Column

Satudarah-docu gunt blik in ongure steeg waar je niet indurft

Liegen mag niet bij de snelst groeiende motorclub van Nederland. Flink uithalen wel.

Satudarah-leden zitten klaar voor de filmpremière in het Ketelhuis in Amsterdam. Beeld anp

'Every film should start with a fuck or a fight.' Documentairemaker Joost van der Valk had de van een BBC-producer geleerde les opgedist in zo'n beetje elk interview over zijn film Satudarah: One Blood.

Evengoed kwam de eerste klap maandagavond op NPO 2 hard aan. Een rake rechtse voor Satudarah-lid Jack, gevolgd door een stomp in zijn maag en nog zo'n muilpeer. Daarna wordt Jack op bevel van de president van de Trailer Trash-afdeling uit zijn jasje gehaald en het clubhuis uitgezet. Liegen mag niet bij de snelst groeiende motorclub van Nederland. Flink uithalen wel.

Het is volkomen terecht dat de actuele, openhartige documentaire van Van der Valk afgelopen week bakken media-aandacht kreeg. De film gunt een blik in de ongure steeg waarover je wilde verhalen hoort, maar waar je niet mag komen - als je al zou durven.

Van der Valk en zijn vrouw, regisseur Mags Gavan, kregen twee jaar lang toegang tot de club die geen pottenkijkers blieft. De mores zijn hard en helder. Wie lid wordt, zweert zijn mond te houden tegen de buitenwereld over zaken die 'het belang van de club' kunnen schaden.

Die buitenwereld krijgt vooral negatieve berichten mee. In Duitsland is Satudarah, met 76 chapters vertegenwoordigd in 18 landen, sinds februari verboden. In Malmö werd een chapter opgerold wegens drugshandel. Satudarah wilde het intensieve filmproject aangrijpen om de andere kant van de club te tonen, de Molukse wortels, de inwijdingsrituelen, het broederschap. 'Dat was een punt waar we elkaar konden vinden en toen dacht ik: de rest komt wel,' vertelde Van der Valk onlangs in de Volkskrant.

De rest kwam inderdaad, nadat hij was meegereisd naar Indonesië. Te zien is hoe Angelo de penitentiaire inrichting in Nieuwegein verlaat en later in een joekel van een wagen arriveert in het clubhuis om zijn terugkeer te vieren. Niet veel later zal hij een van de drie aanvoerders van de club worden, samen met Xanterra en moederskind Olla, een andere hoofdpersoon in de documentaire. Twee anderen moeten zich bij de rechter melden voor geweldsdelicten en er wordt gesproken over het overnemen van een bordeel in Duitsland.

Barend vertelt zonder emotie hoe hij in 2001 iemand omlegde voor woningwinkel C.O.R. Tapijt: 'Als jij een heel magazijn 9 millimeter patronen door je lijf krijgt geschoten, nou, dan leef je niet lang. Maar ik moet eerlijk zeggen, in die films zie je natuurlijk altijd dat ze één keer worden geraakt en dan gaan ze gelijk leggen en blijven ze voor dood. Maar dat viel me vies tegen, dat was niet het geval. Daar gingen nog best wel een paar minuten overheen.'

Zijn dochter legt even later onbedoeld grappig uit hoe het logo van Satudarah in elkaar steekt. 'De negen veren staan voor de negen oplichters. Eh, oprichters.'

In hoeverre was de top van de club bang voor nog meer imagoschade? 'Niet', zei een van de oprichters in een interview met Panorama. 'Joost kon er ook nog wel bij. Een klotereputatie hebben we toch al.'

Veel beter wordt het door de documentaire ook niet, alle vriendschappelijke omhelzingen en begroetingsklopjes op leren hesjes ten spijt. Satudarah en criminaliteit: bloedbroeders.

Ongetwijfeld kreeg de kijker een hoop niet te zien. Het dagelijks leven van de mannen bleef bijvoorbeeld buiten beeld, maar hun muzieksmaak was dan weer een fijn detail. Een bonusreden om de steeg te mijden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden