Saudi-Arabië is hel voor gastarbeiders

De honderdduizenden buitenlanders die illegaal in Saudi-Arabië verblijven, krijgen een 'geciviliseerde behandeling'. Dat zegt de directeur-generaal van het ministerie van Immigratie over hun gedwongen repatriëring....

Van onze buitenlandredactie

AMSTERDAM

Ter verdediging van hun deportatiepolitiek stellen de Saudische autoriteiten zich op een legalistisch standpunt - de maatregel zou louter arbeiders zonder werk- en verblijfsvergunning treffen. Dit is de halve waarheid. Honderdduizenden van de opgejaagde arbeiders zijn legaal Saudi-Arabië binnengekomen - vaak tegen betaling van forse sommen geld - maar zij werden illegaal doordat zij zonder toestemming van hun Saudische werkgever/sponsor van baan wisselden. Hun paspoorten zijn meestal in beslag genomen door hun ex-werkgevers.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken had in juli gewaarschuwd dat illegalen die niet vóór 17 oktober waren vertrokken, een half jaar cel riskeerden en 27 duizend dollar boete. Naar schatting een half miljoen illegalen heeft van de amnestiemogelijkheid gebruik gemaakt, op een totaal van 700 duizend.

Voor de achterblijvers kennen de Saudi's geen pardon. Volgens diplomaten in Riyad worden illegale Aziaten en Afrikanen die de afgelopen weken zijn opgepakt, soms zwaar mishandeld door de politie.

Het is de macht en willekeur van Saudische werkgevers die, geholpen door de overheid, uitbuiting van buitenlandse werknemers in de hand werken. De Amerikaanse mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch wijst er op dat de meeste terdoodveroordeelden in Saudi-Arabië buitenlanders zijn. Aziatische en Afrikaanse werknemers hebben de minste mogelijkheden om het rechtsstelsel in hun voordeel te manipuleren. In een berucht geval uit 1995 werd een Somaliër terechtgesteld vanwege een moord die was gepleegd vóór zijn aankomst in Saudi-Arabië.

De positie van illegale werknemers is dan ook een gevolg van de rechteloosheid van buitenlandse werknemers in het algemeen. In het rapport Saudi-Arabia/ Flawed Justice/The Execution of Abd al-Karim Mara'i al-Naqshabandi, dat deze maand verscheen, beschrijft Human Rights Watch hoe een Syrische werknemer ter dood wordt veroordeeld 'om te voldoen aan de verlangens van zijn rijke, hooggeplaatste werkgever', prins Salman.

De 40-jarige Al-Naqshabandi wordt uiteindelijk schuldig bevonden aan 'hekserij en het bezit van polytheïstische en bijgelovige boeken'. Hij werd op 13 december 1996 geëxecuteerd. De absurditeit van de aanklacht bewijst dat de werkgever van Al-Naqshabandi hem het zwijgen wilde opleggen. De familie van Al-Naqshabandi stelt dat hij 'te veel wist' van het privéleven en de zakelijke belangen van zijn baas.

Het is Human Rights Watch in de zaak-Al-Naqshabandi niet alleen te doen om de tekortkomingen van het rechtsstelsel, maar evenzeer om de zwakke rechtspositie van buitenlanders. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken noemt in zijn landenrapport 1996 de arbeidsomstandigheden voor buitenlandse werknemers in Saudi-Arabië soms zelfs te vergelijken met 'dwangarbeid'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden