vrouwen er zeker bij zijn, beloven de autoriteiten.

'Ik begrijp best dat er problemen zijn, maar het is toch wel treurig dat wij niet mogen meestemmen, daar hebben wij gewoon recht op', zegt de 25-jarige journaliste Iman Qahtani. 'En er is nóg een reden dat wij niet mogen meedoen: in dit conservatieve land hebben veel mensen nog moeite met vrouwen die gaan stemmen - laat staan dat ze lid worden van de gemeenteraad.'

Overigens wordt maar de helft van de raadsleden gekozen - de anderen worden nog steeds benoemd. 'Het lijkt misschien maar een klein stapje, maar we zullen er veel van leren', zegt minister van Arbeid Ghazi Algosaibi. 'Als deze verkiezingen een succes worden, kunnen we daaruit afleiden wat onze volgende stappen moeten zijn.'

Zo'n volgende stap zou het verlenen van meer bevoegdheden aan de Majlis el Shoura kunnen zijn. Er is al sprake van dat er over vier jaar wellicht verkiezingen zullen worden gehouden voor deze nationale adviesraad, waarvan de leden tot op heden altijd zijn benoemd.

'Het probleem is dat de regering de burgers wel rechten kan verlenen, maar dat die daar niet veel mee doen', zegt een van de kandidaten in Riyad, doelend op het feit dat slechts een kwart van de stemgerechtigden zich heeft laten registreren. 'We hebben iedereen zo nadrukkelijk opgeroepen toch vooral te gaan stemmen, dat we eigenlijk op honderd procent hadden gerekend. Maar misschien weten ze nog niet goed hoe het in zijn werk gaat met de registratie en zo.'

De Saudi's die zich wèl hebben laten registreren hebben ook de weg naar de campagnetenten weten te vinden. Daar melden ze zich met wensen en verlangens die niet altijd even realistisch zijn. Maar ook de beloftes van de kandidaten zijn niet altijd even realistisch: Riyad zal schoner worden, Riyad zal groener worden - en de corruptie, die zal natuurlijk met wortel en tak worden uitgeroeid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden