Saturday night fever

Met twee programma's op de zaterdagavond en een prominente rol voor én achter de schermen is hij zeer succesvol in Hilversum. Tegelijk heeft hij iets raadselachtigs. Hoe komt dat, Reinout Oerlemans?

Reinout Oerlemans (41) is de beste pitcher van Hilversum, zo luidt de consensus in de mediastad. Als hij een televisieformat heeft bedacht, weet hij precies hoe hij het moet verkopen. Hij is vasthoudend; rust niet voordat hij persoonlijk langs mag komen om uit te leggen waarom een zender of omroep behoefte heeft aan dat specifieke programma. Dat doet hij dan ook uitvoerig, zodra hij binnen is. Met zijn grote lichaam zet hij zijn betoog kracht bij. Door te gaan staan, rond te lopen of soms zelfs op tafel te springen. Het oordeel van de Hilversumse bobo's is unaniem: de verkoper Oerlemans is gedreven, enthousiast en charismatisch.


Hij kan ook stug zijn. 'Het is geen man waarmee je makkelijk contact legt en een lullepotpraatje houdt', vindt NTR-baas Paul Römer. 'Hij wordt vaak neergezet als de geldwolf die geen scrupules kent', zegt programmamaker en regisseur Bert van der Veer. 'Zo ziet hij zichzelf niet.'


Soms is die defensieve houding minder gegrond. Zoals in 5 jaar later, het interviewprogramma uit 2008 waarin Jeroen Pauw bekende Nederlanders confronteert met uitspraken die ze vijf jaar daarvoor deden. Oerlemans antwoordt daarin vaak met een afgemeten 'weet ik niet', of zegt: 'stel gewoon je vraag, Jeroen, wat wil je nou eigenlijk weten?'


'Ik dacht: wat gebeurt hier?', zegt Jeroen Pauw nu. 'Ik had me ingesteld op een ontspannen gesprek. Hij had geen reden om zo defensief te zijn.' Oerlemans wijt zijn houding aan vermoeidheid door de vliegreis die hij zojuist had gemaakt. 'Ik had daardoor geen zin in het programma en dat straalde ervan af. Dat kan niet, vind ik nu.' Maar als hem iets dwarszit, laat hij dat merken. Zo zegt hij halverwege dit interview met de Volkskrant:


'Wat wil je allemaal nog meer weten? Is dit eigenlijk voor een groot artikel?'


Ja, het is een groot interview.

'Soms zit je lang met een journalist te praten en dan zie je daarvan maar weinig terug in de tekst.'


Dat zou je zonde vinden van je tijd.

'Eigenlijk wel, ja.'


Reinout Oerlemans is na vijf jaar terug als televisiepresentator. Sinds vorige week zaterdag presenteert hij Strictly Come Dancing, een wekelijkse dansshow van de AVRO. Het was sowieso een belangrijke avond voor hem, want op hetzelfde tijdstip ging op SBS6 Sterren springen op zaterdag van start. Het programma met de schoonspringende BN'ers is eveneens bedacht door Oerlemans' productiebedrijf Eyeworks.


'Nu ik dit allemaal zo vertel, besef ik dat het programma niet om mij draait', zegt Oerlemans drie dagen eerder als hij zijn medepresentator Kim-Lian van der Meij aankondigt op de perspresentatie van Strictly Come Dancing. Maar eigenlijk draait het wel om hem, zo blijkt uit de aandacht van de aanwezige fotografen en showprogramma's.


Het is een rol waar Oerlemans zelf ook nog aan lijkt te moeten wennen. De afgelopen jaren was hij vooral regisseur of televisieproducent: bekend om zijn werk. Nu hij weer presenteert, moet hij zich wel overgeven aan de belangstelling voor zijn persoon.


Waarom heb je eigenlijk zo'n hekel aan interviews?

'Nou ja, hekel. Ik vind het leuk om over mijn projecten te praten, maar niet over mezelf. Ik ben al zo lang op tv, over mij is weinig nieuws te vertellen. Als ik mezelf dingen hoor zeggen, denk ik: waarom zouden mensen dat willen weten?'


Terwijl jij als producer van succesvolle realityprogramma's weet dat mensen houden van persoonlijke verhalen.

'Ik begrijp dat het erbij hoort, maar eigenlijk wil ik me niet als bekende Nederlander profileren. Daarin verschil ik van artiesten: zij vinden het zalig zich bloot te geven. Dat hoort ook bij hun vak, als acteur vraag je mensen twee uur met je mee te leven.'


Wij kijken toch ook twee uur naar jou op televisie?

'Nee, mensen kijken naar de kandidaten. Die proberen steeds een ronde verder te komen. Ik neem de kijker bij de hand en probeer het verhaal te vertellen.


'Ik ben al 22 jaar op televisie. Dan kom je erachter dat je persoonlijke zaken liever afschermt. Ik kwam in Goede Tijden, Slechte Tijden terecht terwijl ik niet de ambitie had om bekend te worden. En dan keken ook nog eens twee miljoen mensen per dag. Het overviel me. Misschien heb ik daar het dubbele aan over gehouden: ik vind het heerlijk om in de televisiewereld te werken, maar zoek liever niet de spotlights op.'


Vijf jaar geleden stopte je met presenteren omdat het niet meer te combineren was met het leiden van Eyeworks. Waarom kan het nu wel?

'Ik zit nu in een andere fase. Toen bouwden we het bedrijf uit, wereldwijd. Inmiddels hebben we een mooi productiehuis en richten we ons op het creatieve: het bedenken van formats. Dat is een andere belasting dan de wereld rondreizen om bedrijven op te kopen.


'Ik was niet meteen enthousiast toen mij gevraagd werd dit programma te presenteren. Maar terug in de auto voelde ik de spanning komen. De afgelopen dagen stond ik in de studio en voelde die druk: zaterdagavond, Nederland 1, groot entertainment.'


Voor minder had je het niet gedaan?

'Nee.'


Had je Sterren springen op zaterdag willen presenteren?

'Dat is ook een leuk programma, maar...ehm. Dat weet ik niet.'


Had gekund, toch?

'Ik had het kunnen doen, maar wij maken zoveel programma's. Die kan ik niet allemaal presenteren. En ik vind het erg leuk om dit op Nederland 1 te doen. Het is het koningstimeslot, kom maar op.'


Als je Patty Brard in Sterren springen in badpak op een duikplank ziet bibberen en bij de sprong haar lip openvalt, denk je dan niet: wat doe ik die mensen aan?

'Nee. Ik vind het juist heel moedig dat ze daar gaat staan. Het was interessante televisie, zo met die camera recht op haar gezicht voordat ze een sprong maakt. Het is bijzonder om mensen uit hun comfortzone te halen.'


In Eva Jinek op zondag laakte je Nederlandse politici die zich in verkiezingstijd alles laten aanmeten 'als circushondjes'.

'Dat is een wereld van verschil. Bij politici hoort het om de inhoud te gaan. Ik kan me voorstellen dat je als televisiemaker doorschiet door veel lolligs van ze te vragen. En dat volksvertegenwoordigers en bestuurders erin meegaan. Daarmee komt het respect dat je voor hen hebt onder druk te staan. Maar in bekende Nederlanders stel je als burger geen vertrouwen, zoals je dat bij politici wel doet.'


Er wordt vaak laatdunkend gedaan over programma's zoals Sterren springen en Oh oh Cherso. Irriteert dat?

'We maken ook films en drama met Frans Weisz. Het gaat erom dat elk programma goed gemaakt is in zijn genre, dat is al moeilijk genoeg. Ik ben helemaal niet mee bezig hoe er vanuit een bepaalde hoek wordt gedacht over mijn programma's.'


En je familie? Je komt uit een chic Haags milieu.

'Ach, wat is chic.'


Ze hadden niet liever dat je concertpianist was geworden?

'Daar heb ik nooit iets van gemerkt. Ik hoef ook niet geaccepteerd te worden binnen een bepaald milieu. Ik vind wel dat je binnen een bepaalde grens moet blijven. Daarom is wat er is gebeurd in het VUmc met 24 uur: tussen leven en dood ook zo vervelend.'


'Reinout Oerlemans door de AVRO gestrikt om te presenteren. Hoeveel krijgt onze nationale gluurder daarvoor?', schrijft een verpleegkundige op zaterdagavond op Twitter. Blijkbaar is het debacle in het VUmc nog steeds verbonden met de persoon Oerlemans op televisie.


In februari werd bekend dat Eyeworks opnames maakte op de eerste hulp voor het RTL-programma 24 uur: tussen levenen dood. Toen bleek dat niet in alle gevallen toestemming was gevraagd om te filmen, ontstond grote ophef. RTL haalde het programma na een uitzending van de buis en het OM verdenkt Eyeworks en het ziekenhuis van het schenden van het medisch beroepsgeheim.


De woede richtte zich niet alleen op het VUmc, maar ook op Oerlemans. 'Reinout heeft eigenlijk de pech dat hij ook een bekende Nederlander is', zegt Gerard Timmer, directeur televisie van de publieke omroep. 'Als hij een succesvol programma bedenkt, gaat het niet over Eyeworks, maar over hem. Dat is leuk. Maar als het mis gaat, is dat blijkbaar een reden om op de persoon te spelen en hem extra hard aan te pakken.'


Hoe kijk je terug op 24 uur: tussen leven en dood?

'Daar hadden we beter over moeten nadenken. Er treedt een andere dynamiek op als je camera's ophangt in plaats van ermee rond te lopen. Dat is een feit, we hebben de implicaties ervan onderschat.


'Eyeworks is er echt niet zomaar in gegaan. We hebben precies gehandeld zoals het ziekenhuis had voorgeschreven. Een medisch-ethicus van het VUmc heeft er zelfs naar gekeken. Bovendien hebben we alles gedaan om patiënten duidelijk te maken dat we aan het filmen waren. Dat is niet in alle gevallen gelukt, dus daarin hebben we gefaald.'


Kun je je de boosheid voorstellen van patiënten die zijn gefilmd?

'Ja, ik kan me wel voorstellen dat je niet blij bent als je achteraf hoort dat het gesprek tussen jou en de arts is gefilmd.'


Wat had je zelf gedaan?

'Ehm, dat weet ik niet.'


In hoeverre was je bij de productie betrokken?

'Ik geef leiding aan Eyeworks wereldwijd, dus ik was niet dagelijks bezig met dit programma. Het kwam in een managementmeeting langs en dan vraag je hoe het ermee staat. Maar als het mis gaat, moet ik daar verantwoordelijkheid voor nemen. Natuurlijk is het vervelend dat het om mij draait. Wat dat betreft is niets menselijks mij vreemd.'


Volgens RTL-directeur Erland Galjaard ben je de afgelopen jaren minder jachtig geworden, iets rustiger. Nu presenteer je een familieshow op zaterdagavond. Ben je nog wel die harde zakenman die leeft om zijn formats te verkopen?

'Ja, en daar schaam ik me niet voor. Dit geldt denk ik voor iedere ondernemer: als ik iets in mijn hoofd hebt, wil ik er ook alles aan doen om dat idee over te brengen. Dan kunnen omroepen en zenders ja of nee zeggen, maar ik wil niet het gevoel hebben dat ik er meer aan had kunnen doen.'


En dus spring je nog steeds op tafels om formats te verkopen?

'Ach, dat is allemaal wat groter gemaakt dan het in werkelijkheid is.'


Een keer per maand op tafel?

'Neuh.' En dan, met een kleine glimlach: 'Twee keer.'


HOE GAAT HET MET EYEWORKS?

Het productiebedrijf van Oerlemans behaalde in 2011 wereldwijd een recordomzet van 237 miljoen euro. Twee jaar daarvoor moest Eyeworks nog met slecht nieuws komen: het bedrijf draaide voor het eerst in zijn bestaan verlies, doordat tv-zenders minder aan nieuwe formats uitgaven vanwege dalende advertentie-inkomsten. In die periode woonde Oerlemans in Los Angeles, met het doel de Amerikaanse markt te veroveren. Toen bleek dat hij harder nodig was in Nederland, kwam hij terug.Dat het vorig jaar zo goed ging met Eyeworks kwam vooral door het succes van Obese. Oerlemans verkocht het programma waarin zwaarlijvigen proberen af te vallen aan 125 landen. Maar de echte klapper, een programma van het kaliber The Voice van concurrent John de Mol, blijft tot dusver uit. Naast Obese produceert Eyeworks onder andere Oh oh Cherso, Sterren springen op zaterdag, Echte meisjes in de jungle, Help! Ons kind is te dik!, Sterren dansen op het ijs en So you wanna be a popstar. Het productiebedrijf maakt ook series, waaronder Flikken, Dokter Deen en Rembrandt en ik. Eyeworks produceerde een aantal succesvolle films, zoals New Kids Turbo, Er komt een vrouw bij de dokter en Nova Zembla. Die laatste twee regisseerde Oerlemans zelf.


DE BESTE PRESENTATOREN VOLGENS REINOUT OERLEMANS

1. Eddie McGuire (Australië)


Bekend van: Australische versies van 1 tegen 100 en Weekend Miljonairs


'Een echte Australische bloke, een grote persoonlijkheid. Hij is scherp, technisch goed en heeft slimme humor. Hij durft zichzelf ook onderuit te halen, dat vind ik leuk. Naast presentator was hij directeur van Channel 9. Hij is dus ook een ondernemer.'


2. Günther Jauch (Duitsland)


Bekend van: Duitse versie van Weekend Miljonairs


'Jauch is het tegenovergestelde van McGuire: bijna onderkoeld. Hij is integer en staat boven de partijen. Hij is een atypische held; ziet eruit als Mr. Bean. Toch zorgt hij ervoor dat je hem constant aandachtig blijft volgen.'


3. Jon Stewart (Verenigde Staten)


Bekend van: The Daily Show


'Stewart staat voor wat hij doet. Hij is bovendien in staat moeilijke onderwerpen in goede oneliners te verpakken.


'Deze presentatoren voelen zich alle drie heel comfortabel op de vloer, omdat ze ook producent zijn. Ze hebben de omgeving waarin ze werken dus zelf gecreëerd. Dat merk je.'


DE STRIJD OM DE ZATERDAGAVOND

RTL4, SBS6 en Nederland 1 voeren sinds vorige week een strijd om de zaterdagavond. De drie zenders komen allemaal met nieuwe showprogramma's voor het hele gezin: RTL4 brengt Beat the Best, een talentenjacht gepresenteerd door Gordon en Chantal Janzen, SBS6 heeft Sterren springen op zaterdag, waarin Gerard Joling BN'ers begeleidt die van een duikplank moeten springen en Nederland 1 brengt Strictly Come Dancing, gepresenteerd door Reinout Oerlemans en Kim-Lian van der Meij. De laatste twee programma's worden ook door Eyeworks geproduceerd.

Vorige week zaterdag won SBS6 de slag om de kijker, met 1,4 miljoen kijkers. Beat the Best trok bijna een miljoen kijkers, Strictly Come Dancing 900 duizend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden